Taiala Atoatoa i le Faaaogaina o se Ship Plotter
I le vaitaimi o femalagaaiga faʻaonaponei, ua avea le chartplotter a se vaʻa ma se tasi o meafaigaluega sili ona taua e fesoasoani ai i le au folau, faifaiva, tagata faʻatautaia vaʻa tafafao, ma e oʻo lava i vaʻa faigaluega e fuafua ai o latou tulaga ma fuafua auala ma le saogalemu. O le chartplotter a se vaʻa o se masini eletise e faʻaalia ai siata faʻafuainumera, le tulaga o le vaʻa mai le GPS, ma isi faʻamatalaga faʻatautaia e pei o le saoasaoa, agai i luma, loloto (pe a fesoʻotaʻi i se fishfinder/sonar), ma faʻamatalaga AIS. E ui atonu e foliga faigofie, o le faʻaaogaina lelei o le chartplotter e manaʻomia ai le malamalama i lisi o meaʻai, faʻatulagaga o siata, metotia fuafuaina o auala, ma masaniga saogalemu. O lenei tusiga o loʻo tuʻuina atu ai se taʻiala atoatoa i le faʻaaogaina o le chartplotter a se vaʻa i le faʻatinoina.
-
1. Ia Malamalama i Galuega Autū a le Aufaigaluega o Va'a
A'o le'i amata ona e oomiina ia faamau, ia muamua iloa galuega autu a le plotter:
1. Fa'aalia le tulaga moni o le va'a e fa'avae i luga o le GPS.
2. Fa'aalia ai fa'afanua fa'atekinolosi o le sami (talafatai, loloto, fa'ailoga o le folauga, auala va'a, nofoaga lamatia).
3. Fausia ni auala e ui atu ai (nofoaga e taunuu i ai, nofoaga e fagogota ai, nofoaga e faasino i ai).
4. Fausia se auala mai le tasi nofoaga i le isi.
5. Alu i lau taunuuga faatasi ai ma fa'atonuga, mamao, ma le taimi fuafuaina.
6. Faamaumau ni ala e iloa ai le ala ua e uia ma faafaigofie ai ona e toe foi i le fale.
7. Tuufaatasia o masini e pei o le AIS, radar, sonar, autopilot, ma masini e iloa ai le tau (e fuafua i le mamanu).
E lē suitulaga le plotter i le malamalama faavae i femalagaaiga, ae o se meafaigaluega e faʻaleleia atili ai le saʻo ma le lelei.
-
2. Sauniuniga a'o le'i fa'agaoioia le Plotter
Ina ia mautinoa o loʻo galue lelei le plotter, fai ni nai siaki:
– Punaoa mautu o le eletise: Ia mautinoa ua lava le voltage o le maa, uaea malolosi ona feso'ota'iga, ma uaea fa'amautu lelei.
– GPS Antenna: O le tele o plotters e iai le GPS i totonu, ae o nisi e faʻaaogaina se antenna mai fafo. Ia mautinoa e le o poloka le antenna.
– Kata siata: Afai e faʻaaogaina e le plotter se kata siata, ia mautinoa ua faʻapipiʻi le kata ma fetaui ma le eria e laʻu ai.
– Fa'afouga o fa'afanua ma firmware: Atonu o lo'o iai ni suiga talu ai nei i fa'afanua tuai e le'i fa'amaumauina (e.g. fa'ailoga fou, auala ua suia, po'o ni vaega papa'u).
– Fa'atulagaina o le taimi ma le sone: Ia mautinoa o lo'o sa'o fa'atulagaga o le taimi, iunite (mita/futu, nonoa/km/h), ma le fa'atulagaga o fa'amaopoopoga.
E masani ona le amana'iaina lenei la'asaga sauniuni e ui lava e taua tele mo le sa'o o le folauga.
-
3. Ia iloa le fa'aaliga ma le lisi autū
E eseese foliga vaaia o fa'ailoga ta'itasi, ae e masani lava ona iai vaega nei:
– Laupapa o le fa'afanua (Va'aiga o le siata): O le va'aiga autū mo le matamataina o lou tulaga ma le eria o lo'o siomia ai.
– Laupapa faʻamaumauga: Faʻaalia SOG (Speed Over Ground), COG (Course Over Ground), ulutala, ETA, ma le mamao i le taunuuga.
– Fa'alautele/fa'aitiitia: Ina ia fa'ateleina pe fa'aitiitia le eria.
