Fa'asaoina o le malosiaga fa'amekanika - fa'afitauli ma fofo
1. O se poloka m-kg ua tatalaina mai le pito i luga o le vaalele lamolemole ua fa'asolo , e pei ona fa'aalia i le ata o lo'o i lalo. O le fa'atusatusaga i le va o le malosiaga gafatia o le kalave ma le malosiaga kinetic o le poloka i le tulaga M o le…
fofo
Malosiaga gafatia o le kalave i le tulaga M:
PE M = mg (1/3h) = 1/3 mgh
Malosiaga fa'agaoioi i le tulaga M:
KE M = EP = mg (2/3 h) = 2/3 mgh
EP M : EK M
1/3 mgh : 2/3 mgh
1/3 : 2/3
1: 2
2. O se tagata faase’e aisa o lo’o se’e mai le maualuga o le A, e pei ona fa’aalia i le ata o lo’o i lalo. Afai o le saoasaoa muamua = 0 ma le fa’avavevaveina ona o le kalave e 10 ms -2 , o le a la le saoasaoa o le tagata faase’e i le tulaga B.
Ua iloa:
Saosaoa muamua (v o ) = 0
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = 10 m/s 2
O le suiga i le maualuga = 50 mita – 10 mita = 40 mita
Manaomia: Saosaoa o le tagata faaseʻe i le tulaga B
Fofo:
O le mataupu faavae o le faasaoina o le malosiaga fa'amekanika e fa'apea mai o le malosiaga fa'amekanika muamua = le malosiaga fa'amekanika mulimuli.
O le malosiaga fa'amekanika muamua = le malosiaga gafatia i le tulaga B (maualuga = 40 mita)
O le malosiaga fa'ai'u fa'ai'u = malosiaga kinetic i le tulaga B
O le malosi fa'ai'u fa'ai'u = O le malosi fa'ai'u fa'ai'u muamua
½ mv t 2 = mgh
½ v t 2 = gh
½ v t 2 = (10)(50-10)
½ v t 2 = (10)(40)
½ v t 2 = 400
vt 2 = ( 2 )(400) = 800
vt = √800 = √(2)(400) = 20√2 m/ s
3. Ua amata ona see ese se mea mai se tulaga A e aunoa ma le saoasaoa muamua. Afai e leai se malosi o le fete’ena’iga, o le a le saoasaoa o le mea i le tulaga maualalo.
Ua iloa:
Mamafa o le mea faitino = m
Saosaoa muamua (v o ) = 0
Maualuga (h) = 20 mita
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = 10 m/s 2
Manaʻomia: Saosaoa mulimuli ( vt )
Fofo:
Malosiaga fa'amekanika muamua (ME 1 ) = Malosiaga gafatia o le kalave i le tulaga A (PE A ) = mgh = (m)(10)(20) = 200 m
Malosiaga fa'ai'u fa'ai'u (ME 2 ) = malosi fa'agaoioiga (KE) = ½ mv t 2
O le saoasaoa o le mea faitino i le tulaga maualalo (vt )?
Fa'aaoga le mataupu faavae o le fa'asaoina o le malosi fa'amekanika e fa'apea o le malosi fa'amekanika muamua = le malosi fa'amekanika mulimuli.
EM1 = EM2
200 m = ½ mv t 2
200 = ½ v t 2
400 = vt 2
vt = 20 m/ s
4. O se polo e 2-kg ua pa'ū sa'oloto mai le tulaga A, e pei ona fa'aalia i le ata o lo'o i lalo (g = 10 ms -2 ). A mae'a ona taunu'u i le tulaga B, o le malosiaga kinetic = 2 taimi o le malosiaga potential. O le a le maualuga o le tulaga B i luga a'e o le fogaeleele.
