Faaaogāina o Uamea i le Gaosiga o Masini Semiconductor
O masini semiconductor—e pei o transistors, diodes, sensors, integrated circuits (ICs), ma processors—o le ivitū lea o tekinolosi faʻaonaponei. I tua atu o latou faʻatinoga maualuga ma le laʻititi o lapopoʻa o loʻo i ai se faiga gaosiga lavelave, saʻo, ma e matua faʻalagolago i meafaitino. O se tasi o vaega o meafaitino e le mafai ona suia o le uʻamea. E le gata ina faʻaaogaina uʻamea o ni "uaea" e faʻaaogaina ai le eletise ae faʻapea foʻi o ni fesoʻotaʻiga eletise, pa puipui faʻasalalau, elemene fesoʻotaʻi i le va o vaega, ma meafaitino aoga i le lithography ma le faʻagasologa o afifiina. O lenei tusiga o loʻo talanoaina ai le faʻaaogaina o uʻamea i le gaosiga o masini semiconductor, ituaiga uʻamea e masani ona faʻaaogaina, ma luʻitau ma itu o lo latou atinaʻeina.
1. O le matafaioi a uʻamea i masini semiconductor
I se tulaga lautele, o uʻamea i masini semiconductor e tele a latou galuega autu:
1. Feso'ota'iga (uaea): Fa'afeso'ota'i transistors ma isi vaega i totonu o le chip e ala i auala u'amea e matua mafiafia ma tele-vaega (multi-layer interconnect).
2. Feso'ota'iga Ohmic ma feso'ota'iga Schottky: Fausia se feso'ota'iga eletise i le va o se u'amea ma se semiconductor. O feso'ota'iga Ohmic e fa'atagaina ai le tafe o le eletise i itu uma e lua ma le tete'e maualalo, a'o feso'ota'iga Schottky e fausia ai se diode e iai uiga fa'asa'o.
3. Vaega pa puipui ma le vaega pipii: Taofia le sosolo atu o atomu u'amea i totonu o le semiconductor po'o le mea dielectric, ma fesoasoani i le u'amea e pipii mau i le vaega o lo'o i lalo.
4. Eletise faitoto'a i luga o se transistor: I nisi tekinolosi, e fa'aaogaina le u'amea e fausia ai le eletise faitoto'a i luga o se MOSFET mo le pulea lelei o auala ma le tete'e maualalo.
5. Meafaitino i le faagasologa o le gaosiga: O u'amea ma mea fa'aputu u'amea e fa'aaogaina o ni ufimata malo, ni vaega atagia, po'o ni vaega vaila'au mo le fa'aputuina ma le vaneina.
6. Afifiina ma feso'ota'iga o le chip: O le u'amea fa'apipi'i, fa'apipi'i uaea, fa'apipi'i, ma isi u'amea 'ese'ese e fa'aaogaina e feso'ota'i ai le chip i le laupapa matagaluega ma puipuia ai le masini mai le siosiomaga.
I se isi faaupuga, o le faatinoga o chips faaonaponei e le gata ina fuafuaina e le silicon po o isi mea semiconductor, ae faapea foi i le auala e filifilia ma tuufaatasia ai uʻamea.
2. Uamea mo feso'ota'iga: mai le alumini i le kopa ma le cobalt
I augatupulaga muamua o ICs, o le alumini (Al) o le filifiliga autu lea mo feso'ota'iga ona sa faigofie ona teuina, e taugofie, ma fetaui ma faiga o le gaosiga o le taimi. Peita'i, a'o fa'ateleina le mafiafia o transistors ma fa'ateleina mana'oga o le eletise, o fa'afitauli e pei o le electromigration—le fe'avea'i o atoms u'amea ona o le tafe maualuga o le eletise—na mafua ai ona motusia auala ma fa'aitiitia ai le fa'atuatuaina.
