Faiga o le gaosiga o palasitika PETE ma lona faʻaaogaina i afifiina o meainu

Faiga o le gaosiga o palasitika PETE ma lona faʻaaogaina i afifiina o meainu

O le palasitika PETE (Polyethylene Terephthalate), e masani ona tusia o le PET, o se tasi o ituaiga palasitika e sili ona faʻaaogaina i le lalolagi, aemaise lava mo afifiina o meainu e pei o fagu vai minerale, meainu suamalie, lauti ua sauni e inu, ma le sua. Ua lauiloa le PETE i ona uiga mama, manino, ma malolosi, ma e saogalemu mo le paʻi atu i meaʻai pe a gaosia e tusa ai ma tulaga faʻatonuina. I tua atu o le fagu PETE e foliga mai e faigofie, o loʻo i ai se faasologa o faiga faʻapisinisi uumi: mai le fausiaina o mea mata, polymerization, resin pelletization, i le fausiaina o fagu. O lenei tusiga o loʻo talanoaina ai le faiga o le gaosiga o palasitika PETE ma le auala e faʻaaogaina ai i afifiina o meainu lelei ma lauiloa.

1. Ia iloa le PETE: fausaga ma uiga autū

O le PETE o se polymer thermoplastic e patino i le aiga polyester. I le fa'ata'ita'iga fa'akemikolo, e fausia le PET e ala i le tali atu i le va o se vaega e maua ai se vaega ethylene ma se vaega e maua ai se vaega terephthalate. O lona fausaga polymer e maua ai se tu'ufa'atasiga o meatotino e matua aoga lava mo afifiina: manino, tete'e feololo i le a'afiaga, mautu o le fua, ma se pa puipui talafeagai i kasa ma le ausa vai. Mo le au gaosi meainu, o lenei meatotino pa puipui e taua mo le tausia o le lelei o oloa, mo se fa'ata'ita'iga, tausia o le carbonation i meainu suamalie po'o le fesoasoani e fa'agesegese le oxidation lea e mafai ona fa'aleagaina ai le tofo.

I le isi itu, e iai ona tapula'a le PET: o lona tete'e atu i le vevela maualuga e le lelei e pei o isi palasitika, ma e le fetaui lelei mo galuega e mana'omia ai le fa'amamāina i le vevela maualuga, e pei o afifiina o mea e fa'amama ai. Peita'i, mo meainu malulu po'o meainu e vevela i le potu, o le PET o se filifiliga taugofie tele.

2. Mea mata autu: PTA/DMT ma MEG

I totonu o pisinisi, e masani ona gaosia le PET mai mea mata autu e lua:

1. PTA (Purified Terephthalic Acid) po'o le DMT (Dimethyl Terephthalate) o se punavai o vaega terephthalate.
2. MEG (Mono Ethylene Glycol) o se puna o vaega ethylene.

I le taimi nei, o le auala PTA + MEG ua sili atu ona faʻaaogaina lautele ona o le lelei o le faʻagasologa ma le tau. O mea mata uma e lua e maua mai le alamanuia petrochemical, e ui lava o filifiliga faʻavae i meaola mo nisi vaega (e pei o le bio-MEG) ua maua talu ai nei e faʻaitiitia ai le tulagavae kaponi.

FAITAU  O le faagasologa o le faia o le vinyl plastic ma lona faʻaaogaina i le faia o fola

3. La'asaga o le tali atu: esterification/transesterification ma le polycondensation

O le faagasologa o le gaosiga o le PETE i totonu o se falegaosimea resin e aofia ai ni vaega tetele se lua o le tali atu.

a) Esterification (auala PTA) po'o le transesterification (auala DMT)

– A fa'aaogaina le PTA, e tupu se tali esterification i le va o le PTA ma le MEG. O lenei tali e maua ai oligomers (filifili pupuu) ma maua ai le vai o se mea e maua mai ai. E tatau ona aveese le vai mai le faiga ina ia alualu i luma le tali agai i le fausiaina o le oligomer.
– Afai e fa'aogaina le DMT, e tupu le transesterification i le MEG, ma maua ai le methanol o se oloa e maua mai ai.

