Aga masani a tagata i vaega

Aga masani a Tagata i Vaega

O tagata soifua o ni meaola fa'aagafesootai e masani ona uuna'ia e fegalegaleai ma fausia ni mafutaga ma isi tagata. O le tele o amioga ma fa'ai'uga a se tagata e a'afia i vaega latou te auai ai. O amioga a tagata i vaega o se mea mata'ina ma lavelave e aofia ai vaega eseese o le mafaufau, sosaiete, ma le anthropology. I totonu o lenei tusiga, o le a tatou su'esu'eina ai mea e a'afia ai amioga a tagata ta'ito'atasi i vaega, e aofia ai le tausisia o amioga, faatosinaga fa'aagafesootai, fa'asinomaga o vaega, ma le fa'atinoina o fegalegaleaiga a vaega.

Usita'i i Vaega

O se tasi o mea e sili ona tāua i le suʻesuʻeina o amioga a le vaega o le tausisia lea o tulafono. O le tausisia o tulafono e faasino i le uiga masani o tagata taʻitoʻatasi e suia a latou amioga, uiga, poʻo talitonuga ina ia tausisia ai tu ma aga masani a le vaega. O lenei mataupu ua avea ma autū o le tele o faʻataʻitaʻiga masani i le mafaufau faʻaagafesootai, e pei o le faʻataʻitaʻiga o laina a Solomon Asch i le 1951. Na maua e Asch e masani ona tuʻuina atu e tagata le tali sese i se galuega faigofie ona o le toʻatele o tagata o le vaega na tuʻuina atu le tali sese.

E tele māfuaaga e ono lagona ai e tagata taʻitoʻatasi le manaʻomia e usitaʻi. Muamua, atonu latou te mananaʻo e taliaina i latou e le vaega ma ʻalofia le teenaina poʻo feeseeseaʻiga. Lua, atonu latou te talitonu o le toʻatele o le vaega e sili atu a latou faʻamatalaga poʻo le malamalama nai lo i latou. Tolu, atonu e faʻatinoina e tagata taʻitoʻatasi tu ma aga masani a le vaega ina ia avea ai i latou ma vaega o latou lava faʻavae taua patino.

Fa'atosinaga Lautele

O faatosinaga fa'aagafesootai o le mana lea e maua e tagata e fa'atosina ai amioga, lagona, ma mafaufauga o isi. E lua ituaiga autu o faatosinaga fa'aagafesootai: faatosinaga fa'atonutonu ma faatosinaga fa'amatalaga. E tupu faatosinaga fa'atonutonu pe a faia e se tagata ni gaioiga patino e maua ai le fa'amaoniga fa'aagafesootai ma 'alo'ese mai fa'asalaga fa'aagafesootai. Mo se fa'ata'ita'iga, e ono fai ni la'ei fa'apitoa se talavou ina ia maua ai le taliaina e ana tupulaga.

FAITAU  Le taua o le lava o le moe mo le soifua manuia o le mafaufau

I se faatusatusaga, e tupu le faatosinaga o faamatalaga pe a faia e se tasi se gaioiga patino ona latou te talitonu o loo i ai i isi faamatalaga e sili atu ona sa'o pe sili atu. Mo se faataitaiga, i se tulaga e le manino pe le mautinoa, e ono mulimuli se tagata i le fautuaga a se vaega ona latou te talitonu o loo i ai le malamalama sili atu o le vaega e uiga i le tulaga.

Faasinomaga o le Vaega

O le faasinomaga o se vaega o le faasinomaga o le tagata lava ia e fesoʻotaʻi ma le avea ma sui auai o se vaega faapitoa. E mafai ona fausia lenei faasinomaga e faʻavae i luga o mea eseese, e pei o le lanu, aganuʻu, lotu, galuega, poʻo gaoioiga faʻafiafia. E taua tele le faasinomaga o se vaega i le fuafuaina o le auala e amio ai ma fegalegaleai ai se tagata ma isi.

O Henri Tajfel, o se fomaʻi mafaufau i agafesootai, na ia atiina ae le Social Identity Theory, lea e faamatala ai le auala e mafai ai e le avea ma sui auai o se vaega ona faatosinaina le talitonuga o le tagata ia te ia lava ma amioga a se tagata. E tusa ai ma lenei aʻoaʻoga, e masani ona faʻavasegaina e tagata taʻitoʻatasi i latou lava ma isi i ni vaega eseese, lea e iʻu ai ina faatosinaina le auala latou te vaʻai ai ia i latou lava ma le lalolagi o siomia ai i latou. E masani ona faaalia e tagata taʻitoʻatasi le faaituʻau i totonu o vaega ma le faaituʻau i ē i fafo atu o a latou vaega.