Ona liliu atu lea o le alamanuia i le kopa (Cu) auā e maualalo lona tete’e nai lo le alumini, e fa’aitiitia ai le leiloa o le eletise ma fa’ateleina ai le saoasaoa o fa’ailoilo. Peita’i, o le kopa e iai se lu’itau: E faigofie ona sosolo le Cu i totonu o dielectrics (e.g., SiO₂ po’o low-k dielectrics) ma e mafai ona fa’aleagaina ai meatotino eletise. O le mea lea, e toetoe lava o taimi uma e fa’aaogaina ai le Cu fa’atasi ma se vaega fa’alavelave e pei o le tantalum (Ta) po’o le tantalum nitride (TaN).
I tekinolosi ua fa'ateleina ona laiti (nodes fa'aleleia atili), o le vaega o feso'ota'iga e fa'aitiitia, fa'ateleina atili ai le tete'e, ma fa'ateleina ai aafiaga o tuaoi (fa'asalalauina o luga). Mo nisi vaega, o le cobalt (Co) po'o le ruthenium (Ru) ua amata ona fa'aaogaina o ni isi/fa'aopoopoga i le Cu aua e mafai ona latou tu'uina atu le fa'atinoga sili atu ona mautu i ni fua laiti ma fa'aitiitia ai le mana'omia o ni pa puipui mafiafia.
3. Feso'ota'iga u'amea-semiconductor: ohmic ma Schottky
O le fesootaʻiga i le va o le uʻamea ma le semiconductor o se tasi lea o itu e sili ona taua. Afai e teteʻe tele le fesootaʻiga, e vave ona vevela le transistor ma leiloa ai le faʻatinoga. I masini CMOS faʻaonaponei, o fesootaʻiga puna/faʻamamago ma poloka fesootaʻi ua mamanuina ina ia i ai le teteʻe maualalo e mafai ai.
O nisi o uʻamea ma mea faʻapipiʻi e masani ona faʻaaogaina mo fesoʻotaʻiga e aofia ai:
– Titanium (Ti): e masani ona faʻaaogaina o se mea faʻapipiʻi ma se vaega tali atu e fausia ai silicides.
– Nickel (Ni) ma le cobalt (Co): e masani ona iai i faiga o le silicidation (e.g. NiSi, CoSi₂) e faʻaitiitia ai le teteʻe o le fesoʻotaʻiga i le silicon.
– Tungsten (W): e fa'aaogaina lautele o se "poloka" e fa'atumu ai pu feso'ota'iga (contact/via fill) aua e mautu ma talafeagai mo le CVD (chemical vapor deposition).
– Platinum (Pt) po'o le palladium (Pd): e mafai ona fa'aaogaina e fausia ai ni feso'ota'iga Schottky pe mo nisi fa'aoga e mana'omia ai le maualuga o le mautu fa'akemikolo.
I masini e faia mai semiconductors e ese mai le silicon—e pei o le GaN (gallium nitride) poʻo le SiC (silicon carbide)—o le filifiliga o le uʻamea fesoʻotaʻi e faʻateleina le taua ona o eseesega i le fausaga o le fusi o le malosi, manaʻoga maualuga o le vevela, ma siosiomaga faʻagaoioia e sili atu ona ogaoga (e pei o le eletise eletise).
4. Vaega pa puipui, laina, ma le vaega pipii
Ona o le laiti tele o chips faʻaonaponei, e mafai e atomu uʻamea ona sosolo ma mafua ai ni tafega, pupuu, poʻo ni suiga i faʻatulagaga o transistor. O le mea lea, e faʻaaogaina ai ni vaega manifinifi, e faʻatino ai galuega nei:
– Pa pupuni fa'asalalau: e taofia ai le fa'asalalauina o le Cu po'o isi u'amea.
– Liner: fesoasoani e fa'atumu tutusa vaega vaapiapi (auvai/ala).
– Vaega fa'apipi'i: fa'ateleina ai le fa'apipi'i.
