Tekonolosi o Masini Pulu i le Alamanuia o le Gataifale
I le pisinisi o le gataifale, o le saogalemu, le sa'o o femalagaaiga, ma le lelei o galuega faatino o mea ia e sili ona faamuamua. I le lotolotoi o le faigata o alavai o loo faateleina pea—mai auala vaa e tumu i tagata, tulaga ogaoga o le tau, i manaoga mo le faaaogaina lelei o le suauu—o vaa faaonaponei ua le toe faalagolago na o le tomai faaletagata. O se tasi o vaega taua e lagolagoina ai galuega faatino a vaa o le tekinolosi o le afi o le foeuli. O le faaupuga "afi o le foeuli" e faasino i le faiga e pulea ai le faafoeina o se vaa, lea e faatonutonuina ai le itu e agai i ai e ala i se foeuli po o se isi faiga e pei o se azimuth thruster. Ua alualu i luma lenei tekinolosi mai masini lima i faiga eletise-hydraulic ma numera ua faateleina le atamai.
1. O le Matafaioi a Afifi o le Helm i Galuega Faatino a Vaa
E liua e le iunite foeuli poloaiga mai le foeuli poʻo le pailate otometi i gaioiga o le foeuli. O lenei vaega e fai ma "alalaupapa" i le va o faʻaiuga tau folauga ma le tali faaletino a le vaʻa i le vai. I le faʻatinoina, e tatau i le iunite foeuli ona mafai ona tuʻuina atu ni tali vave, sologa lelei, ma mautu, aemaise lava pe a fealuaʻi le vaʻa i le uafu, folau i alatele vaapiapi, pe fetaiaʻi ma tafega malolosi.
O le faaletonu o le afi o le foeuli e mafai ona i ai ni taunuuga matuia: e ono leiloa e le vaa lona gafatia e liliu ai, lamatia ai le feto’ai, pa’u’ū, pe faaleagaina fo’i lona fausaga. O le mea lea, o tulaga fa’avaomalo e pei o le SOLAS (Safety of Life at Sea) e mana’omia ai nisi o vaa ia i ai ni faiga fa’afoe fa’atuatuaina, e aofia ai ma faiga e le toe fa’aaogaina.
2. Tuputupu Aʻe o Tekonolosi: Mai Faiga Faʻatino i Faiga Faʻaonaponei
I aso ua mavae, sa faalagolago vaa i le fa'afoeina lima e fa'aaoga ai se uili fa'afoe e feso'ota'i fa'amekanika i le foeuli—e fa'aaoga ai uaea, filifili, ma kia. A'o fa'atupula'ia va'a, sa fa'ateleina le malosi e mana'omia e fa'agaoioi ai le foeuli, ma mana'omia ai le fesoasoani a tagata.
Mulimuli ane, na atiaʻe ai ni faiga faʻa-hydraulic, e faʻaaogaina ai le mamafa o le vai e faʻagaoioi ai foeuli. Mulimuli ane, na tuʻufaʻatasia ai e faiga eletise-hydraulic le pulea eletise ma le malosiaga o le hydraulic, ma mafai ai ona sili atu le saʻo o le tali atu, pulea mamao mai le alalaupapa, ma le tuʻufaʻatasia ma isi faiga faʻatautaia.
I luga o va'a fa'aonaponei, e feso'ota'i le afi o le foeuli i se feso'ota'iga fa'atonutonu numera, masini e iloa ai le tulaga o le foeuli, fa'ailo saogalemu, ma masini fa'atautaia e pei o le gyrocompass, GPS, radar, ma faiga fa'a-autopilot. O lenei mea e mafai ai ona sili atu le mautu o le pulea o le va'a ma mafai ai ona mata'ituina i le taimi moni.
3. Vaega Autū o se Afifi Pulutau Fa'aonaponei
O le tekinolosi o le afi foeuli i luga o va'a e masani ona aofia ai ni vaega autu se tele:
1. Meafaigaluega Fa'afoe (iunite fa'afoe ta'avale)
O lo'o i ai se faiga hydraulic, pamu, ma se silini (ram) po'o se rotary vane actuator e tulei ai le foeuli agavale/taumatau.
