Mataupu e uiga i le fausiaina o ata e ala i tioata e fevaevaea'i (tioata efuefu)
Ina ia malamalama i le fausiaina o le ata e ala i le tioata fa'a'ofuofu, taga'i i fa'ata'ita'iga o fa'afitauli ma fofo nei. I lenei tulaga, e manatu o lo'o i ai le mea i se mamao patino mai le tioata fa'a'ofuofu,
ona tusi lea o le fausaga o le ata e ala i le tioata concave, le mamao o le ata mai le tioata concave ma le fa'alauteleina o le ata e ala i le tioata concave.
O le umi o le taula'iga o se tioata fa'a'ofuofu (tioata fa'a'ese'ese) e 20 cm. O mea e 10 cm le maualuga o lo'o i le agavale o le tioata. Fuafua le mamao o le ata, le fa'ateleina o le ata ma le maualuga o le ata, pe afai:
a) e laʻititi le mamao o le mea faitino nai lo le umi o le taulaʻiga o le tioata concave
b) e tutusa le mamao o le mea faitino ma le umi o le taulaʻiga o le tioata faʻaputu
c) e sili atu le mamao o le mea faitino nai lo le umi o le taulaʻiga o le tioata concave
Iloa:
O le umi o le taula'iga o le tioata fa'a'ofuofu (f) = -20 cm
O le umi o le taula'iga o le tioata concave e iai le fa'ailoga leaga auā o le tulaga taula'iga o le tioata concave e fa'ata'atia, pe a lē pasia e le ave o le malamalama le tulaga taula'iga.
O le maualuga o le mea faitino (h) = 10 cm
fofo:
E laʻititi le mamao o le mea faitino nai lo le umi taulaʻi o le tioata concave (do > f)
Fa'apea o le mamao o le mea faitino e 5 cm, 10 cm ma le 15 cm.
a) O le umi o le taulaʻiga e -20 cm ma afai o le mamao o le mea faitino (do) = 5 cm
O le mamao o le ata (di)
1/di = 1/f – 1/do = -1/20 – 1/5 = -1/20 – 4/20 = -5/20
di = -20/5 = -4 senitimita
O le fa'ailoga o le mamao o le ata, leaga, o lona uiga o le ata e fa'apitoa, pe a lē ui atu le ave o le malamalama i totonu o le ata.
O le mamao o le ata, 4 cm, e laʻititi ifo nai lo le mamao o le mea faitino, 5 cm.
Fa'ateleina o le ata (M)
M = -di / fai = -(-4)/5 = 4/5 = 0.8
O le fa'ateleina o le ata e la'ititi ifo i le 1 o lona uiga ua fa'aitiitia le ata, pe ua la'ititi ifo le telē o le ata nai lo le telē o le mea faitino.
O le maualuga o le ata (h')
O le fua fa'atatau o le fa'ateleina o le ata:
M = h' / h
h' = M h = (0.8)(10 cm) = 8 cm
O le maualuga o le ata o se faailoga lelei, o lona uiga o loo sa'o le ata.
b) O le umi o le taulaʻiga e -20 cm ma afai o le mamao o le mea faitino (do) = 10 cm
O le mamao o le ata (di)
1/di = 1/f – 1/do = -1/20 – 1/10 = -1/20 – 2/20 = -3/20
di = -20/3 = -6.7 senitimita
E leaga le mamao o le ata, o lona uiga o le ata e fa'apitoa, pe a lē ui atu le ave o le malamalama i totonu o le ata.
O le mamao o le ata e 6.7 cm, e laʻititi ifo nai lo le mamao o le mea faitino, 10 cm.
Fa'ateleina o le ata (M)
M = -di / fai = -(-6.7)/10 = 6.7 / 10 = 0.67
O le fa'alauteleina o le ata e la'ititi ifo i le 1 o lona uiga ua fa'aitiitia le ata, pe ua la'ititi ifo le telē o le ata nai lo le telē o le mea faitino.
O le maualuga o le ata (h')
O le fua fa'atatau o le fa'ateleina o le ata:
M = h'/h
h' = M h = (0.67)(10 cm) = 6.7 cm
O le maualuga o le ata o se faailoga lelei, o lona uiga o loo sa'o le ata.
c) O le umi o le taulaʻiga e -20 cm ma le mamao o le mea faitino (do) = 15 cm
O le mamao o le ata (di)
1/di = 1/f – 1/do = -1/20 – 1/15 = -3/60 – 4/60 = -7/60
di = -60/7 = -8.6 senitimita
E leaga le mamao o le ata, o lona uiga o le ata e fa'apitoa, pe a lē ui atu le ave o le malamalama i totonu o le ata.