O mea masani e aofia ai le Ta/TaN, Ti/TiN, W, ma i suʻesuʻega talu ai nei, o le Ru, o pa puipui e faʻavae i luga o le Mn, poʻo ni vaega manifinifi e faʻavae i luga o mea 2D e fai ma pa puipui faʻasalalau. A o faʻagasolo i luma nodes, o le luʻitau o le faia lea o le pa puipui ia manifinifi e mafai ai aʻo tumau pea le aoga, aua o se pa puipui e mafiafia tele e "'aina" le avanoa o le ala ma faʻateleina ai le teteʻe.
5. Uamea i le fausaga o le transistor: faitotoa uʻamea ma le maualuga-k
I transistors MOSFET faʻaonaponei, aemaise lava talu mai le faʻalauiloaina o faitotoʻa maualuga-k/uʻamea, ua toe i ai se sao taua o le uʻamea i le fausaga o le faitotoʻa. I le taimi muamua, sa masani ona faʻaaogaina faitotoʻa polysilicon, ae sa feagai ma faʻafitauli e pei o le aafiaga o le faʻaitiitia ma le fetaui ma dielectrics maualuga-k. Faatasi ai ma faitotoʻa uʻamea, e faʻaleleia atili ai le pulea o le eletise ma e mafai ona taofia le tafe.
E eseese meafaitino e faʻaaogaina, e pei o le titanium nitride (TiN), tantalum nitride, poʻo se tuʻufaʻatasiga o uʻamea ua mamanuina e ausia ai le galuega saʻo (ina ia fetaui le voltage tulaga ese ma le mamanu). O iinei, e le na o se avetaʻavale le uʻamea; o ona meatotino eletise i luga e fuafua ai le amio a le transistor.
6. Faaaogāina o uʻamea i faiga o le faʻapipiʻiina ma le mamanuina o mamanu
O le gaosiga o fasi uʻamea e aofia ai le faʻapipiʻiina o vaega manifinifi o uʻamea e ala i auala eseese, e aofia ai:
– PVD (Fa'aputuga Fa'aletino o le Ausa): e pei o le fe'a'ei, e masani ona iai i le Al, Ti, Ta, ma isi.
– CVD (Chemical Vapor Deposition): e masani ona faʻaaogaina mo poloka W (tungsten) ma nisi vaega uʻamea.
– ALD (Atomic Layer Deposition): e matuā tāua tele mo vaega manifinifi ma foliga tutusa i luga o fausaga 3D, mo se faʻataʻitaʻiga o pa puipui/laina, faitotoʻa uʻamea, ma nisi mea e faʻafesoʻotaʻi ai.
A maeʻa ona faʻaputuina, e tatau ona mamanuina le uʻamea e faʻaaoga ai le lithography ma le etching poʻo le faiga o le damascene (aemaise lava mo le Cu), lea e aofia ai le faia o lua i totonu o le dielectric, faʻatumuina i uʻamea, ona faʻapulusaina lea e faʻaaoga ai le Chemical Mechanical Planarization (CMP). O lenei faiga e manaʻomia ai le slurry ma le kemisi saʻo e fatu ai se fogaeleele mafolafola e aunoa ma le faʻaleagaina o vaega o loʻo i lalo.
7. U'amea i luga o afifiina: solder, bump, ma le fusi uaea
A uma ona faia le falaoa manifinifi, ona tipi lea o le fasi falaoa (chip) ma afifiina. I le taimi nei, e sili atu foʻi ona malosi le uʻamea:
– O le fa'apipi'iina o uaea e fa'aaogaina ai le uaea auro (Au), alumini (Al), po'o le kopa (Cu).
– O le fa'apapa ma le fuli-chip e fa'aaoga ai poutū/fa'apapa u'amea ma le solder mo feso'ota'iga saoasaoa maualuga ma le tele o pine.
– O u'amea fa'aonaponei e masani lava ona faia i le apamemea (Sn) ma fa'atasi ai ma 'apamemea (e pei o le Sn-Ag-Cu) e sui ai le u'amea tā (Pb) ona o mafua'aga tau si'osi'omaga.
