Metotia o le Puleaina o Fa'ato'aga Mea'ai
O meaʻai o ni oloa taua auā e iai so latou sao tuusaʻo i le faʻafetaiaʻia o manaʻoga tau meaʻai a le nuʻu ma le lagolagoina o le saogalemu o meaʻai a le atunuʻu. O le araisa, sana, pi, manioka, ma ituaiga eseese o pi o ni faʻataʻitaʻiga o meaʻai e totoina lautele i Initonesia. Peitaʻi, o le faʻateleina o le gaosiga e le mafai ona naʻo le faʻalagolago i le faʻalauteleina o fanua. O luʻitau e pei o le suiga o le tau, faʻaleagaina o le eleele, osofaʻiga a manu faʻalafua ma faʻamaʻi, ma le faʻatapulaʻaina o le vai e manaʻomia ai le faʻaaogaina o metotia tau pulega lelei, fetuʻunaʻi, ma gafataulimaina o meaʻai. O le pulega lelei e aofia ai le filifili atoa o gaosiga, mai le fuafuaina ma le saunia o fanua, totoina, tausiga, i le seleselega ma le seleselega pe a uma le seleselega. O loʻo mulimuli mai o loʻo talanoaina ai metotia taua e mafai e faifaʻatoʻaga ma pisinisi faʻatoʻaga ona faʻatinoina e faʻateleina ai le gaosiga aʻo faʻatumauina pea le soifua maloloina o fanua.
1. Fuafuaga o le Fa'ato'aga ma le Filifiliga o Oloa
O le laasaga muamua i le puleaina o faatoaga taumafa o le fuafuaina lea po o fea oloa e talafeagai mo le siosiomaga faatoaga i le lotoifale. E eseese tau, eleele, ma manaoga o le vai mo faatoaga taitasi. E manaomia e le araisa i fanua maulalo se sapalai vai mautu, ae o le sana e sili atu ona onosaʻi i tulaga mago pe afai e faamalieina manaoga o le vai i taimi taua. E aofia ai foi i le fuafuaina le fetuunaiga o le kalena totoina e atagia ai mamanu o timuga ma le ono lamatia ai o lologa po o le lamala. I nisi itulagi, o le faatinoina o mamanu o faatoaga e pei o le araisa-faatoaga lona lua po o faatoaga lona lua-faatoaga lona lua e mafai ona fesoasoani e motusia ai taamilosaga o manu faalafua ma faaleleia atili ai le faaaogaina o fanua i le tausaga atoa.
E le gata i lea, e taua tele se iloiloga o pisinisi faifaatoʻaga e mafaufau ai i tau o gaosiga, tau faʻatau atu, avanoa i maketi, ma le maua o mea e faʻaaogā mo le gaosiga. E mafai e faifaatoʻaga e maua le avanoa i le faʻasūsūina o vai ma maketi o saito ona taulaʻi atu i le araisa, ae o nofoaga e fafaga ai le timu atonu e sili atu ona fetaui mo le totoina o sana, sorghum, poʻo ni aano o manufasi e sili atu ona fetuutuunai.
2. Fa'ato'aga o Fanua ma le Puleaina o le Laueleele
O le galueaina o le laueleele e fa'amoemoe e fa'aleleia atili ai le fausaga o le eleele, pulea vao vave, ma fa'atupuina ni tulaga e fetaui ma le tuputupu a'e o a'a. I fanua araisa maulalo, o le galueaina e masani ona aofia ai le suotosina ma le oloina e fai ai se vaega e galueaina ai ma taofia ai vao. Mo fanua mago, e tatau ona fa'amuamua le galueaina o le eleele i le puipuiga, aemaise lava i vaega e ma'a'a, ina ia puipuia ai le soloia o le eleele.
O le lafulemu o le eleele o se mea taua tele e fuafua ai le fua. O metotia lelei o le puleaina e aofia ai le faapaleniina o le fa'apaleniina e fa'atatau i mana'oga o la'au ma le tulaga o mea'ai i le eleele. O le fa'aaogaina o fa'apaleni fa'anatura e pei o le compost, otaota matua, po'o le otaota lanumeamata e fesoasoani e fa'ateleina ai le aofa'i o mea'ai fa'anatura, fa'aleleia atili ai gaioiga a siama o le eleele, ma fa'aleleia atili ai le gafatia o le eleele e taofi ai le vai. I le taimi nei, e mana'omia pea fa'apaleni e le fa'anatura ina ia vave fa'amalieina ai mana'oga o mea'ai, ae e tatau ona fa'aogaina i le auala talafeagai e tusa ai ma le fua, taimi, ma le auala. E mafai ona fa'aogaina le liming i eleele 'āsi e fa'aleleia atili ai le pH ma fa'ateleina ai le maua o nisi mea'ai.