Ua iloa:
Mamafa o le polo (m) = 2 kg
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = 10 ms -2
Maualuga o le tulaga A (h A ) = 90 mita
Manaomia: Maualuga o le tulaga B (h B )
Fofo:
A taunuu i le tulaga B, o le malosiaga kinetic o le polo i le tulaga B = 2 taimi o le malosiaga gafatia o le kalave i le tulaga B.
EK = 2 EP
½ mv 2 = 2 mgh B
½ v 2 = 2 gh B
v 2 = 2(2)(10) h B
v 2 = 40 itula B
Saosaoa (v) o le polo pe a taunuu i le tulaga B pe a uma ona pa'ū sa'oloto mai le tulaga A:
v 2 = 2 gh = 2(10)(90–h B ) = 20(90–h B )
Suia le v 2 i le fua faatatau o loʻo i luga i le v 2 i lenei fua faatatau.
v 2 = 40 itula B
20(90–itula B ) = 40 itula B
1800–20 itula B = 40 itula B
1800 = 40 itula B + 20 itula B
1800 = 60 itula B
h B = 1800 / 60
h B = 30 mita
5. O se polo e 1-kg ua fa'asa'olotoina ma se'e ifo mai le tulaga A i le tulaga C, e pei ona fa'aalia i le ata o lo'o i lalo. Afai o le fa'avavevaveina ona o le kalave = 10 ms -2 , o le a le malosiaga kinetic o le polo pe a taunu'u i le tulaga C.
Ua iloa:
Mamafa o le polo (m) = 1 kg
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = 10 m/s 2
O le suiga i le maualuga (h) = 0.75 m
O le malosiaga muamua e ono mafai ona tupu (PE o ) = mgh = (1)(10)(0.75) = 7.5 Joules
Malosiaga kinetic muamua (KE o ) = ½ mv o 2 = ½ m (0) 2 = 0
O le malosiaga mulimuli o le kalave (PE t ) = mgh = mg (0) = 0
Manaomia: Malosiaga kinetic o le polo i le tulaga C
Fofo:
O le malosiaga fa'ainisinia muamua (ME o ) = O le malosiaga fa'ainisinia mulimuli (ME t )
O le malosiaga muamua o le kalave (PE o ) + le malosiaga kinetic muamua (KE o ) = O le malosiaga mulimuli o le kalave (PE t ) + le malosiaga kinetic mulimuli (KE t )
7.5 Joules + 0 = 0 + KE t
7.5 Joules = KE t
Malosiaga kinetic o le polo i le tulaga C = 7.5 Joules.
6. O se polo e 2-kg ua fa'asa'olotoina mai le tulaga A, e pei ona fa'aalia i le ata o lo'o i lalo. O le va'alele pi'o e lamolemole. Afai o le fa'avavevaveina ona o le kalave e 10 ms -2 , o le a le malosiaga kinetic o le polo i le tulaga B.
Ua iloa:
Mamafa o le polo (m) = 2 kg
Fa'avavevave ona o le kalave (g) = 10 m/s 2
O le suiga i le maualuga (h) = 120 cm = 1.2 mita
O le malosiaga muamua o le kalave (PE o ) = mgh = (2)(10)(1.2) = 24 Joules
O le malosiaga kinetic muamua (KE o ) = ½ mv o 2 = ½ m (0) 2 = 0
O le malosiaga mulimuli o le kalave (PE t ) = mgh = mg (0) = 0
Manaomia: Malosiaga kinetic o le polo i le tulaga B
Fofo:
O le malosi fa'amekanika i le tulaga A (malosi fa'amekanika muamua) = le malosi fa'amekanika i le tulaga B (le malosi fa'amekanika mulimuli)
O le malosiaga fa'ainisinia muamua (ME o ) = le malosiaga fa'ainisinia mulimuli (ME t )
O le malosiaga muamua o le kalave (PE o ) + le malosiaga kinetic muamua (KE o ) = le malosiaga mulimuli o le kalave (PE t ) + le malosiaga kinetic mulimuli (KE t )
24 Joules + 0 = 0 + KE t
24 Joules = KE t
Malosiaga kinetic (KE) o le polo i le tulaga C = 24 Joules.
