O le a'afiaga o ala o faasalalauga i le vaaiga o le tulaga moni o le sosaiete

O le Aafiaga o Ala o Faasalalauga i le Va'aiga i Mea Moni Fa'aagafesootai

O ala o faasalalauga—o ala o faasalalauga masani e pei o le televise, leitio, ma nusipepa, ma ala o faasalalauga numera e pei o tala fou, YouTube, ma ala o faasalalauga lautele—e iai se sao taua i le faatulagaina o le auala e vaai ai tagata i le lalolagi. Mo le toatele o tagata, o faamatalaga e uiga i mea faapolokiki, faalavelave, solitulafono, aga masani faaleaganuu, ma e oo lava i olaga e masani ona maua mai ala o faasalalauga nai lo le aafiaga tuusao. O le iʻuga, o ala o faasalalauga e le gata o se auala e faailoa atu ai mea moni, ae o se "tioata" foi e faatosina ai lo tatou vaaiga i mea moni lautele: o le a le mea e taua, o ai e saʻo, ma le auala tatou te faamasinoina ai nisi o vaega lautele.

Ala o Faasalalauga o ni ē e faatulaga mataupu: o le ā le mea e tāua

O se tasi o aafiaga sili ona manino o le mafai lea e le aufaasalalau ona fuafua po o fea mataupu e iloga i le vaai a le lautele. A talanoaina ma le loloto se mataupu—mo se faataitaiga, o le siitia o tau o meaai, feeseeseaiga faaupufai, po o se solitulafono faapitoa—e masani ona manatu le lautele o le mataupu sili ona taua. Peitai, o mea moni faaagafesootai e sili atu ona lautele ma sili atu ona lavelave. O le tele o mataupu faavae, e pei o le tulaga lelei o aoga, soifua maloloina o le mafaufau, po o le le tutusa o le tamaoaiga, atonu e le o vaaia tele ona e le tele ni faasalalauga e pei o mea e sili atu ona mata’utia.

I lenei tulaga, e iai le sao o le aufaasalalau i le faatulagaina o le "fuafuaga a le lautele." Ona talanoaina lea e tagata mataupu e masani ona aliali mai i luga o lau ma a latou taimi faatulagaina. O se taunuuga, e mafai ona le paleni ai vaaiga i mea moni faaagafesootai: o mea e masani ona faaalia e vaaia o ni sui o le tulaga lautele, ae o mea e seasea faaalia e vaaia o ni mea e leai.

Fa'avaa: le auala e fa'avaa ai e le aufaasālalau le mea moni

I le faaopoopo atu i le filifilia o mataupu, e fuafua foi e le aufaasalalau pe faapefea ona vaai i na mataupu. E tupu lenei mea e ala i le faavaa, o le faagasologa o le "faavaa" o se mea na tupu mai se vaaiga faapitoa. E mafai e ni ala o faasalalauga se lua ona lipotia le mea na tupu e tasi ae e eseese faauigaga. Mo se faataitaiga, e mafai ona faavaa se faaaliga o se "gaioiga faatemokalasi e manaomia ai le faamasinoga tonu" po o se "faalavelave e faalavelaveina ai le filemu lautele." O le filifiliga o upu, punaoa o loo sii mai, ata na faaaogaina, ma le talaaga faasolopito o loo aofia ai o le a aafia ai faaiuga a le au maimoa.

FAITAU FOI  O le manatu o le faamasinotonu lautele i le sosaiete

O le fa'atulagaina o fa'atulagaga e a'afia ai va'aiga i mea moni fa'aagafesootai auā e masani ona malamalama tagata i le lalolagi e ala i tala. A fa'ailogaina soo se vaega o ni tagata "fa'atupu fa'alavelave," "paiē," "lē aoga," pe "vaivai" e aunoa ma se talaaga talafeagai, e mafai e le lautele ona faia ni fa'ata'ita'iga. O nei fa'ata'ita'iga e a'afia ai le auala e taulimaina ai e le sosaiete lena vaega, e aofia ai faiga fa'avae, avanoa faigaluega, ma fegalegaleaiga i aso uma.