O afifiina fa'aonaponei e pei o chiplets, 2.5D/3D integration, ma le TSV (through-silicon via) o lo'o fa'ateleina ai le mana'omia o mea u'amea e maualuga le fa'atuatuaina, ona o le fa'ateleina o le mafiafia o feso'ota'iga ma le fa'asalalauina o le vevela.
8. Luʻitau autū: femalagaiga eletise, ele, ma le teteʻe i le nanoscale
A o fa'aitiitia le lapopo'a, o le fa'aaogaina o u'amea e feagai ma lu'itau tetele, e aofia ai:
– Femalagaa'iga eletise: e mafai ona fa'aleagaina auala u'amea e tafe malolosi i vaega laiti.
– Fa'ateleina o le tete'e lelei: i le nanoscale, e sili atu ona feto'ai soo eletise ma tuaoi o fatu ma luga, ma fa'ateleina ai le tete'e.
– 'Ele ma fetaui lelei ma vaila'au fa'akemikolo: aemaise lava i la'asaga o gaosiga e aofia ai le tele o vaila'au fa'akemikolo ma le vevela maualuga.
– Tapula'a fa'atapula'a: e tatau ona manifinifi le pa puipui ma tete'e atu pea i le sosolo o le sosolo, o se mea e faigata fa'atekinolosi.
O le mea lea, o loʻo faʻaauau pea ona atiaʻe suʻesuʻega i mea uʻamea mo semiconductors, e aofia ai le suʻesuʻeina o le Co, Ru, Mo, faʻapea foʻi ma auala fou e pei o isi fesoʻotaʻiga e faʻavae i luga o meafaitino ma metotia o le faʻaputuina o atomika.
9. Fa'atonuga i le lumana'i mo le fa'aaogaina o u'amea
O aga masani i le lumanai i le pisinisi semiconductor o loʻo faʻamalosia ai le faʻaaogaina o uʻamea "faʻainisinia" i le tulaga atomika. O nodes faʻapitoa ma fausaga 3D (FinFET, GAA nanosheet, ma isi mea faʻapena) e manaʻomia ai ni vaega uʻamea e matua tutusa lava, manifinifi ma ni faʻaoga mama. E le gata i lea, o le manaʻomia o le faʻaaogaina lelei o le malosi ma le saoasaoa e avea ai foʻi le filifiliga o uʻamea mo fesoʻotaʻiga ma fesoʻotaʻiga o se mea taua.
I le itu o afifiina, o manaʻoga maualuga o le bandwidth ma le tuʻufaʻatasiga eseese o loʻo faʻamalosia ai le faʻafouga i le solder, bump, ma metal interposers. O le uʻamea e le gata o se vaega lagolago, ae o se vaega taua o le mamanu o le polokalama, faʻatinoga, ma le faʻatuatuaina.
I'uga
E taua tele le sao o u'amea i le gaosiga o masini semiconductor: e pei o feso'ota'iga, feso'ota'iga, pa puipui, faitoto'a u'amea, ma le ivitū o afifiina. O le filifilia o u'amea e le gata ina fuafuaina e le conductivity, ae fa'apea fo'i i le diffusion, adhesion, thermal stability, compatibility process, ma le fa'atuatuaina i se taimi umi. A'o fa'atupula'ia le miniaturization ma le faigata, o lu'itau e pei o le electromigration ma le nanoscale resistance o lo'o fa'amalosia ai le alamanuia e atia'e ni meafaitino ma ni faiga fou. O le mea lea, o le malamalama i le fa'aaogaina o u'amea i semiconductors e taua tele e le gata mo meafaitino ma inisinia faiga, ae fa'apea fo'i mo so'o se tasi o lo'o sailia le malamalama i le auala o le a fa'aauau ai ona alualu i luma le tekonolosi chip fa'aonaponei.