O le Matafaioi a le Mafaufau i Sootaga Faaleaganuu
Pendahuluan
I lenei vaitaimi o le lalolagi atoa, ua faʻateleina le taatele ma le taua o fegalegaleaiga faʻaleaganuu. O lenei mea e aofia ai le fefaʻasoaaʻi o manatu, fesoʻotaʻiga, galulue faʻatasi, ma e oʻo lava i feeseeseaiga i le va o tagata taʻitoʻatasi poʻo vaega mai talaʻaga faʻaleaganuu eseese. I le faʻatalanoaina o nei faiga faʻavaomalo, e taua tele le sao o le mafaufau i le malamalama ma le puleaina o fegalegaleaiga faʻaleaganuu. O lenei tusiga o le a iloiloina ai le matafaioi ma le sao o le mafaufau i le fausiaina o fegalegaleaiga faʻaleaganuu fealofani.
Fa'amatalaga o Sootaga Fa'aleaganuu
O fegalegaleaiga fa'aleaganuu e aofia ai fegalegaleaiga i le va o tagata ta'ito'atasi po'o vaega mai aganu'u eseese. E mafai ona aofia ai fegalegaleaiga i tulaga fa'aagafesootai, a'oa'oga, pisinisi, ma e o'o lava i tulaga fa'aletagata lava ia. O aganu'u ta'itasi e iai tu ma aga masani, tulaga fa'atauaina, ma mamanu amioga tulaga ese, lea e mafai ona o'o atu ai i le le malamalama ma feeseeseaiga pe a le pulea lelei.
O le Matafaioi a le Mafaufau i le Malamalama i Aganuu
O le mafaufau fa'aleaganuu o se lala o le mafaufau e su'esu'eina pe fa'apefea ona fa'aosofia e le aganu'u mafaufauga ma amioga a tagata. E ala i su'esu'ega ma a'oa'oga, e fesoasoani le mafaufau fa'aleaganuu ia i tatou e malamalama i eseesega fa'aleaganuu i le auala tatou te mafaufau ai, lagona ai, ma amio ai. O nisi o manatu autu i le mafaufau fa'aleaganuu e talafeagai ma fegalegaleaiga fa'aleaganuu e aofia ai:
1. Tagata Taitoatasi ma le Fa'atasi
O le tagata lava ia ma le fa'apotopotoina o ni mamanu fa'aleaganuu feteenai se lua. O aganu'u fa'apitoa e fa'amamafa le taua o le tulaga ese o le tagata lava ia, le sa'olotoga o le tagata lava ia, ma le ausiaina e le tagata lava ia. I se isi itu, o aganu'u fa'apitoa e fa'amamafa le taua o le vaega, le fealofani fa'aagafesootai, ma le tiutetauave fa'asoa. O le malamalama i nei eseesega e mafai ona fesoasoani i tagata ta'ito'atasi mai aganu'u eseese e pulea ai fa'amoemoega ma amioga i a latou fegalegaleaiga.
2. Tulaga Fa'aleaganuu ma Taua
O tu ma aga masani fa'aleaganuu o ni tulafono ma mataupu fa'avae e ta'ita'ia ai amioga i totonu o se aganu'u. E fesoasoani le mafaufau ia i tatou e malamalama i le auala e fa'aosofia ai e nei tu ma aga masani fegalegaleaiga fa'aleaganuu. Mo se fa'ata'ita'iga, o uiga e fa'atatau i le taimi (monochronic vs. polychronic) po'o auala e fa'atatau i le fa'atulagaga ma le pule (mamao maualuga vs. mamao maualalo o le pule). O le malamalama i nei tu ma aga masani ma tulaga fa'atauaina, e mafai ai e tagata ta'ito'atasi ona fa'atautaia lelei fesoota'iga ma amioga i totonu o tulaga fa'aleaganuu.