Aafiaga o le galueaina: o le lalolagi e foliga mai e pei ona faʻaalia e le aufaasālalau

O le a'oa'oga fa'afailele e fa'amatalaina ai e mafai e le fa'asalalauina soo ona fa'atulaga ni va'aiga fa'alelalolagi mo se taimi umi. Mo se fa'ata'ita'iga, afai e masani ona matamata se tasi i mea tau solitulafono mata'utia, e ono latou manatu o le lalolagi e sili atu ona mata'utia nai lo le mea moni. O lenei mea e mafua ai le "mean world syndrome," o le talitonuga o le siosiomaga fa'aagafesootai e tumu i mea taufa'amata'u. O le a'afiaga e mafai ona aofia ai le fa'ateleina o le fefe, masalosalo i tagata ese, ma le lagolagoina o faiga fa'avae fa'amalosi mo le saogalemu.

I atunuu e tele ai le eseesega, e mafai foi e le aafiaga o le galueaina ona aafia ai manatu i le va o vaega. Afai e masani ona le lelei le faʻatusalia o se vaega faapitoa e ala o faasalalauga, e ono manatu le aofia o lena ata o se mea moni, e tusa lava pe leai o latou aafiaga tuusaʻo.

Ala o faasalalauga faaagafesootai: algorithms, echo chambers, ma le polarization

O le tulaʻi mai o ala o faasalalauga faaagafesootai ua faateleina ai lona aafiaga i vaaiga o mea moni faaagafesootai, aemaise lava ona o algorithms e faʻapitoa ai anotusi. E masani ona faʻaalia e fausaga faʻavae pou e ogatasi ma mea e fiafia i ai tagata faʻaoga, masaniga, ma mea e fiafia i ai. O se taunuuga, e mafai e tagata taʻitoʻatasi ona maileia i totonu o se potu o faʻamatalaga: o se avanoa faʻamatalaga e pulea e manatu tutusa ma e faʻaitiitia ai le faʻaalia i manatu eseese.

E fesoasoani potu e fa'aalia ai le fevaevaea'iga fa'aagafesootai. A fa'aaogaina e vaega i totonu o le sosaiete a latou lava fa'amatalaga o le mea moni, e faigata ai ona talanoa ona e talitonu vaega ta'itasi e iai a latou fa'amaoniga mautinoa, e ui lava atonu e filifili pe fa'aitu'au a latou punaoa. E fa'amalosia fo'i e ala o faasalalauga fa'aagafesootai mea e fa'aosofia ai lagona—ita, fefe, po'o lagona—auā e sili atu ona salalau atu ia mea. E mafai ona fa'apu'upu'u ai mea moni fa'aagafesootai i ni vaega fa'amatalaga fa'alagona nai lo se malamalamaga atoatoa.

FAITAU FOI  Teorē fa'aagafesootai a Emile Durkheim

Toe fa'atulagaina o tulaga o le soifuaga ma fa'asinomaga: omiga fou fa'aagafesootai

E mafai e ala o faasalalauga, aemaise lava faasalalauga ma anotusi a tagata faatosina, ona faatulaga tulaga faatonuina o mea ua manatu i ai o se mea "masani" po o se "lelei atoatoa": o se tino patino, o se ituaiga olaga patino, o se galuega patino, e oo lava i se auala patino e fiafia ai. A tuuina atu pea nei tulaga faatonuina, e toatele tagata e mafaufau i ai o ni fua faatatau o le manuia lautele. O se taunuuga, e suia ai manatu o mea moni lautele: o se olaga faigofie e lagona le "le lava," o le tuputupu aʻe e lagona le "gemu," ma o mea ua ausia e le o vaaia faalauaitele e lagona le le taua.

O aafiaga e afua mai i le fa'alavelave e aofia ai le tula'i mai o le mamafa fa'aagafesootai, popole, ma lagona o le le lava. I le tulaga fa'aagafesootai, o lenei mea e mafai ona fa'afailele ai se aganu'u fa'atau, fa'alauteleina ai va i vasega fa'atusa, ma suia ai fegalegaleaiga fa'aagafesootai i se tulaga e sili atu ona tauva.

Faʻamatalaga sese ma faʻamatalaga sese: o se mea moni pepelo

O se luʻitau tele i le vaitaimi faatekinolosi o le vave salalau o faʻamatalaga sese (faʻamatalaga sese e faʻasoa e aunoa ma le faʻamoemoe e faʻasesē) ma faʻamatalaga sese (faʻasalalauina ma le faʻamoemoe o faʻamatalaga sese). E mafai e nei mea uma ona faʻafesuiaʻi tele ai manatu i mea moni faʻaagafesootai—mai mataupu tau soifua maloloina i faiga faʻapolokiki i feeseeseaiga faʻaagafesootai. A vave ona salalau atu tala pepelo nai lo le faʻamaninoina, e mafai e tagata ona faia faʻaiuga e faʻavae i mea moni sese: teena o tui puipui, avea ma fili i nisi vaega, pe talitonu i talitonuga taupulepulega leaga.