7. O se mea faitino e iai lona malosiaga fa'amekanika tumau, malosi fa'a-kinetic tele, ma le malosi gafatia o le kalave e la'ititi. O le mea faitino e…
A. I le taimi e malolo ai
B. agai i luga
C. agai i lalo
D. Fa'avavevaveina i luga
Fofo:
Ua fa'ateleina le malosi o le kinetic o lona uiga ua fa'ateleina le saoasaoa o le mea faitino ae ua la'ititi le malosi o le gafatia o le kalave o lona uiga ua la'ititi le maualuga o le mea faitino mai le fogāeleele. E tupu lenei mea pe a alu ese le mea faitino mai se maualuga patino i lalo i le eleele.
O le sootaga i le va o le saoasaoa ma le malosiaga kinetic e faʻaalia e le fua faʻatatau o le malosiaga kinetic:
KE = ½ mv 2
Fa'amatalaga o le fua fa'atatau: KE = malosiaga fa'atino, m = mamafa, v = saoasaoa
O le sootaga i le va o le maualuga ma le malosiaga o le gafatia o le kalave e faʻatusalia e le fua faʻatatau o le malosiaga o le gafatia o le kalave:
PE = mg/h
Fa'amatalaga o le fua fa'atatau: PE = malosiaga gafatia o le kalave, m = mamafa, g = fa'avavevaveina o le kalave, h = maualuga
O le tali sa'o o le C.
- O le ā le malosiaga fa'amekanika?
- tali: O le malosi fa'amekanika o le aofa'i lea o le malosi kinetic ma le malosi gafatia o se mea faitino. O le malosi kinetic e feso'ota'i ma le gaioiga a se mea faitino, ae o le malosi gafatia e feso'ota'i ma lona tulaga po'o lona fa'atulagaga.
- O le ā le uiga o le mataupu faavae o le faasaoina o le malosiaga fa'amekanika?
- tali: O le mataupu faavae o loʻo taʻu mai ai i totonu o se faiga tuʻufua e naʻo malosiaga faʻasao e faʻatinoina, e tumau pea le aofaʻi o le malosiaga faʻainisinia. O lona uiga o le aofaʻi o le malosiaga kinetic ma le malosiaga gafatia e le suia i le aluga o taimi.
- E faʻapefea ona aʻafia e malosiaga faʻasao ma malosiaga e lē faʻasao le faʻasaoina o le malosiaga faʻamekanika?
- tali: O malosiaga fa'asao, e pei o le kalave, e le suia ai le malosiaga fa'ainisinia atoa o se faiga. Atonu latou te liua le malosiaga gafatia i le malosiaga kinetic po'o le fa'afeagai, ae o le aofa'i e tumau pea. O malosiaga e le fa'asao, e pei o le fete'ena'iga, e mafai ona fa'ata'ape'apeina le malosiaga fa'ainisinia, e masani ona liua ai i le malosiaga fa'avevela.
- Aiseā e lē fa'asaoina ai le malosi fa'amekanika i tulaga moni o le lalolagi e aofia ai le fete'ena'iga?
- tali: O le fete'ena'iga o se malosiaga e lē fa'asao. A'o fe'avea'i mea i le tasi ma le isi, e liua e le fete'ena'iga nisi o le malosiaga fa'ainisinia o le faiga i le malosiaga fa'avevela, ma i'u ai i le fa'aitiitia o le malosiaga fa'ainisinia atoa o le faiga.
- E faʻapefea ona faʻaalia le faʻasaoina o le malosi faʻamekanika i totonu o se pendulum e feʻaveaʻi?