3. Filifiliga o Fatu Sili ma le Sauniuniga o le Totoina
O fatu lelei e taua tele i le faʻateleina o le gaosiga auā e maualuga le gafatia e maua ai, e teteʻe atu i nisi faʻamaʻi, ma e fetuutuunai i le siosiomaga. O le filifilia o ituaiga eseese e tatau ona mafaufau i tulaga o le lotoifale: ituaiga araisa e teteʻe atu i manu feʻai mo nofoaga vaivai, ituaiga sana e teteʻe atu i le lāmala i fanua mago, poʻo pi pi e vave ona fua ina ia mafai ona faʻafetaui le vaitau o le totoina. E tatau foʻi ona faʻamautinoa le lelei o fatu: maualuga le fua o le tuputupu aʻe, ituaiga mama, ma e leai ni siama.
O le sauniuniga o le totoina e aofia ai le togafitia o fatu e taofia ai faʻamaʻi e feaveaʻi e fatu ma le fuafuaina o le va talafeagai o le totoina. O le va o laau e aʻafia ai le faitau aofaʻi o laau, le mitiia o le malamalama, le tafe o le ea, ma le maualuga o le tauvaga o meaʻai. O metotia totoina e pei o le faiga "jajar legowo" (vaeluaina) mo le araisa ua faʻaalia e faʻateleina ai le gaosiga e ala i le faʻaleleia atili o le puʻeina o le malamalama ma faʻafaigofieina le tausiga.
4. Pulega Lelei o le Vai
O le vai o se mea taua e fa'atapula'aina ai, aemaise lava i le vaitau mago. I araisa maulalo, e le mana'omia e le pulega o le vai ni lologa faifai pea. O se isi faiga fa'asūsū e fa'asusu ma fa'amago ai e mafai ona fa'asaoina ai le vai, fa'aitiitia ai nisi o kasa fa'avevela, ma fa'atumauina ai fua pe a fa'atinoina lelei. Mo eria mago, o fuafuaga fa'asao vai e aofia ai le ufiufi i vaomago po'o toega o fa'ato'aga, fausiaina o tumutumu, rorak (nofoaga nuanua), ma le aoina o le vai timu. E mafai ona mafaufauina le fa'asūsūina o le vai e ala i le fa'asusuina o le vai i se fua fa'apitoa, aemaise lava mo fa'ato'aga taua tele po'o fanua fa'ata'ita'i tetele.
E taua tele fo'i le fa'amamago o alavai, aemaise lava i le vaitau timuga. O le fa'asusuina o mea totō e pei o le sana ma le pi e mafai ona fa'aitiitia ai le tuputupu a'e, fa'atupuina ai fa'ama'i o a'a, ma i'u ai i le fa'aleagaina o fuala'au. O le mea lea, e taua tele le fa'amamago lelei ma le fa'alaugatasia o le eleele.
5. Pulega Tuufaatasi o Vaomatua, Manu Faalafua, ma Faamai
E tauva vao ma laau mo le malamalama, vai, ma meaʻai. E mafai ona faʻatinoina le puleaina o vao e ala i masini (vevela), faʻaleaganuu (faʻapipiʻiina o le eleele, fesuiaʻi o faʻatoʻaga, vaʻaiga talafeagai), poʻo vailaʻau (faʻaumatia ai laʻau) pe a manaʻomia. E tatau ona faʻaeteete le faʻaaogaina o laʻau, mulimuli i fua faʻatatau, ma mafaufau i le saogalemu i galuega ma aafiaga i le siosiomaga.
Mo manu faalafua ma faamai, e matua fautuaina lava le auala e Pulea ai Manu Faalafua (IPM). E faamamafa e le IPM le puipuiga ma le paleni o le siosiomaga, ae le na o le fanaina o vailaau faasaina. O metotia a le IPM e aofia ai le mataituina masani o le faitau aofaʻi o manu faalafua, le faaaogaina o ituaiga e teteʻe, le faasaoina o fili faalenatura, le faamamaina o le fanua, ma le faaaogaina o vailaau faasaina filifilia pe a sopoia tulaga faatonuina. Mo se faataitaiga, i le araisa, o le mataituina masani o anufe laau, ogalaau ogalaau, ma faamai o le pa e mafai ona puipuia ai le pepesi. I le sana, e mafai ona ausia le puleaina o anufe e ala i le mataituina, faaaogaina o vailaau faanatura, ma le puleaina faatasi o faatoaga e motusia ai le taamilosaga o manu faalafua.
