Vaega Faaletulafono i Gaoioiga Faiva
O faigafaiva o se vaega taua tele mo le tamaoaiga o le tele o atunuu, e aofia ai Initonesia. I le avea ai ma atunuu o atumotu aupito tele i le lalolagi, o loʻo ia Initonesia le tele o gafatia tau faigafaiva. Peitaʻi, o le puleaina o punaoa tau faigafaiva e manaʻomia ai le gauai faapitoa faaletulafono ina ia mautinoa le tumau ma le paleni i le va o le faaaogaina o punaoa ma taumafaiga faasao. O lenei tusiga o le a talanoaina ai ni vaega taua faaletulafono e fesoʻotaʻi ma gaoioiga tau faigafaiva i Initonesia.
Fa'avae Fa'aletulafono mo Faigafaiva i Initonesia
O le fa'avae fa'aletulafono mo faigafaiva i Initonesia e fa'atonutonuina e tulafono eseese, tulafono a le malo, ma tulafono fa'aitulagi. O le Tulafono Nu. 45 o le 2009 e fa'atatau i Teuteuga i le Tulafono Nu. 31 o le 2004 e fa'atatau i Faigafaiva o le fa'amalu fa'aletulafono autu lea e pulea ai mataupu eseese e feso'ota'i ma faigafaiva, mai le puipuiga ma le fa'aaogaina o punaoa i le va'ava'aia ma le fa'amalosia o tulafono.
E le gata i lea, e tele tulafono faatino ma tulafono faatonutonu e maua mai ai e sili atu ona faatonutonuina ai nisi o vaega o gaoioiga tau faigafaiva. Mo se faataitaiga, o le Tulafono Faatonutonu a le Malo Nu. 60 o le 2007 e faatatau i le Puipuiga o Punaoa Tau I’a ma le Tulafono Faatonutonu a le Minisita o Mataupu Tau Gataifale ma Faigafaiva Nu. 30 o le 2012 e faatatau i Pisinisi Tau Faigafaiva e Pu’e Fagota.
Laisene ma le Pulega o Punaoa Faiva
O se tasi o vaega tāua o le tulafono o faigafaiva e fesoʻotaʻi ma le laisene ma le pulega o punaoa. O se pemita fagota (SIPI) ma se pemita pisinisi fagota (SIUP) o ituaiga autū ia e lua o pemita e manaʻomia mo i latou e fia auai i galuega fagota poʻo pisinisi fagota.
O lenei pemita ua tuʻuina atu e faʻamautinoa ai o loʻo faʻatinoina faigafaiva i se auala faʻaletulafono ma faʻatulagaina lelei, ma e tusa ai ma le gafatia ma le gafatia e tauaveina ai punaoa fagota. E le gata i lea, o le pemita e faʻafaigofie ai foʻi le aoina o fuainumera fagota, lea e aoga mo le faʻatulagaina o faiga faʻavae tau pulega fagota.
Puipuiga ma le Pulega o le Siosiomaga
O vaega faaletulafono o galuega tau faigafaiva e aofia ai foi le puipuiga ma le pulega o le siosiomaga. O se tasi o meafaigaluega faaletulafono taua i lenei itu o le Tulafono Numera 32 o le 2009 e faatatau i le Puipuiga ma le Pulega o le Siosiomaga. O lenei tulafono faatonutonu e faamamafaina ai le taua o le faasaoina o siosiomaga o le gataifale ma punaoa o iʻa ina ia mafai ona faaaogaina ma le gafataulimaina.
O nofoaga puipuia o le gataifale (MPAs) o se vaega taua foi lea o le faiga faavae o le faasaoina. Mo se faataitaiga, o Paka Faaleatunuu o le Gataifale, e faatonutonuina e le Matagaluega o le Siosiomaga ma Vaomatua, e fesoasoani e puipuia nofoaga o le gataifale ma le tele o meaola eseese. O nei taumafaiga faasao e aofia ai foi tulafono faatonutonu e faatatau i mea faigaluega ma metotia fagota e le afaina ai le siosiomaga.
Fa'amalosia o le Tulafono ma le Va'ava'aia
O le fa'amalosia o le tulafono o se vaega taua tele lea o le fa'atonutonuina o gaioiga fa'ifaiva. O le tele o soliga i lenei vaega e masani ai, e amata mai i faigafaiva e le tusa ai ma le tulafono, e le lipotia, ma e le fa'atulafonoina (faigafaiva IUU) i soliga o pemita ma le pulega o le siosiomaga.
O le fa'amalosia o tulafono i le vaega o faigafaiva e aofia ai vaega eseese, e aofia ai le Matagaluega o Mataupu Tau Gataifale ma Faigafaiva (KKP), le Ofisa o le Puipuiga o Gataifale (Bakamla), ma le Fua a Initonesia (TNI AL). Latou te galulue fa'atasi e fa'atino ni patrol ma ni asiasiga, fa'apea fo'i ma le faia o gaioiga fa'asaga i soliga o le tulafono i ogasami o Initonesia.