I le taimi nei, o le puleaina o le vevela, mamafa, ma le fua faatatau o mea mata e taua tele ina ia mautinoa le lelei o le fausiaina o oligomer ma maua ai le tuufaatasiga sa'o mo le isi laasaga.

b) Polycondensation (fa'avaeina o filifili polymer uumi)

O le taimi lava e fausia ai oligomers, e faʻaauau pea le faiga i le polycondensation e faʻateleina ai le umi o le filifili (mamafa molecular) ina ia fetaui ai meatotino faʻainisinia ma faʻaletino ma tulaga faʻatonuina. I le taimi nei, e tatau foʻi ona aveese mea e maua mai ai (e masani lava o le glycol tele) mai le reactor. E masani ona faʻaaogaina e pisinisi tulaga o le vacuum ma le vevela maualuga e faʻaosofia atili ai le tali atu e fausia ai ni polymers uumi.

E masani ona fa'aaogaina mea fa'aola e fa'avave ai gaioiga ma pulea ai le lelei o le resin. Peita'i, o le filifilia o mea fa'aola e tatau ona mafaufau i le saogalemu o mea'ai ma le a'afiaga i le lanu/manino o oloa. O le resin PET mo fagu meainu e masani ona mana'omia le manino maualuga ma le maualalo o le tulaga o mea leaga.

4. Fausiaina o le resin: fa'amālūlūina, tipiina, ma fa'amagoina

A maeʻa le faiga o le polymerization, ona faʻaoso lea o le PET ua liusuavai i totonu o se die ma tipiina i ni granules laiti e taʻua o pellets poʻo chips. O lenei laʻasaga e aofia ai:

– Extrusion: liua o le PET vai i le foliga o ni manoa.
– Pelletizing: e tipiina manoa i ni pellets tutusa le lapopoa.
– Fa'amālūlūina muamua ma le fa'amata'uina: fesoasoani i le mautu o le pellet.
– Fa'amago: E taua tele lenei mea auā e faigofie ona mitiia le susu e le PET (hygroscopic). O le tele naua o le susu e mafai ona fa'aleagaina ai le fagu i le taimi o le fa'agasologa o le faia o fagu ma a'afia ai le malosi ma le manino.

Mo fa'aoga i fagu meainu, e masani ona fa'aleleia le lelei o le resin e ala i le puleaina o lona "viscosity intrinsic" (IV), o se parakalafa e feso'ota'i ma le umi o le filifili polymer. O le resin ma le IV talafeagai o le a maua ai se fagu e malosi ae mama.

FAITAU  O ituaiga palasitika e faʻaaogaina i le faia o meataalo ma le auala e gaosia ai

5. Mai le resin i le preform: le faagasologa o le fa'apipi'iina o tui

O le isi laasaga o le liua lea o pellets PET i ni preforms, o ni "fagu e mafai ona fai i ni fagu" laiti ma se filo ua mae'a ona fa'aofuofu ma se tapuni. O preforms e faia e ala i le injection molding, o se faiga e fa'amalūlūina ai pellets PET ona tuiina lea i totonu o se fa'ata'ita'iga.

Aiseā e tatau ai ona faia le fa'asologa? Auā o lenei auala e ofoina atu ai le lelei: e mafai ona fa'a'ofuina ma le sa'o le ua o le fagu (e taua tele mo le mautu o le tapuni ma le puipuia o le tafe), a'o faia le tino e ala i le fa'agasologa o le fa'a'ofuina.

I le taimi o le fa'agasologa o le fa'apipi'iina o le PET resin, e tatau ona mago atoatoa. Afai o lo'o iai pea le vai, e mafai ona fa'asusu le PET pe a fa'asusu, ma mafua ai ona motusia filifili o le polymer ma fa'agata pe le manino le oloa.

6. Fausiaina o fagu: fa'a'ofuofuina o le fagu (fa'aloaloa o le fa'a'ofuofuina o le fagu)

Ona toe fa'avevela lea o le preform i le vevela sa'o (e sili atu i le vevela o le fesuia'iga o le tioata ae e maualalo ifo i lona tulaga e liusuavai ai), ona faia lea i totonu o se fagu e fa'aaoga ai le stretch blow molding. La'asaga autu:

1. Toe fa'avevela: ua fa'avevela tutusa le preform.
2. Fa'aloaloa: o le u'amea toso (u'amea fa'aloaloa) e tosoina le preform i le umi.
3. Agi: e agi e le ea maualuga le mamafa le preform seia pipii i puipui o le fagu.
4. Fa'amālūlūina: ua fa'amālūlūina le fagu ina ia mautu lona foliga.

O lenei faiga o le "fa'aloaloa" e fa'aleleia atili ai le fa'atulagaina o molela'au, ma fa'amalosia ai le fagu, sili atu ona tete'e atu i le mamafa i totonu (e taua mo le soda), ma sili atu ona lelei ona uiga fa'apa puipui nai lo le na'o le fa'apuna e aunoa ma le fa'aloaloa.

