Mataupu e uiga i le vevela patino o le vevela natia ma le gafatia o le vevela
Afai e te tuʻuina se termometa o le mekuri i totonu o se koneteina o loʻo i ai se paluga o le vai malulu ma le aisa, o le a e matauina pe a uma ona agai i lalo, ua le toe gaoioi le fogāeleele o le mekuri. E le toe gaoioi foʻi le fogāeleele o Mekuri pe a uma ona oʻo atu i le vevela o le aisa (0 o C). Afai e tatala le koneteina, e tafe atu le vevela mai le ea e maualuga le vevela i le paluga o le aisa ma le vai malulu. O le faʻaopoopoina o le vevela mai le ea e mafua ai ona liusuavai le aisa. A o liusuavai pea le aisa, e suia ea le vevela o le paluga o le aisa ma le vai malulu? A o liusuavai pea le aisa, e le suia le vevela o le paluga o le vai ma le aisa.
Afai e fa'avevela se paluga o le aisa ma le vai i le afi po'o se masini fa'avevela eletise, mo se fa'ata'ita'iga, e liua uma aisa i le vai. Afai e fa'aauau pea ona fa'avevela, e si'itia le vevela o le vai i le 100 o C. I le 100 o C, e amata ona liu suavai le vai. Afai e fa'aauau pea ona fa'avevela le vai, o le vave fo'i lea ona liua le vai i le ausa, ae le suia le vevela o le vai pe tumau pea i le 100 o C. O le vevela lea o le pupuna o le vai, o le vevela aupito maualuga e mafai ona o'o i ai le vai.

Kalafi o le sootaga o le vevela ma suiga o le vevela ma suiga i le tulaga o le vai
AB = O le vevela faaopoopo e faateleina ai le vevela o le aisa i le 0 o C
BC = O le vevela faaopoopo e fa'asu'u ai le aisa i le vai
CD = O le vevela faaopoopo e faateleina ai le vevela o le vai mai le 0 ° C i le 100 ° C
DE = O le vevela faaopoopo e fa'amamago ai le vai
EF = O le vevela faaopoopo e faateleina ai le vevela o le ausa
O le kalafi o loʻo i luga o loʻo faʻaalia ai le faagasologa o suiga o le vevela ma suiga i le vaega o le vai pe afai e mitiia e le vai le vevela (i le tasi le mamafa o le ea i le ea). Afai e faʻasaʻoloto e le vai le vevela, o le faagasologa e tupu e faʻafeagai ma le faagasologa o loʻo i luga. O le faʻaopoopoina o le vevela mai le BC e le mafua ai suiga i le vevela o le vai, ae naʻo le faʻamaluluina o le aisa i totonu o le vai.
O le fa'aopoopoina o le vevela mai le DE e lē mafua ai ni suiga i le vevela o le vai, ae na'o le liua o le vai i le ausa. O le vai ua na'o se tasi o fa'ata'ita'iga. O mea uma o le a ui atu i se faiga o suiga i le tulaga ma le vevela, e pei ona o'o i ai le vai pe afai e mitiia e le mea le vevela. O le eseesega o lo'o i ai i le tulaga aisa ma le tulaga pupuna. E eseese le tulaga aisa ma le tulaga pupuna o mea ta'itasi. Afai e fa'asa'olotoina e mea le vevela, o le faiga e tupu e fa'afeagai ma le faiga o lo'o i luga.
1. O le vevela o le fusion (L F )
O le vevela o le fusion o le aofaʻi lea o le vevela e mitiia e le 1 kg o mea faitino e sui ai lona tulaga mai le malo i le vai, poʻo le vevela e faʻasaʻolotoina e le 1 kg o mea faitino e sui ai lona tulaga mai le vai i le malo. O le fua faʻatatau mo le fuafuaina o le aofaʻi o le vevela e mitiia (pe faʻasaʻolotoina) e sui ai le tulaga o se mea faitino mai le malo i le vai (pe vai i le malo):
Q = m L F
Fa'amatalaga: Q = vevela ua mitiia pe fa'asa'olotoina, m = mamafa o le mea faitino, L F = vevela o le tu'ufa'atasia
2. O le vevela o le ausa (L V )
O le vevela o le ausa o le aofaʻi lea o le vevela e mitiia e le 1 kg o mea e sui ai lona tulaga mai le vai e avea ma kesi, poʻo le vevela e faʻasaʻolotoina e le 1 kg o mea e sui ai lona tulaga mai le kesi i le vai. O le fua faʻatatau mo le fuafuaina o le aofaʻi o le vevela e mitiia (pe faʻasaʻolotoina) e liua ai se mea mai le vai i le kesi (pe kesi i le vai):
Q = m L V
Fa'amatalaga: Q = vevela ua mitiia pe fa'asa'olotoina, m = mamafa o le mea faitino, L V = vevela o le ausa
O le vevela o le fusion ma le vevela o le vaporization e ta'ua o le vevela natia.
vevela faapitoa (i)
Vevela patino (c) = le aofaʻi o le vevela (Q) e manaʻomia e faʻateleina ai le vevela (T) o le tasi iunite o le mamafa (m) o meafaitino i le tasi tikeri. O le fua faʻatatau o le vevela patino:
![]()
O le Iunite Faavaomalo o le vevela faapitoa o le J/Kg K.
E suia le vevela patino o se mea e tusa ai ma le vevela. Afai e le tele naua le suiga o le vevela, e mafai ona manatu e tumau le vevela.
O le mea lea o le vevela o ni mea faitino i le mamafa o le 1 atm ma le vevela o le 20 o C (maua e ala i faʻataʻitaʻiga).


Malosiaga o le vevela (C)
Malosiaga o le vevela (C) = le aofaʻi o le vevela e manaʻomia e faʻateleina ai le vevela o mea uma i le tasi tikeri. O le fua faʻatatau o le malosiaga o le vevela:
C = mc
Fa'amatalaga: C = gafatia o le vevela, m = mamafa, c = le vevela patino o le mea faitino.