– Cursor: Fa'asino i luga o le fa'afanua e filifili ai ni nofoaga, fua le mamao, pe fatuina ni auala.
– Lisi o le Waypoint/route/track: Vaega mo le puleaina o points, ways, ma road.
– Fa'ailo ma fa'atulagaga: E aofia ai le fa'ailo mo le loloto, mamao saogalemu, po'o le fa'ailo mo le taunu'u mai i le itu e tasi.
Ia faaavanoa se taimi e aoao ai le fausaga o le lisi o mea'ai. O lenei masaniga o le a fesoasoani ia te oe pe a mana'omia e tulaga o le sami ni fa'ai'uga vave.
-
4. Fa'atulaga le fa'afanua mo le faigofie ona faitau
E mafai ona foliga "tumu" fa'afanua numera pe afai o lo'o fa'aalia vaega uma. Fa'atulaga le fa'afanua pe a mana'omia:
– Fa'atulagaina o le fa'afanua
– Matū i Luga: O Matū e masani lava ona i le pito i luga, mautu mo le faitauina o le faafanua e pei o se faafanua pepa.
– Ulu i Luga: Ulu i luga, faigofie ona malamalama i ai pe a aveina le taavale.
– Ala i Luga: Mulimuli i le itu e agai i ai le va’a (COG).
– Fa'amatalaga o le fa'afanua
– Fa'aitiitia fa'amatalaga pe a tumu tele le lau.
– Fa'agaoioia fa'ailoga fa'asolo ma foliga loloto e tusa ai ma le eria.
– Loloto o le vali/loloto o le lanu
– Seti se tapula’a loloto saogalemu (e.g. 2 m, 5 m, pe tusa ai ma le mamafa o le va’a).
– E tatau ona eseese lanu o vaega papaʻu ina ia faigofie ai ona ʻalofia.
– Iunite ma fa'amaumauga
– Ia mautinoa o lo'o sa'o le fa'amaumauga o le fa'afanua (e masani lava o le WGS84).
– O fa'amaumauga sese e mafai ona mafua ai ona sese le tulaga.
-
5. Auala e Fausia ai se Waypoint (Destination Point)
O auala e fa'avae ai le fa'atautaia o le plotter. O le auala lautele e fa'apea:
1. Fa'asino le kiore i le tulaga e te mana'o ai, pe fa'aaoga le tulaga o lo'o iai nei o le va'a.
2. Filifili le Fa'ailoga / Fausia le Auala.
3. Tuuina atu se igoa manino (eg: “Pintu_Muara”, “Karang_A”, “Spot_Tuna_01”).
4. Filifili se fa'ailoga (taula, i'a, lamatiaga, uafu) mo le faigofie ona iloa.
5. Sefe le itu e alu i ai ma toe siaki fa'amaopoopoga.
Fautuaga tāua: aua le tele naua ni auala e faia e aunoa ma le fa'avasegaina. Faaaoga faila/vaega pe a maua.
-
6. Fausia se Auala Saogalemu
O se auala o se faasologa o itu e mulimuli ai se vaa. Mo le fatuina o se auala saogalemu:
1. Tatala le lisi o Auala → Fausia se Auala Fou.
2. Fa'aopoopo ta'itasi ni vaega o le auala e tusa ai ma le auala e te mana'o ai.
3. Siaki le ala i ni nai tulaga fa'alautele e fa'amautinoa ai e le o tipiina i vaega papa'u, 'amu, po'o sone e fa'asa ona ui ai.
4. Faaaoga le vaega e fua ai le mamao i le va o nofoaga ma fuafua le taimi/manaʻoga o le suauʻu.
5. Sefe le auala i se igoa manino (e.g.: “Port-A_to_Island-B”).
A fa'atautaia se auala (Navigate/Go To), o le a tu'uina atu e le plotter le itu ma le mamao i le isi itu fa'apea fo'i ma se lapata'iga pe a latalata atu i se tulaga.
-
7. Faaaogaina o le Ala mo le Puipuiga
O le vaega o le ala e faamaumau ai le ala na malaga ai. E matua aoga lava lenei mea mo:
– Toe foʻi i le fale i le auala saogalemu lava e tasi (aemaise lava i auvai poʻo vai papa).
– Iloiloga o le auala: vaai pe ua soona pi’opi’o tele le auala pe ua latalata tele i se tulaga matautia.
– Fa'amaumauga o malaga ma nofoaga e fagogota ai.