7. Fa'aaogāina o le PETE i afifiina o meainu

E sili atu le lelei o le PETE i afifiina o meainu ona o ni nai mafuaʻaga autu:

– Māmā ma malosi: fa'aitiitia ai tau o felauaiga ma le lamatiaga o le gau pe a fa'atusatusa i tioata.
– Manino ma matagofie: e mafai e tagata faʻatau ona vaʻai i mea o loʻo i totonu o le oloa.
– Fegalegaleai ma le gaosiga tele: saoasaoa maualuga, tau maualalo.
– Fa'atinoga lelei mo le fa'asu'iina o le kaponi: O fagu PET mo meainu kaponi ua mamanuina e tatalia le mamafa.
– E mafai ona toe fa'aaogaina: O le PET o se palasitika e sili ona atina'e lona faiga toe fa'aaogaina.

FAITAU  Metotia o le fa'apipi'iina o le compression mo le polystyrene plastics ma ona fa'aoga i afifiina

O talosaga a le PETE e aofia ai:
– Fagu vai minerale o ituaiga eseese o lapopoa.
– Meainu kaponi (fa'atasi ai ma se mamanu ma se mafiafia fa'apitoa o le fagu).
– Ti, kofe ua sauni e inu ma meainu manogi.
– Sua ma meainu isotonic (e masani ona manaʻomia le puipuiga faaopoopo mai le okesene poʻo le malamalama).

Mo oloa e maaleale i le okesene po'o le UV, e mafai e alamanuia ona fa'aopoopo ni tekinolosi e pei o ni pa puipui, ni mea fa'aopoopo e poloka ai le okesene, po'o ni vali fagu (e pei o le amber) e fa'aitiitia ai le fa'aleagaina o le lelei.

8. Luʻitau: saogalemu, lelei, ma le siosiomaga

E ui o loʻo faʻaaogaina lautele le PETE, ae o loʻo i ai pea luʻitau e manaʻomia ona taulimaina:

– Tulaga lelei ma le saogalemu o mea'ai: E tatau i kamupani gaosi oloa ona fa'amautinoa o le femalaga'iga o vaila'au mai afifiina i meainu e tusa ai ma tapula'a fa'atulafonoina. O le mama o le resin ma le puleaina o le fa'agasologa o mea e taua tele.
– Tete'e atu i le vevela: O fagu PET masani e le fetaui mo le vevela tele. Mo meainu vevela, e mana'omia se ituaiga PET fa'apitoa ma se mamanu fagu e mafai ona tete'e atu i le mimigi.
– Aafiaga i le siosiomaga: O le mataupu autū e lē o le meafaitino lava ia, ae o le puleaina o otaota. E maualuga le gafatia o le PET e toe faʻaaogaina, ae e manaʻomia se faiga lelei e aoina ma faʻavasega ai otaota.

Ua fa'ateleina le fa'aaogaina o le rPET (recycled PET) mo fagu inu. Peita'i, e tatau ona faia se faiga toe fa'aaogaina o le rPET mo mea'ai e fetaui ma tulaga fa'atonuina ina ia mautinoa le saogalemu ma le tutusa.

I'uga

O le faagasologa o le faia o le palasitika PETE mo afifiina o meainu e aofia ai se faasologa o laasaga, mai tali atu i vailaau i le fausiaina o le polymer (esterification/transesterification ma le polycondensation), i le faia o pellets resin, le fausiaina o preforms e ala i le injection molding, ma le fausiaina o fagu e ala i le stretch blow molding. O lelei o le PETE—mama, malosi, manino, ma mafai ona toe faʻaaogaina—e avea ai ma filifiliga autu mo le alamanuia o meainu. I le agai i luma, o mea fou i tekinolosi pa puipui, mamanu mama o fagu, ma le faʻaaogaina o le rPET o le a faʻateleina ai le faʻamautuina o le faʻaaogaina o le PETE o se afifiina o meainu lelei ma lelei mo le siosiomaga.

Afai e te manaʻo ai, e mafai ona ou faʻaopoopoina se vaega faʻapitoa i le faiga o le toe faʻaaogaina o le PET i le rPET, pe faʻamatala atu eseesega i le va o le PET hot-fill ma le CSD (meainu suamalie kaponi) PET faʻatasi ai ma faʻataʻitaʻiga o mamanu o fagu.

Taofi faamatalaga