Faiga Fa'atino a le Vaega

O le fa'atinoina o fegalegaleaiga fa'avaega e fa'atatau i mamanu o fegalegaleaiga e tutupu i le va o tagata o le vaega ma le auala e a'afia ai e nei fegalegaleaiga amioga a tagata ta'ito'atasi ma le vaega atoa. E tele ni mea taua e tutupu i fegalegaleaiga fa'avaega e taua ona malamalama i ai:

1. Vaeluaga o Vaega: Pe a talanoaina e tagata taʻitoʻatasi i se vaega se mataupu, e masani ona sili atu ona ogaoga o latou manatu nai lo le taimi aʻo leʻi amataina le talanoaga. Ua taʻua lea o le vaeluaga o vaega. Mo se faʻataʻitaʻiga, i se vaega o loʻo talanoaina lelei ma leaga o tekinolosi, a maeʻa le talanoaga, e mafai e tagata o le vaega ona faʻateleina lo latou lagolago poʻo le tetee i lena tekinolosi.

2. Mafaufauga Fa'avaega: E tupu le mafaufau fa'avaega pe a sili atu le mana'o e o'o atu i se maliliega i totonu o se vaega nai lo le fa'amasinoga fa'apitoa po'o le fa'itio. O a'afiaga o le mafaufau fa'avaega e mafai ona o'o atu ai i ni fa'ai'uga le lelei ona o tagata o le vaega e taofia le tete'e po'o le faitio. O se fa'ata'ita'iga masani o le mafaufau fa'avaega o le osofa'iga a le Iunaite Setete i le Bay of Pigs i le 1961, lea na le amana'ia ai e le au faia fa'ai'uga fa'ailoga lapata'i ma fa'atumauina se va'aiga fa'amoemoe e le moni.

FAITAU  Mafaufauga fa'ale-siosiomaga ma lona a'afiaga i le soifua manuia

3. Matafaioi Fa'avaega: I totonu o vaega, e masani ona fa'atinoina e tagata ta'ito'atasi ni matafaioi fa'apitoa, e mafai ona aloa'ia pe le aloa'ia. O nei matafaioi e mafai ona aofia ai le ta'ita'i, le tagata e fesoasoani, le tagata e mulimuli, po'o le tagata e faitio. O matafaioi ta'itasi e iai tiutetauave ma fa'amoemoega fa'apitoa, lea e a'afia ai amioga a tagata ta'ito'atasi i totonu o le vaega. Mo se fa'ata'ita'iga, e ono lagona e se ta'ita'i le mana'omia e faia le ta'imua ma fa'atonutonu le talanoaga, ae o se tagata e mulimuli atonu e sili atu lona naunau e lagolago le fa'ai'uga na faia e le to'atele.

4. Felagolagomaʻi ma le Galulue Faatasi: O le mafai e se vaega ona galulue faʻatasi ma faʻamaopoopo e taua tele i le ausiaina o sini faʻatasi. O le faʻatinoga a le vaega e masani ona sili atu nai lo le faʻatinoga a le tagata lava ia, aemaise lava pe a faigata le galuega ma manaʻomia ai tomai ma manatu eseese. O fegalegaleaiga lelei a le vaega—e aofia ai fesootaiga lelei, vaevaega manino o galuega, ma le faʻatuatuaga i le va o tagata—e mafai ona faʻaleleia atili ai le galulue faʻatasi ma taunuuga.

Fa'atosinaga Lautele ma Tekonolosi Fa'aonaponei

I lenei vaitaimi faatekinolosi, ua i ai se aafiaga tele o tekinolosi i amioga a vaega. O ala o faasalalauga faaagafesootai, mo se faataitaiga, ua suia ai le auala tatou te fegalegaleai ai ma faatuina ai ni vaega. O vaega i luga ole initaneti ma fonotaga e mafai ai e tagata taitoatasi ona fesootai ma isi e tutusa mea e fiafia i ai po o talitonuga, e tusa lava po o fea le atunuu.

Peita'i, e iai fo'i se itu pogisa i lenei mea, e pei o le fevaevaea'iga ma le salalau atu o fa'amatalaga sese. E masani ona fa'ateleina e ala o fa'asalalauga fa'aagafesootai mea e fa'aosofia ai lagona, lea e mafai ona fa'amalosia ai manatu fa'apitoa ma o'o atu ai i le tausisia o tulafono fa'atekinolosi "filter bubbles."

I'uga

O le suʻesuʻeina o uiga faʻaletagata i vaega o se matāʻupu lavelave e aofia ai le tele o mea tau mafaufau ma agafesootai. O le usiusitaʻi, faatosinaga faʻaagafesootai, faasinomaga o vaega, ma le felagolagomaʻi o vaega o nisi ia o vaega autū e aʻafia ai le auala e amio ai tagata taʻitoʻatasi i totonu o vaega. O tekinolosi faʻaonaponei, aemaise lava ala o faasalalauga faaagafesootai, ua faʻaopoopoina ai ni vaega fou i fegalegaleaiga faʻavaega, ma aʻafia ai mamanu amioga i le vaitaimi numera. O le suʻesuʻeina ma le malamalama i nei felagolagomaʻi e le gata ina aoga faʻaleaʻoaʻoga ae faʻapea foʻi ma le aoga, aua e mafai ona fesoasoani ia i tatou e faʻatautaia ai fegalegaleaiga faʻaagafesootai ma faia ni faʻaiuga atamai i totonu o vaega.

Taofi faamatalaga