O le Vaitaimi o Meiji ma le Fa'aonaponeiina o Iapani: O se Suiga Mata'ina
O le Vaitaimi o Meiji (1868–1912) o se vaitaimi tāua i le talafaasolopito o Iapani, na faailogaina i se suiga tele mai se setete e matuā feudal i se setete faʻaonaponei ma faʻapisinisi. O le vaitaimi ua faaigoaina i le Emepaea o Meiji, o lona uiga o le "Pule Susulu," ma faailogaina ai le amataga o suiga tetele i faiga faʻapolokiki, tamaoaiga, ma aganuʻu a Iapani. O lenei tusiga o le a faʻamatalaina ai le faagasologa o le faʻaonaponei na tutupu i le Vaitaimi o Meiji ma lona aafiaga i Iapani.
Talaaga: Iʻuga o le Tokugawa Shogunate
A o le’i oo i le Vaitaimi o Meiji, sa i lalo o le pulega a le Tokugawa Shogunate le Malo o Iapani mo le silia ma le 250 tausaga. I le taimi lea, na fa’atinoina ai e Iapani se faiga fa’avae fa’aesea malosi, e ta’ua o le "Sakoku," e fa’atapula’aina ai fesoota’iga ma fefa’ataua’iga ma le lalolagi i fafo. O se fausaga fa’aagafesootai feudal ma se faiga fa’avae fa’apitoa o vasega na pulea ai le olaga i aso faisoo, fa’atasi ai ma le shogun o lo’o pulea le malosiaga fa’amiliteli ma itulagi e pulea e daimyo, po’o ali’i feudal.
Peita’i, na amata ona tuputupu a’e le le fiafia i le malo o Tokugawa i le afa muamua o le seneturi lona 19. O le vevesi tau tamaoaiga, le le mautu faapolokiki, ma le mamafa mai malo i Sisifo, aemaise lava ina ua taunuu mai le Commodore Matthew Perry mai le Iunaite Setete i le 1853, lea na faamalosia ai Iapani e tatala ona uafu, na mafua ai se faasologa o finauga e uiga i le manaomia o le toe fuata’iga. Mulimuli ane, i le 1868, na toe faafoisia ai le pule i le Emeperoa faatasi ai ma le Meiji Restoration, ma faamuta ai le shogunate ma amata ai se vaitau fou mo Iapani.
Fa'afouina ma Fa'aonaponei: La'asaga Autū
1. Fa'amatalaga Fa'apolokiki
O se tasi o laasaga muamua i le faʻaonaponeiina i le Vaitaimi o Meiji o le toe faʻatulagaina lea o faiga faʻapolokiki. Na faʻavaeina e le malo o Meiji se fausaga faʻalemalo e sili atu ona tutotonu ma faʻaonaponei. I le 1889, na faʻalauiloaina ai le Faʻavae o Meiji, ma faʻavaeina ai se palemene e taʻua o le Diet ma faʻavaeina ai se malo faʻavae lea e umia ai e le Emeperoa le pule faʻatusa aʻo faʻatinoina e le kapeneta ma le Palemia le pule faʻatonu.
2. Fa'aonaponeiina o le Tamaoaiga
O le faʻaonaponeiina o le tamaoaiga o se isi elemene taua o le Vaitaimi o Meiji. Sa faʻamuamua e le malo le atinaʻeina o atinaʻe tetele, e pei o nofoaafi, uafu, ma fesoʻotaʻiga. Sa latou faʻaaogaina foʻi faʻataʻitaʻiga tau alamanuia i Sisifo, faʻalauiloaina le faʻaonaponeiina o alamanuia e ala i le faʻatuina o falegaosimea ma faʻalauiloa tekinolosi faʻaonaponei. O le alamanuia ie, aemaise lava, sa vave ona tuputupu aʻe, sosoo ai ma le atinaʻeina o alamanuia uʻamea, fau vaʻa, ma masini.
Sa faafaigofieina foi e le malo le faavaeina o le zaibatsu, po o ni kamupani tetele e umia e aiga e pei o Mitsui ma Mitsubishi, lea na faia se sao taua i le atinaeina o le tamaoaiga o Iapani.