Sikolosi Fa'aagafesootai i Sootaga Fa'aleaganuu
O le mafaufau fa'aagafesootai e aofia ai le su'esu'ega o amioga a tagata ta'ito'atasi i totonu o le mafutaga ma isi. E aofia ai fesootaiga, fo'ia o feeseesea'iga, agaalofa, ma le fetu'una'i i totonu o siosiomaga fa'aagafesootai. O nisi o vaega taua o le mafaufau fa'aagafesootai e talafeagai ma mafutaga fa'aagafesootai o:
1. Fesootaiga Fa'aleaganuu
O fesootaiga e taua tele i soo se mafutaga, e aofia ai ma fegalegaleaiga fa'ale-aganu'u. E fesoasoani le mafaufau ia i tatou e malamalama i eseesega i le auala e fesootai ai tagata mai aganu'u eseese. Mo se fa'ata'ita'iga, o nisi aganu'u atonu e sili atu ona tuusa'o a latou fesootaiga (fesootaiga maualalo), ae o isi e sili atu ona lē tuusa'o (fesootaiga maualuga). O le le malamalama i nei sitaili o fesootaiga e mafai ona o'o atu ai i le le malamalama po'o feeseeseaiga.
2. Agaalofa ma le Fa'aaogaina o Manatu Lautele
O le agaalofa o le mafai lea ona malamalama ma lagonaina lagona o isi. I se tulaga fa'ale-aganu'u eseese, o le agaalofa o le mafai lea ona va'ai i le lalolagi mai le vaaiga fa'ale-aganu'u a le isi tagata. O le mafaufau e fa'amalosia ai le atina'eina o le agaalofa ma tomai malolosi e malamalama ai i manatu, e taua mo le fausiaina o mafutaga lelei ma faaaloalo i le va o tagata mai aganu'u eseese.
3. Iloa o le Tagata Lava Ia ma le Faatonutonuina o Lagona
E fa'amamafa e le mafaufau le taua o le iloa o le tagata lava ia ma le fa'atonutonuina o lagona i fegalegaleaiga fa'aleaganuu. O le iloa o le tagata lava ia e mafai ai e tagata ta'ito'atasi ona iloa o latou lava fa'aitu'au ma fa'ailoga tagata fa'aleaganuu, ae o le fa'atonutonuina o lagona e fesoasoani ia i latou e pulea a latou tali atu i tulaga faigata. O lenei mea e fausia ai le fa'avae mo ni mafutaga e sili atu ona tatala ma fetu'una'i.
Mafaufau ma le Foiaina o Fete'ena'iga Fa'aleaganuu
E lē maalofia feeseeseaiga i fegalegaleaiga fa'aleaganuu. Peita'i, e ofoina mai e le mafaufau ni a'oa'oga ma ni metotia eseese e fesoasoani e fo'ia ai nei feeseeseaiga i se auala aoga.
1. Faʻataʻitaʻiga o Feteʻenaʻiga Faʻaleaganuu
Ua atiae e le mafaufau ni faʻataʻitaʻiga se tele e malamalama ai i feeseeseaiga faʻale-aganuʻu. Mo se faʻataʻitaʻiga, o le faʻataʻitaʻiga a le GLOBE (Global Leadership and Organizational Behavior Effectiveness) o loʻo faʻamatalaina ai le auala e aʻafia ai e itu eseese o aganuʻu feeseeseaiga ma le foʻiaina o feeseeseaiga. O le malamalama i nei mea, e mafai ai e tagata taʻitoʻatasi ona atiina ae ni fuafuaga sili atu ona lelei mo le puleaina ma le foʻiaina o feeseeseaiga.
2. Fefa'ataua'iga Fa'aleaganuu
O le feutagaiga fa'aagafesootai o se faiga lea e fesoasoani ai se vaega lona tolu i tagata ta'ito'atasi po'o ni vaega mai aganu'u eseese e fo'ia ai feeseeseaiga. O foma'i mafaufau ua a'oa'oina i le feutagaiga fa'aagafesootai e fa'aogaina fesoota'iga, agaalofa, ma metotia e maua ai manatu e fesoasoani ai i vaega o lo'o finau e o'o atu i se maliliega fa'amalieina. O lenei mea e mana'omia ai se malamalamaga loloto i le fa'agasologa fa'aleaganuu ma tomai fa'apitoa fa'aleaganuu.
O le Matafaioi a le Mafaufau i Fetuunaiga Fa'aleaganuu
O le fetuutuuna'iga fa'ale-aganu'u po'o le fetu'una'iga e fa'atatau i le fa'agasologa e fetu'una'i ai tagata ta'ito'atasi po'o vaega i tu ma aga masani ma tulaga fa'atauaina o se aganu'u fou. O le mafaufau e maua ai se malamalamaga i le auala e tupu ai lenei fa'agasologa ma le auala e mafai ai e tagata ta'ito'atasi ona fetu'una'i ma le manuia i siosiomaga fa'ale-aganu'u eseese.
