Fa'asalalauga o Fugāla'au Initonesia

Fa'asalalauga o Fugāla'au Initonesia

O Initonesia, o le atunu'u e tele atu i le lalolagi e iai atumotu, e mitamita i le tele o ituaiga eseese o meaola eseese. Faatasi ai ma motu e silia ma le 17.000 o lo'o sosolo i le ekueta, o Initonesia o le nofoaga lea o le tele o la'au eseese i siosiomaga eseese. O lenei tusiga o le a talanoaina ai le tufatufaina o la'au i Initonesia, mea e a'afia ai, ma uiga tulaga ese o la'au i itulagi eseese.

O le Tamaoaiga o Fugālaau o Initonesia

O Initonesia o le nofoaga lea e silia ma le 30.000 ituaiga o laau fugālaau, e tusa ma le 12% o ituaiga laau uma o le lalolagi. O lenei eseesega e lagolagoina e foliga tulaga ese o le lalolagi o Initonesia, e aofia ai talafatai uumi, mauga, vaomatua o le teropika, fanua peat, ma savannas. O le tau o le teropika, faatasi ai ma le tele o timuga, e lagolagoina ai foi le tuputupu ae o ituaiga laau eseese.

Mea e Aʻafia ai le Faʻasalalauina o Fugālaau

E tele mea e aʻafia ai le salalau o laʻau i Initonesia:

1. Tau ma Tulaga Fa'afanua: I le avea ai ma se atunu'u e tu i luga o le ekueta, o lo'o iai le tau vevela i Initonesia ma le maualuga o le vevela ma le susū i le tausaga atoa. O le tele o timuga e fa'atupuina ai tulaga lelei mo le tuputupu a'e o vaomatua vevela, lea e nonofo ai le tele o ituaiga la'au.

2. Fa'afanua ma le Tulaga o le Laufanua: O le eseese o tulaga o le laufanua, e amata mai i fanua maulalo e oo atu i mauga maualuluga, e mafai ai ona olaola ituaiga eseese o laau. O motu o Sumatra, Kalimantan, ma Papua e iai vaomatua mafiafia o le teropika, ae o motu o Java ma Bali e sili atu ona to'atele tagata e iai vaomatua e sili atu ona vaeluaina.

FAITAU FOI  Tulaga taua o Initonesia i le lalolagi atoa

3. Aafiaga Fa'ale-Biogeografika: O lo'o i le va o Initonesia i sone tetele e lua o le biogeografika, o Asia ma Australasia. O le mafua'aga lea o le tele o la'au mai itu uma e lua, e pei ona atagia i le Wallace Line ma le Weber Line lea e vavae'eseina ai le tufatufaina o la'au ma manu.

Fa'asalalauga o La'au i ni Itumalo Autu

1. Sumatra: E lauiloa lenei motu i ona vaomatua tetele o le teropika, o se vaega o le siʻosiʻomaga o Sundaland. O laʻau e maua i le tele o nofoaga e pei o le fugālaau rafflesia (Rafflesia arnoldii) ma ituaiga eseese o meranti (Shorea spp.) e maua tele i Sumatra. E mitamita le motu i le tele o laʻau eseese, e ui lava i le feagai ai ma lamatiaga matuia mai le faʻaleagaina o vaomatua.

2. Kalimantan: I le avea ai ma se tasi o motu aupito tele i Initonesia, e mitamita Kalimantan i vaomatua tetele o le teropika ma le tele o laau eseese, e aofia ai ituaiga eseese o orchids ma pitcher plants (Nepenthes spp.). O Kalimantan fo'i o le fale lea o le ironwood (Eusideroxylon zwageri), e lauiloa i lona umi ma le maualuga o lona lelei.