Aafiaga Lautele ma le Tamaoaiga o Tulafono Faiva
O itu faaletulafono o galuega tau faigafaiva e iai foi aafiaga faaleagafesootai ma faaletamaoaiga i nuu o loo aafia i lenei vaega. O le pulega lelei o laisene e mafai ona maua ai le mautinoa faaletulafono mo faifaiva ma pisinisi tau faigafaiva, ma mafai ai ona latou faatinoina galuega tau tamaoaiga ma le filemu o le mafaufau ma le gafataulimaina.
Peita’i, o le fa’amalosia o tulafono e le’i faia se fa’ai’uga po’o le fa’afuase’i fo’i e mafai ona mafua ai le le mautonu ma afaina ai faifaiva laiti. O le mea lea, e taua tele mo le malo le fa’atinoina o le tulafono ma le tonu ma le manino ma ia tu’uina atu ni ta’iala i faifaiva ina ia latou malamalama ma usita’ia tulafono o lo’o iai.
Galulue Fa'atasi Fa'avaomalo ma Fa'aitulagi
I le avea ai o se atunuu e tele ana punaoa o le gataifale, o loʻo aʻafia foʻi Initonesia i le tele o galulue faʻatasi faʻavaomalo ma faʻaitulagi e faʻatonutonu ma mataʻituina ai gaioiga fagota. O se tasi o na galulue faʻatasi e ala i le Fuafuaga Faʻaitulagi o Galuega e Faʻalauiloa ai Faiga Fagota Faʻatino, e aofia ai le Tau ma Faiga Fagota Faʻasolitulafono, Lē Lipotiina, ma Lē Faʻatonutonuina (IUU) i le Itulagi (RPOA-IUU).
O lenei galulue faʻatasi e aofia ai atunuʻu i le itulagi o Asia i Sautesasaʻe ma le Pasefika e faʻatalanoaina faʻatasi le mataupu o faigafaiva faʻasolitulafono (IUU). E le gata i lea, o Initonesia o se sui auai foʻi o faʻalapotopotoga faʻavaomalo eseese, e pei o le Faʻalapotopotoga o Meaʻai ma Faʻatoʻaga (FAO), lea e iai a latou polokalame e fesoʻotaʻi ma le pulega gafataulimaina o faigafaiva.
Tekonolosi ma Fouga Fou i le Pulega o Faigafaiva
E taua tele fo'i le sao o tekinolosi ma mea fou i le lagolagoina o itu fa'aletulafono o galuega fa'iva'a. O Va'a Mata'ituina (VMS) ma le Electronic Fish Catch Documentation and Traceability (e-Catch) o nisi ia o tekinolosi e fa'aaogaina e mata'ituina ma fa'amaumauina ai galuega fa'iva'a i le taimi moni.
O lenei tekinolosi e sili atu ona lelei ma manino ai le vaavaaiga o faigafaiva. E fesoasoani foʻi e puipuia ma molia faigafaiva IUU ma faʻamautinoa ai o loʻo faia faigafaiva e tusa ai ma tulafono talafeagai.
Luʻitau ma Faʻamoemoega i le Lumanaʻi
E ui i le iai o le tele o tulafono ma faiga faavae, ae o loo tumau pea luitau tetele i le puleaina o faigafaiva i Initonesia. O loo tumau pea le faigafaiva IUU o se mataupu tele, faatasi ai ma tapulaa i le vaavaaiga ma le faamalosia o tulafono. O feeseeseaiga o manaoga i le va o pisinisi tetele ma faifaiva laiti o loo avea foi ma luitau e manaomia ona foia.
E ui i lea, o le lumanaʻi mo le pulega o faigafaiva i Initonesia e matuā pupula lava. Faatasi ai ma le faateleina o le gauai atu mai le malo ma isi paaga, faatasi ai ma le faaaogaina o tekinolosi ma mea fou, e faamoemoe o le a sili atu ona lelei ma gafataulimaina le pulega o faigafaiva.
I'uga
O vaega faaletulafono o galuega tau faigafaiva e aofia ai le tele o mataupu, mai le laiseneina ma le puipuiga o le natura i le faamalosia o tulafono ma le galulue faatasi faavaomalo. O le faamalosia lelei o tulafono i lenei vaega e taua tele e le gata mo le faatumauina o punaoa faalenatura ae faapea foi mo le soifua manuia o nuu e faalagolago i le vaega o faigafaiva. Faatasi ai ma le tautinoga mai vaega uma, e faamoemoe o le a faaauau pea ona sologa lelei le pulega o faigafaiva i Initonesia ma maua ai faamanuiaga sili mo vaega uma.