O lenei faʻafitauli ua faʻateteleina ona o le "faʻasesēina o le mea moni": o faʻamatalaga e toe fai soo e foliga mai e sili atu ona moni, tusa lava pe sese. I ia tulaga, e le gata ina faʻatulagaina e le aufaasālalau ni manatu ae mafai foi ona fatuina se "faʻafeagai ma le mea moni" olaola e aʻafia ai gaioiga faʻatasi.

Aafiaga lelei: ala o faasalalauga o se avanoa mo aoaoga ma le agaalofa

E ui i ona tulaga lamatia, e mafai foi e ala o faasalalauga ona faalauteleina vaaiga ma fausia le agaalofa faaleagafesootai. E mafai e lipoti suʻesuʻega ona faaalia ai le faiga piʻopiʻo, e mafai e pepa faamaumau ona tatala mata i le le tutusa, ma e mafai e lipoti o faalavelave faalenatura ona faafaileleina le lotogatasi. E saunia foi e ala o faasalalauga se faavae mo leo sa le amanaiaina muamua, mo se faataitaiga e ala i tauvaga faaleagafesootai ma gaioiga faalenuu.

FAITAU FOI  O le aʻoaʻoga o le fegalegaleaiga faʻatusa i le sosaiete

A faʻaalia e ala o faasalalauga ni faʻatusa eseese ma tutusa, e mafai e tagata ona malamalama i le lavelave o faasinomaga faʻaagafesootai. O le aʻafia i aafiaga o isi tagata—e ala i tala, faʻatalatalanoaga, poʻo mea fatufatuaʻi—e mafai ona faʻaitiitia ai le faʻailoga tagata ma faʻateleina ai le onosaʻi.

Fausiaina o le malamalama i ala o faasalalauga: laasaga e paleni ai manatu

Ina ia taofia le pulea atoatoa e ala o faasalalauga ia manatu o mea moni faaagafesootai, o le atamai i ala o faasalalauga e taua tele. O le atamai i ala o faasalalauga e aofia ai le mafai ona iloilo le talitonuina o punaoa, iloa le eseesega o manatu mai mea moni, faitau ma le faaeteete faamatalaga, ma malamalama i manaoga tau tamaoaiga ma faaupufai i tua atu o le gaosiga o anotusi. O faiga faigofie e aofia ai le faamaonia o tala fou mai punaoa eseese, faitauina o le talaaga atoa, siakiina o aso ma faasinomaga, ma taofi a o lei faasoa atu faamatalaga.

E le gata i lea, e taua le nofouta i le faatosinaga o algorithms. O le mulimuli i punaoa mai le tele o vaega, faaitiitia le faaaogaina o anotusi e mafua ai le tele o lagona, ma le faateleina o anotusi faaleaoaoga e mafai ona fesoasoani e fausia ai se vaaiga paleni.

I'uga

E tele le mana o ala o faasalalauga i le fa'atulagaina o manatu i mea moni fa'aagafesootai: fuafuaina po'o a mataupu e taua, fa'atulaga ni manatu, fa'atulagaina o ni fa'ailoga tagata, ma e o'o lava i le fatuina o ni mea moni sese e ala i fa'amatalaga sese. I le vaitaimi o ala o faasalalauga fa'aagafesootai, o lenei faatosinaga e fa'ateleina atili e ala i algorithms, echo chambers, ma aganu'u viral. Peita'i, e mafai fo'i e ala o faasalalauga ona avea o se auala e a'oa'o ai, pulea fa'aagafesootai i luga o le pule, ma se alalaupapa o le agaalofa i le va o tagata ta'ito'atasi ma vaega.

O le mea lea, o le luʻitau autū e lē na o le "ʻaloʻese mai ala o faasalalauga," ae o le fausiaina o se mafutaga e sili atu ona faitio ma maloloina ma ia. A iai se malamalama lelei o le sosaiete i ala o faasalalauga, o le a lē toe avea ala o faasalalauga ma na o le pau lea o le mea e fuafua ai le mea moni. E avea ma puna o le malamalama e mafai ona mafaufau i ai ma le atamai, ina ia sili atu ona ogatasi manatu faʻaagafesootai ma le mea moni lavelave, eseese, ma le tagata.

Taofi faamatalaga