O le mamao o le ata e 8.7 cm, e laʻititi ifo nai lo le mamao o le mea faitino, 15 cm.
Fa'ateleina o le ata (M)
M = -di / fai = -(-8.6)/10 = 8.6 / 10 = 0.86
O le fa'ateleina o le ata e la'ititi ifo i le 1 o lona uiga e la'ititi ifo le telē o le ata nai lo le telē o le mea faitino.
O le maualuga o le ata (h')
O le fua fa'atatau o le fa'ateleina o le ata:
M = h'/h
h' = M h = (0.86)(10 cm) = 8.6 cm
O le maualuga o le ata e lelei, o lona uiga o loʻo saʻo le ata.
E tutusa le mamao o le mea faitino ma le umi taulaʻi o le tioata concave (do = f)
O le umi o le taula'iga (f) = le mamao o le mea faitino (do) = 20 cm.
O le mamao o le ata (di)
1/di = 1/f – 1/do = -1/20 – 1/20 = -2/20 = -2/20
di = -20/2 = -10 senitimita
E leaga le mamao o le ata, o lona uiga o le ata e fa'apitoa, pe a lē ui atu le ave o le malamalama i totonu o le ata.
O le mamao o le ata e 10 cm, e laʻititi ifo nai lo le mamao o le mea faitino, 20 cm.
Fa'ateleina o le ata (M)
M = -di / fai = -(-10)/20 = 10/20 = 0.5
O le fa'alauteleina o le ata e la'ititi ifo nai lo le 1, o lona uiga e la'ititi ifo le telē o le ata nai lo le telē o le mea faitino.
O le maualuga o le ata (h')
O le fua fa'atatau o le fa'ateleina o le ata:
M = h'/h
h' = M h = (0.5)(10 cm) = 5 cm
O le maualuga o le ata e lelei, o lona uiga o loʻo saʻo le ata.
E sili atu le mamao o le mea faitino nai lo le umi taulaʻi o le tioata concave (do > f)
Faapea o le mamao o mea faitino e 30 cm ma le 40.
a) O le umi o le taulaʻiga e -20 cm ma afai o le mamao o le mea faitino (do) = 30 cm
O le mamao o le ata (di)
1/di = 1/f – 1/do = -1/20 – 1/30 = -3/60 – 2/60 = -5/60
di = -60/5 = -12 senitimita
E leaga le mamao o le ata, o lona uiga o le ata e fa'apitoa, pe a lē ui atu le ave o le malamalama i totonu o le ata.
O le mamao o le ata e 12 cm, e laʻititi ifo nai lo le mamao o le mea faitino e 30 cm.
Fa'ateleina o le ata (M)
M = -di / fai = -(-12)/30 = 12/30 = 0.4
O le fa'alauteleina o le ata e la'ititi ifo nai lo le 1, o lona uiga e la'ititi ifo le telē o le ata nai lo le telē o le mea faitino.
O le maualuga o le ata (h')
O le fua fa'atatau o le fa'ateleina o le ata:
M = h'/h
h' = M h = (0.4)(10 cm) = 4 cm
O le maualuga o le ata o se faailoga lelei, o lona uiga o loo sa'o le ata.
b) O le umi o le taulaʻiga -20 cm ma afai o le mamao o le mea faitino (do) = 40 cm
O le mamao o le ata (di)
1/di = 1/f – 1/do = -1/20 – 1/40 = -2/40 – 1/40 = -3/40
di = -40/3 = -13 senitimita
E leaga le mamao o le ata, o lona uiga o le ata e fa'apitoa, pe a lē ui atu le ave o le malamalama i totonu o le ata.
O le mamao o le ata e 13 cm, e laʻititi ifo nai lo le mamao o le mea faitino e 40 cm.
Fa'ateleina o le ata (M)
M = -di / fai = -(-13)/40 = 13/40 = 0.3
O le fa'alauteleina o le ata e la'ititi ifo nai lo le 1, o lona uiga e la'ititi ifo le telē o le ata nai lo le telē o le mea faitino.
O le maualuga o le ata (h')
O le fua fa'atatau o le fa'ateleina o le ata:
M = h'/h
h' = M h = (0.3)(10 cm) = 3 cm
O le maualuga o le ata ua sainia lelei, o lona uiga o loo sa'o le ata.