6. Tausiga o La'au: Fa'apalapala ma le Pulega o La'au i le Fa'aauauina
O le tausiga e aofia ai le fa'apalapala fa'asolosolo e tusa ai ma le la'asaga o le tuputupu a'e. I le araisa, e masani ona vaevaeina le fa'apalapala naitorosene i ni vaega se tele e fa'amautinoa ai le lelei ma fa'aitiitia ai le leiloa ona o le fa'amamago po'o le tafe ifo o le vai. I le sana, o le fa'apalapala muamua e taua tele mo le tuputupu a'e o la'au, ae o le fa'apalapala fa'asolosolo e lagolagoina ai le fausiaina o taliga. Atonu e mana'omia le fa'aaogaina o mea fa'apalapala laiti e pei o le zinc po'o le boron i nisi ituaiga eleele e le lava nei elemene.
I le fa’aopoopoga i le fa’apalaina, o le puleaina o la’au e pei o le toe totoina (suia o la’au ua mate), fa’aitiitia o la’au (fa’aitiitia o la’au e vavalalata tele), ma le fa’aputuina o la’au (mo sana po’o pinati) e mafai ona fa’ateleina ai le tete’e o la’au ma lagolagoina ai le fa’atupula’ia o fua.
7. Seleselega ma le Taulimaina i le Taimi Tatau o le Seleselega
O le seleselega i le taimi atofaina e fuafua ai le lelei ma le tele o fua. E tatau ona seleseleina le araisa pe a matua lelei le saito ina ia faʻaitiitia ai le leiloa o fua ma faʻaitiitia ai le aofaʻi o saito gaogao. E seleseleina le sana pe a oʻo le saito i le susu talafeagai, e fuafua i le faʻaaogaina: taumafa fou, meaʻai a manu, poʻo le faʻamago. E seleseleina pi soya pe a samasama ona fuga ma ua toʻulu le tele o lau.
O le taimi e uma ai le seleselega e masani ona avea ma mafuaʻaga o le tele o le leiloa o fua. O le faʻamago lelei e mafai ona faʻateleina ai le tuputupu aʻe o le popole ma faʻaitiitia ai le lelei. O le teuina e manaʻomia ai le faʻaeteete i le mama, faʻaleleia atili o le ea, ma le puipuiga mai manu faalafua i le fale teuoloa. O tekinolosi faigofie e pei o masini faʻamago e faʻaaogaina ai le la, faʻaaogaina o taga talafeagai, ma fale teuoloa mago e mafai ona faʻaleleia atili ai le lelei o fua ma le tau o le maketi.
8. Fa'aaogāina o Tekonolosi ma Fa'amaumauga o Pisinisi Fa'ato'aga
O loʻo vave ona alualu i luma tekinolosi faʻatoʻaga, mai meafaigaluega e sili atu ona lelei mo le totoina ma le seleselega i le faʻaaogaina o faʻamatalaga o le tau ma le faʻamaumauina o polokalama. O le faʻamaumauina o tau, seleselega, ma faʻafitauli o le fanua e fesoasoani i faifaʻatoʻaga e iloilo ai faiga faʻatoʻaga ma fuafua ai faʻaleleiga mo le vaitau o lumanaʻi. I le tulaga o le vaega faifaʻatoʻaga, o le faʻatinoina o le totoina faʻatasi, puleaina o ituaiga eseese, ma le faʻamaopoopoina o le puleaina o manu faalafua e mafai ona i ai se aafiaga tele i le mautu o le gaosiga.
Fa'ato'a
O metotia tau pulega o fa'ato'aga taumafa o le fa'aaogaina lea o faiga fa'ato'aga talafeagai ma tu'ufa'atasi mai luga i lalo. E aofia ai le fuafuaina o oloa ma ituaiga eseese, sauniuniga o fanua, fa'apalaina paleni, pulega o le vai, pulega tu'ufa'atasi o fa'ama'i ma manu fa'alafua, ma le seleselega lelei ma le pulega pe a uma le seleselega. Faatasi ai ma le pulega lelei, e mafai ona fa'ateleina le gaosiga e aunoa ma le fa'aleagaina o le siosiomaga, a'o fa'aitiitia ai le lamatiaga o le toilalo o fa'ato'aga. I le iuga, o le manuia o le totoina o fa'ato'aga taumafa e le gata ina fuaina i le maualuga o fua ae fa'apea fo'i i le fa'asaoina o le fanua, le lelei o tau, ma le fa'aleleia atili o le soifua manuia o faifa'ato'aga. Afai e fa'aaogaina pea nei metotia ma fetu'una'i i tulaga fa'alotoifale, o le a sili atu ona mautu le gaosiga o mea'ai ma mafai ona fa'atumauina le saogalemu o mea'ai a le nu'u.