FAITAU FOI  Fa'ata'ita'iga o fesili i le talanoaina o Auaunaga a le Matagaluega o le Soifua Maloloina

3. Java: E ui o se tasi o motu e sili ona to'atele tagata, ae o lo'o iai pea i Java ni la'au matagofie, aemaise lava i ona vaega maugā. O le Paka Fa'asao o le Mauga o Gede Pangrango ma le Paka Fa'asao o Meru Betiri o ni fa'ata'ita'iga ia o nofoaga taua e puipuia ai la'au o Java. O la'au e pei o le Javanese edelweiss (Anaphalis javanica) ma ituaiga paina e tele ina fausia ai la'au maugā o Java.

4. Papua: O Papua o loʻo i ai se siʻosiʻomaga tulaga ese ma vaomatua e leʻi paʻi i ai. O le motu o le fale lea o le tele o laʻau e masani ona ola i totonu o le atunuʻu ma o le nofoaga foʻi lea e feiloaʻi ai Australasia ma Asia. O laʻau tulaga ese e pei o le orchids o le genus Dendrobium ma le laʻau matoa (Pometia pinnata) e masani ona maua i Papua.

5. Sulawesi ma Maluku: O nei itulagi e lua e iai fo'i la'au 'ese'ese tetele, fa'atasi ai ma vaomatua ma magrove e pulea ai le laufanua. O la'au 'ese'ese e pei o le Silk Orchid (Dendrobium phalaenopsis) ma le clove (Syzygium aromaticum) e fa'aopoopo atu i le 'ese'esega o meaola o le itulagi.

Taumafaiga mo le Puipuiga o Fugālaau

Faatasi ai ma le faateleina o faamata’uga i le tele o ituaiga o meaola eseese, e pei o le faaleagaina o vaomatua, afi o vaomatua, ma suiga o le tau, ua avea ai le puipuia ma le faasaoina o laau o Initonesia ma mea taua. Ua faatuina e le malo o Initonesia ni paka faaleatunuu eseese ma ni nofoaga faasao e puipuia ai meaola o loo nonofo ai tagata ma o latou nofoaga. E le gata i lea, o loo faamamafaina pea polokalame toe totoina o vaomatua ma le faasaoina e toe faaleleia ai vaega ua faaleagaina.

FAITAU FOI  Tufatufaina o Punaoa Faanatura a Initonesia

Luʻitau ma le Lumanai

I le lumanaʻi, o le puipuiga o laʻau i Initonesia o le a feagai ma luʻitau eseese. O nisi o luʻitau tetele e aofia ai le tuputupu aʻe o le faitau aofaʻi e mafua ai le faʻateleina o le faʻaaogaina o fanua ma le faʻaaogaina sese o punaoa faanatura. E le gata i lea, o suiga o le tau o loʻo i ai foʻi ni aafiaga e le mafai ona vavaloina i le tele o ituaiga o meaola.

Ina ia foia nei luitau, e manaʻomia e Initonesia ona faʻaaogaina se auala e sili atu ona atoatoa, faʻapipiʻi faiga faʻavae tau siʻosiʻomaga ma le atinaʻeina o le tamaoaiga, ma faʻalauiloa le malamalama o le lautele i le taua o le faʻasaoina o le tele o meaola eseese. O le galulue faʻatasi faʻavaomalo ma suʻesuʻega faifai pea e taua tele foʻi i le sailia o fofo fou i luitau o le puipuiga o loʻo feagai ma ia.

Fa'ato'a

O le tamaoaiga o la'au a Initonesia o se tasi lea o ana aseta sili ona taua. Faatasi ai ma taumafaiga faifai pea mo le puipuiga ma le faasaoina, faatasi ai ma aoaoga ma le faateleina o le malamalama o le lautele, e mafai e Initonesia ona faatumauina ma faaleleia atili lona eseesega o meaola mo tupulaga o le lumanai. O le tufatufaina atu o la'au a Initonesia e le gata ina taua i le siosiomaga o le lalolagi ae e iai foi sona sao taua i le faatumauina o le tulaga lelei o le olaga ma le aganuu a tagata o le lotoifale ua leva ona ola faatasi ma le natura mo le tele o seneturi.

Taofi faamatalaga