Fa'atonuga mo le fa'ata'ita'iga o le fa'atelevaveina o le kalave
Fa'amoemoega o le fa'ata'ita'iga :
– E mafai e tamaiti aʻoga ona iloa le tele o le faʻavavevaveina o le kalave e faʻavae i luga o taunuʻuga o le faʻataʻitaʻiga.
Meafaigaluega ma meafaitino :
– Uati taofi
– Maa laiti (e mafai ona e faʻaaogaina isi mea)
– Fusi po'o se meafaigaluega e fua ai le umi
Teori faavae :
Fa'avavevaveina o le kalave
O le fa'avavevaveina o le kalave o le fa'avavevaveina lea e o'o i ai se mea e pa'ū sa'oloto mai se maualuga patino agai i luga o le Lalolagi. E fa'atatau i fa'ata'ita'iga na faia e le au fisiki, o le tele o le fa'avavevaveina o le kalave o le Lalolagi e 9,8 m/s2 . O se tau averesi lea. O le tele o le fa'avavevaveina o le kalave i le tele o nofoaga eseese atonu e le tutusa lelei ma le 9,8 m/s2 . Mo le fa'afaigofieina o fa'atusatusaga, o nisi taimi o le tau o le fa'avavevaveina o le kalave o le 9,8 m/s2 e fa'ata'amilomilo i le 10 m/s2 . O le itu o le fa'avavevaveina o le kalave e agai i le ogatotonu o le Lalolagi pe fa'asaga sa'o i luga o le eleele.
Gaioiga pa'ū saoloto ma lona sootaga i le fa'atelevaveina o le kalave
O le gaioiga pa'ū saoloto o le gaioiga lea o se mea e pa'ū mai se maualuga patino agai i le fogāeleele e aunoa ma se saoasaoa muamua ma e oo i le mea se fa'atelevaveina faifai pea o le kalave e 9,8 m/s2 . O le fa'atelevaveina o se aofa'iga vector o lea e iai lona tele ma lona itu. O le tele o le fa'atelevaveina o le kalave e 9,8 m/s2 o lona uiga o le saoasaoa o le mea e fa'ateleina i le 9,8 m/s i le 1 sekone. A mae'a ona pa'ū saoloto mo le 2 sekone, e fa'ateleina le saoasaoa o le mea i le 19,6 m/s. Ma fa'apena fo'i. O le itu o le fa'atelevaveina o le kalave e agai atu i le ogatotonu o le lalolagi.
E fa'ateleina pea le saoasaoa o so'o se mea e pa'ū sa'oloto, o lea la, o le gaioiga pa'ū sa'oloto o se fa'ata'ita'iga lea o le gaioiga laina fa'avavevave tutusa. E tolu fua fa'atatau e fa'atatau i le gaioiga laina fa'avavevave tutusa e fa'aaogaina e fuafua ai aofa'iga fa'aletino e feso'ota'i ma le gaioiga laina tutusa, e pei o le mamao, le saoasaoa muamua ma le saoasaoa mulimuli, le va o taimi ma le fa'avavevaveina. O fua fa'atatau e tolu o: v t = v o + at, s = v o t + ½ i le 2 , v t 2 = v o 2 + 2 as, lea o le v t = le saoasaoa mulimuli, v o = le saoasaoa muamua, a = le fa'avavevaveina o le mea faitino, t = le va o taimi, s = le mamao na malaga ai, v o = le saoasaoa muamua.
O le pa'ū sa'oloto o se fa'ata'ita'iga o le gaioiga fa'asolosolo fa'avavevave, o lea la o le fua fa'atatau e fa'aaogaina i le pa'ū sa'oloto e tutusa lava ma le fua fa'atatau mo le gaioiga fa'asolosolo fa'avavevave o lo'o i luga, ma ua fetu'una'i i le tulaga ma aiaiga o le pa'ū sa'oloto. O fua fa'atatau e tolu o lo'o i luga, afai e liua i se fua fa'atatau o le pa'ū sa'oloto, o le a suia i le v.t = gt, h = ½ gt2,vt2 = 2 gh, lea o le vt = saoasaoa mulimuli, g = fa'atelevaveina o le kalave, t = va o taimi, h = maualuga po'o le mamao na malaga ai i le itu fa'atulagaina.
I lenei faʻataʻitaʻiga, o le faʻavavevaveina o le kalave e fuafuaina e faʻaaoga ai se tasi o fua faʻatatau o le gaioiga o le paʻu saoloto, o lona uiga h = ½ gt2. E le mafai ona fa'aaogaina isi fua fa'atatau e lua aua i lenei fa'ata'ita'iga o le saoasaoa mulimuli (vt) e le mafai ona fuaina mea faitino. Ina ia fuafua le tele o le fa'avavevaveina o le kalave, ua suia le fua fa'atatau i le g = 2 itula / t2.
Laasaga fa'ata'ita'i :
1. Fuafua le maualuga e pa'ū sa'o ai le mea, ona tusi lea i le laulau fa'amaumauga ma iloilo fa'amaumauga, numera 1.
2. Fa'apa'ū le mea faitino ma fua le taimi e pa'ū sa'oloto ai le mea faitino, ona tusi lea i le laulau fa'amaumauga ma iloilo fa'amaumauga, numera 1.
3. Fuafua le telē o le fa'atelevaveina o le kalave e fa'aaoga ai le fua fa'atatau g = 2 h / t2, ona tusi lea o taunuuga o le fuafuaga i le laulau o faʻamaumauga ma le auʻiliʻiliga o faʻamaumauga, numera 1.
4. Toe fai laasaga 1 i le 3, ona tusi lea o taunuuga i le laulau o faʻamaumauga ma le auiliiliga o faʻamaumauga, numera 2 ma le 3.
5. Fuafua le averesi o le fa'avavevaveina o le kalave. Afai e toe faia le fa'ata'ita'iga fa'atolu, o le a i ai ni tau e tolu o le fa'avavevaveina o le kalave. Fa'aopoopo fa'atasi tau e tolu ma vaevae i le tolu. Fa'amaumau au taunu'uga i se laulau.
Fa'amaumauga ma le au'ili'iliga o fa'amaumauga :
| leai | Maualuga (mita) | Vaitaimi (sekone) | Fa'avavevave ona o le kalave (m/s)2) * |
| 1 | |||
| 2 | |||
| 3 | |||
| Averesi | |||
* Aofia ai le faagasologa o le fuafuaina i lenei vaega
Faaiugaleai:
Fa'amatala lau fa'ai'uga e fa'atatau i taunu'uga o fa'ata'ita'iga na e maua, e ala i le fa'asino i sini o fa'ata'ita'iga ma le fa'avae fa'avae. Fesili ta'iala:
– O le a le tele o le fa'avavevaveina o le kalave na e maua mai le fa'ata'ita'iga?
– Pe tutusa pe latalata i le 9,8 m/s le tele o le faatelevaveina ona o le kalave2 ?
– Afai o le tele o le fa'avavevaveina o le kalave e te maua e matua ese lava mai le 9,8 m/s2, o a mea e aʻafia ai?