Fa'agaoioia le pu'eina o pese a'o le'i alu ese. Seti le va o le pu'eina (e fa'atatau i le taimi po'o le mamao) ina ia 'aua ne'i "mamafa" tele le pese ae ia auiliili pea.
-
8. Fa'agaoioia le Alarm ma Vaega Saogalemu
E masani ona i ai i masini fa'ailo (plotters) ni fa'ailo e mafai ona puipuia ai ni mea sese mata'utia:
– Fa'ailo taunu'u: Tu'uina atu se lapata'iga pe a latalata atu i se nofoaga e ui atu ai.
– Fa'ailo taula: Mata'ituina pe o fealua'i le va'a mai le tulaga taula (aoga pe a taula).
– Fa'ailo mo le vai papa'u: Lapata'iga pe a sili atu le loloto i le tulaga saogalemu (pe afai ua fa'apipi'i se masini su'esu'e loloto).
– Fa'ailo CPA/TCPA (AIS): Lapata'iga i le ono feto'ai ma se isi va'a.
Seti lau fa'ailo e tusa ai ma tulaga o le vai ma le saoasaoa. O se fa'ailo e maaleale tele e mafai ona fa'alavelave, ae o se fa'ailo e le tele se leo e mafai ona tuai tele.
-
9. Faiga Sili Ona Lelei Pe a Fa'atautaia i se Plotter
Ina ia aoga moni le faʻaaogaina o se plotter, faʻaaoga mataupu faavae nei:
1. Aua le tilotilo pea i le lau. Ia mataala mo isi vaa, fa'alavelave, ma suiga o le tau.
2. Fa'amaonia i isi meafaigaluega. Faaaoga se tapasa, radar (afai e maua), masini su'esu'e loloto, ma fa'afanua pepa pe a mafai.
3. Ia ua'i toto'a atu i le GPS offset. E mafai e le tulaga o le GPS ona fesuia'i i ni nai mita—e matua'i tele lava i totonu o avanoa vaapiapi.
4. Faaaoga le fa'alautele sa'o. O le fa'alatalata tele e le vaaia ai ni fa'alavelave laiti; o le fa'alatalata tele e le iloa ai se mea e uiga i ai.
5. Fa'aleoleo au fa'amatalaga. E tatau ona fa'aleoleo vaega taua ma auala i se kata manatua po'o se polokalama lagolago.
E matuā sa'o lelei le mamanu o le ata, ae o le faaiuga mulimuli e pa'ū lava i le kapeteni/faafoe o le vaa.
-
10. Tausiga Faigofie ma le Faʻaleleia o Faʻafitauli
Ina ia mautinoa e umi le ola o le plotter:
– Fa'amamā le lau i se ie microfiber, 'alo'ese mai vaila'au malolosi.
– Ia mautinoa e le pala ia mea e feso'ota'i ai, aemaise lava i siosiomaga e 'a'ai i le sami.
– Tape le masini i le faiga sa'o e puipuia ai le faaleagaina o faamatalaga.
– Afai e vaivai le faailoilo GPS, siaki le tulaga o le antenna, le fa'alavelave a le u'amea, po'o fa'atulagaga o le puna o le GPS.
– Afai e le aliali mai le fa'afanua, siaki le kata o le fa'afanua, laisene, po'o le fetaui ma le itulagi.
O tausiga laiti masani e masani ona puipuia ai ni faʻaleagaina tetele pe a manaʻomia.
-
Fa'ato'a
O le faʻaaogaina lelei o se masini faʻataʻitaʻi vaʻa e le gata i le mulimuli i laina i luga o le lau, ae o le tuʻufaʻatasia o faʻamatalaga faʻaeletoronika ma tomai faʻatautaia ma masaniga saogalemu. Amata i le malamalama i galuega faavae, faʻatulagaina o faʻaaliga o faʻafanua, fatuina o auala ma auala saogalemu, faʻaaogaina o ala ma faʻailo, ona atiina ae lea o le pulea o le mataʻituina i fafo atu o le lau. Faatasi ai ma le faʻataʻitaʻi faifai pea, o le a avea le masini faʻataʻitaʻi ma se "paʻaga faʻatautaia" e faʻaleleia atili ai le saogalemu, lelei o femalagaaiga, ma le mafanafana i le sami.
Afai e te manaʻo ai, e mafai ona ou faʻapitoaina lenei taʻiala e faʻatatau i le ituaiga o le plotter o loʻo e faʻaaogaina (Garmin, Lowrance, Furuno, Simrad, Raymarine), e aofia ai ma laʻasaga faʻapitoa o le lisi.