- tali: I le leai o se tete'e o le ea (o se malosiaga e le fa'asao), a'o luelue i luga le pendulum, o lona malosi fa'atino e liua i le malosiaga gafatia o le kalave. I le tulaga aupito maualuga o lona luelue, e iai lona malosiaga gafatia aupito maualuga ma le malosiaga fa'atino aupito maualalo. A'o toe luelue i lalo, o lenei malosiaga gafatia e liua i le malosiaga fa'atino. E tumau pea le malosiaga fa'ainisinia atoa, e ui lava o lo'o fesuia'i ituaiga o malosiaga.
- Aiseā e iu ai ina tu le polo e tusa lava pe leai ni malosiaga mai fafo?
- tali: A oso se polo, e le toe liua uma lona malosi fa'atino i le malosi gafatia. E leiloa nisi o le malosi, e masani lava o se leo po'o se fa'aletonu o le polo, ae maise lava ona o le fe'ese'esea'iga i totonu o le mea o lo'o i totonu o le polo. O nei ituaiga o malosiaga e le fa'asao, lea e fa'aitiitia ai le malosi fa'amekanika o le polo i taimi ta'itasi e oso ai se'ia o'o ina malolo.
- I totonu o se ta'avale fa'ase'e (roller coaster), o fea e sili ona maualuga ma sili ona maualalo le malosi fa'amekanika?
- tali: E tumau pea le malosiaga fa'amekanika atoa o le ta'avale fa'ase'e pe afai tatou te le amana'ia le tete'e atu i le ea ma le fete'ena'iga. Peita'i, i le tulaga aupito maualuga, o le malosiaga gafatia e maualuga lona maualuga ae o le malosiaga kinetic e maualalo lona maualalo. A'o alu ifo, e liua le malosiaga gafatia i le malosiaga kinetic, o lea i le tulaga aupito maualalo, o le malosiaga kinetic e maualuga lona maualuga ma o le malosiaga gafatia e maualalo lona maualalo.
- E faapefea ona fesoasoani le faasaoina o le malosiaga fa'amekanika i le malamalama i taamilosaga a paneta?
- tali: O paneta e faataamilo i se fetu e pei o le La e iai le malosi fa'atino (ona o la latou gaioiga) ma le malosi gafatia o le kalave (ona o lo latou tulaga e fa'atatau i le La). A'o latalata atu se paneta i le La, e fa'atelevaveina lona saoasaoa, ma fa'ateleina ai lona malosi fa'atino ae fa'aitiitia lona malosi gafatia o le kalave, ma fa'apea fo'i ma le fa'afeagai. O le aofa'i atoa o le malosi fa'ainisinia o le paneta e tumau pea i le aluga o taimi, pe a fa'apea o isi malosiaga (e pei o isi paneta) e la'ititi.
- Aiseā e lē pa'ū ai i le Lalolagi se satelite i se ta'amilosaga mautu?
- tali: E ui o loʻo tosoina moni le satelite agai i le Lalolagi ona o le kalave, o lona malosi faʻatino i luma e faʻaauau ai ona gaoioi i lona taʻamilosaga. O le paleni o lenei malosi faʻatino ma le malosi gafatia o le kalave e faʻaauau ai ona tumau le satelite i se taʻamilosaga mautu ma le malosi faʻainisinia e le suia.
- Afai e amata le faase’e a se tagata faase’e mai le malolo i le tumutumu o se mauga e leai se fe’ese’esea’iga ona toe faase’e lea i lalo, e fa’apefea ona faase’e lona saoasaoa i le pito i lalo pe a fa’atusatusa i le amataga o lana faase’e i le ogatotonu o le mauga?
- tali: I luga o se mauga e leai se fe'ese'esea'iga, e sefe le malosi atoa o le masini o le tagata faase'e. Afai e amata mai le tumutumu, o le a sili atu lona malosi gafatia e amata ai nai lo le amata i le ogatotonu o le mauga. O lenei malosi gafatia o le a liua atoa i le malosi kinetic a'o alu ifo. O lea la, o le a vave atu o ia i le pito i lalo pe afai e amata mai le tumutumu nai lo le amata i le ogatotonu o le mauga.