1. A'oa'oga o le Fa'aputuga Fa'aleaganuu
O le aʻoaʻoga o le acculturation o se tasi o auala autū tau mafaufau e faʻamatalaina ai le auala e fetuʻunaʻi ai tagata taʻitoʻatasi i aganuʻu fou. E mafai ona faʻaaogaina ni fuafuaga faʻapitoa mo le acculturation, e aofia ai le asimilation (taliaina atoatoa o le aganuʻu fou), integration (tuʻufaʻatasia o elemene o aganuʻu uma e lua), deposition (tausia o le aganuʻu muamua ae ʻaloʻese mai le aganuʻu fou), ma le marginalization (teena o aganuʻu uma e lua). E fesoasoani le psychology e malamalama i mea e aʻafia ai nei filifiliga o fuafuaga ma lo latou aʻafiaga i le soifua manuia o se tagata.
2. Fa'alavelave Fa'aleaganuu
O le atuatuvale fa'a-aganu'u o le atuatuvale lea e oo i tagata ta'ito'atasi pe a taumafai e fetu'una'i i se aganu'u fou. E ofoina atu e le mafaufau ni metotia eseese mo le taulimaina o le atuatuvale fa'a-aganu'u, e aofia ai tomai e taulimaina ai, lagolago fa'aagafesootai, ma le atina'eina o fa'asinomaga fa'aleaganuu e lua. I le fa'aitiitia o le atuatuvale fa'a-aganu'u, e mafai ai e tagata ta'ito'atasi ona faigofie ona fetu'una'i ma fausia ni mafutaga anoa i siosiomaga fa'aleaganuu eseese.
A'oa'oga ma Toleniga Fa'avaomalo
O aʻoaʻoga ma toleniga faʻavaomalo o se matāʻupu e taua tele ai le mafaufau. O nei polokalame ua mamanuina e faʻaleleia atili ai le malamalama o tagata taʻitoʻatasi i faʻavaomalo, tomai faʻafesoʻotaʻi, ma le fetuʻunaʻi i tulaga faʻavaomalo.
1. A'oa'oga Agava'a Fa'ale-Aganuu
O aʻoaʻoga faʻapitoa faʻale-aganuʻu o se auala e faʻaaogaina e faʻaleleia atili ai tomai o tagata taʻitoʻatasi i le fegalegaleai ma tagata mai aganuʻu eseese. E fesoasoani le mafaufau i le mamanuina o polokalame aʻoaʻoga lelei, e taulaʻi i le atiina ae o le malamalama i le tagata lava ia faʻale-aganuʻu, agaalofa, tomai faʻafesoʻotaʻi, ma taʻiala e foʻia ai feeseeseaiga.
2. Faaaogāina o Tekonolosi i Aoaoga
Faatasi ai ma le alualu i luma o tekinolosi, ua sili atu ona faatulagaina ma faigofie ona maua aoaoga faale-aganuu. O loo i ai se sao o le mafaufau i le atinaeina o vaega o aoaoga fetuutuunai e ala i le faaaogaina o meafaigaluega faatekinolosi e pei o faataitaiga i luga o le initaneti, vasega e-learning, ma fausaga fegalegaleai e aoao lelei ai tomai faale-aganuu.
3. Iloiloga ma Manatu Faaalia
O le mafaufau e maua ai se metotia mo le iloiloina o le aoga o polokalame faaleaoaoga faaleaganuu. E ala i le iloiloga ma manatu faaalia, e mafai ona faaleleia pea nei polokalame e faafetaiaia ai manaoga o tagata taitoatasi ma faalapotopotoga o loo feagai ma luitau faaleaganuu.
I'uga
E taua tele le sao o le mafaufau i le malamalama ma le puleaina o sootaga faaleaganuu. Mai le malamalama i tu ma aga masani ma tulaga faatauaina faaleaganuu, fesootaiga faaleaganuu, agaalofa, ma le puleaina o lagona, i le foiaina o feeseeseaiga ma fetuunaiga faaleaganuu, e maua ai e le mafaufau se faavae taua mo le fausiaina o fegalegaleaiga fealofani ma aoga i le va o tagata mai talaaga faaleaganuu eseese. E ala i suesuega ma le faaaogaina moni, o loo faaauau pea ona fesoasoani le mafaufau i le faaleleia atili o le tulaga lelei o le olaga ma le gaosiga i se tulaga faalelalolagi ua faateleina le tuufaatasia.