3. Toe Fuata'iga o A'oa'oga
O le toe fuataʻiga o aʻoaʻoga na avea ma poutū autū o le faʻaonaponeiina o Iapani. I le 1872, na tuʻuina atu ai e le malo o Meiji se poloaʻiga faʻaleaʻoaʻoga e faʻatuina ai se faiga faʻaleaʻoaʻoga a le atunuʻu lea e tatau ona faia e tamaiti uma, e tusa lava po o le a le vasega lautele. O le faʻamoemoega o lenei mea o le fausiaina lea o se 'aufaigaluega aʻoaʻoina ma faitau tusi. E toʻatele tamaiti aʻoga na auina atu i fafo e suʻesuʻe le saienisi faʻaonaponei, tekinolosi, ma le pulega, aʻo tagata tomai faapitoa ma faiaʻoga mai Sisifo na valaʻaulia i Iapani e faʻasoa atu ni malamalama ma ni tomai fou.
4. Suiga o Agafesootai ma Aganuu
Na molimauina foʻi e le vaitaimi o Meiji ni suiga tetele i fausaga faʻaagafesootai ma faʻaleaganuʻu. Na amata ona lafoaʻia tū ma aga faʻa-Feudal, ma ua sili atu ona matala le sosaiete Iapani i faatosinaga a Sisifo. Na iloa e le faiga faʻavae aloaia le taua o aganuʻu ma mea fou a Sisifo, ma oʻo atu ai i le tele o vaega o le olaga, e pei o le faiga o laʻei, meaʻai, tusitusiga, faatufugaga, ma le fausaga o fale, ua fetuʻunaʻi mai faʻataʻitaʻiga a Sisifo.
Aafiaga ma le Tofi o le Vaitaimi o Meiji
1. Atunu'u Fa'a-Atina'e
I totonu o ni nai sefulu tausaga, na manuia ai le suiga a Iapani mai se atunuu faifaatoaga feudal i se tasi o atunuu tetele o Asia i le atinaeina o pisinisi. E le gata ina faateleina ai le malosi tau tamaoaiga o Iapani ae faamalosia ai foi lona tulaga faaupufai, ma avea ai ma malosiaga e tatau ona manatua i le tulaga faavaomalo.
2. Fa'amiliteli Fa'aonaponei ma le Fa'alauteleina
Faatasi ai ma le faʻaonaponeiina o le tamaoaiga ma tekinolosi na oo mai ai le faʻaonaponeiina o le militeri. Na faʻaaogaina e Iapani metotia ma meafaigaluega faamiliteli i Sisifo, ma mafai ai ona fausia se 'autau malosi. Na manumalo Iapani i le Taua Muamua a Saina-Iapani (1894–1895) ma le Taua a Rusia-Iapani (1904–1905), ma faʻaalia ai lona tomai faʻamiliteli ma le tomai faʻataʻatitia. O nei manumalo e le gata ina faʻalauteleina ai le pulea o teritori a Iapani ae faʻamalosia ai foi lona tulaga faʻavaomalo o le malosiaga faamiliteli sili ona malosi i Asia.
3. Suiga Fa'aleaganuu
E ui ina taliaina le tele o vaega o le aganuʻu i Sisifo, ae na molimauina foʻi e Iapani le toe faʻaolaolaina ma le faʻasaoina o elemene faʻaleaganuʻu masani. Sa tumau pea le agaga ma le matagofie o Iapani, e oʻo lava i le mauaina o se taua fou i se tulaga faʻaonaponei. Na vaʻaia e le vaitaimi o Meiji se toe faʻafouina o faatufugaga, tusitusiga, ma tala faʻafiafia, faʻatasi ai ma tagata e pei o Mori Ōgai ma Natsume Sōseki na fatuina galuega na aofia ai suiga faʻaleaganuʻu ma agafesootai a Iapani.
I'uga
O le vaitaimi o Meiji o se taimi tāua i le talafaasolopito o Iapani, o se vaitaimi o suiga vave ma atoatoa. O faiga faʻaonaponei na faʻaaogaina e le malo o Meiji na siʻitia ai Iapani mai le tulaga faʻa-feudal i tua i se malo faʻaonaponei tau alamanuia i se taimi puʻupuʻu.
O loo tumau pea le talatuu o le Vaitau o Meiji i fausaga fa'aagafesootai, tamaoaiga, ma fa'apolokiki a Iapani i aso nei. E ala i suiga fa'apolokiki, tamaoaiga, a'oa'oga, ma aganu'u, na toe maua ai e Iapani lona fa'asinomaga fa'ale-atunu'u i se auala na mafai ai ona tu fa'atasi ma isi malo tetele o le lalolagi i le seneturi 20 ma tua atu. O loo tumau pea le Vaitau o Meiji o se fa'ailoga o le agaga o suiga ma le fetu'una'i lea e fa'aauau pea ona musuia ai tagata Iapani i le feagai ai ma lu'itau o aso nei.