2. Iunite o le Malosiaga ma le Pamu
E fa'agaoioia e se afi eletise se pamu hydraulic e fa'atupu ai le mamafa. E masani ona sili atu ma le tasi le pamu a va'a tetele e fai ma fa'aopoopoga.
3. Fa'ailoga o le tulimanu o le foeuli ma le sensor o le tali mai
Fa'aalia le tulimanu o le foeuli i luga o le alalaupapa ma tu'uina atu le fa'amatalaga i le faiga fa'atonutonu e fa'agaoioi ai le foeuli e pei ona fa'atonuina.
4. Faiga Pulea (palani puloutau)
E aofia ai se uili ta'avale, joystick, po'o se faiga fa'aeletoronika e auina atu ai fa'ailo i le iunite o le ta'avale.
5. Fa'aoga otometi ma le fa'aoga fa'atautaia
E mafai e le faiga otometi ona faia se fuafuaga patino pe mulimuli i se auala ua uma ona fuafuaina, e ala i le puleaina otometi o le afi o le foeuli.
6. Faiga Fa'ailo, Puipuiga, ma le Toe Fa'aaogaina
E iloa ai le maualalo o le mamafa o le hydraulic, le vevela maualuga o le suau'u, pu, po'o le ese'esega o le tulimanu o le uili mai le fa'atonuga.
4. Feso'ota'iga ma le Autopilot ma le Navigation Systems
O le alualu i luma aupito tāua i tekinolosi o le afi foeuli o lona tuʻufaʻatasia lea ma pailate otometi ma le faʻatautaia o vaʻa i komepiuta. O pailate otometi faʻaonaponei e le gata ina faʻatonutonuina le agaʻi i luma o le vaʻa ae mafai foʻi ona faʻaleleia atili gaioiga e faʻaitiitia ai le faʻaaogaina o le suauʻu ma faʻaleleia atili ai le mafanafana o le folauga.
I nisi o va'a, o le nofoaga o le foeuli ua tu'ufa'atasia ma se ECDIS (Electronic Chart Display and Information System) mo le puleaina o le ala. O le taimi lava e fa'atuina ai se auala fa'atekinolosi, e mafai e le polokalama ona pulea otometi suiga o le ala e fa'atatau i itu o le ala, a'o fa'aauau pea ona amana'ia fa'amatalaga mai le gyrocompass, matagi, tafega o le sami, ma le saoasaoa o le va'a.
Peita’i, o le fa’ai’uga mulimuli e pa’ū i le leoleo o lo’o tiute. O polokalama otometi ua mamanuina e fesoasoani, ae le suia, le fa’amasinoga a tagata, aemaise lava i tulaga e le’i mafaufauina e pei o le mamafa o feoa’iga i ta’avale po’o le tau mata’utia.
5. Joystick ma Tekinolosi Fa'atulagaina Fa'aonaponei
I luga o vaa faapitoa e pei o vaa i fafo, vaa suʻesuʻe, poʻo vaa o loʻo faʻagaoioia latalata i fausaga suauu ma kesi, o loʻo faʻagasolo pea le tekinolosi o le afi foeuli agai i le pulea o le joystick ma le faʻatulagaina faʻasolosolo (DP).
– O le pulea o le Joystick e mafai ai e le va'a ona faigofie ona gaoioi ma liliu i avanoa vaapiapi, e tu'ufa'atasia ai le puleaina o le foeuli, le fa'aoso o le taumua, ma le pulea o le pe'ape'a.
– O le tulaga fa'atulagaina fa'aonaponei e mafai ai e se va'a ona fa'atumauina lona tulaga ma le aga'i i luma e aunoa ma le taula, e ala i le fuaina o lona tulaga e fa'aaoga ai le GPS, masini e iloa ai gaioiga, ma mea e fa'alogo i ai le siosiomaga. O le polokalama DP e fa'atonuina sa'o le foeuli, masini tulei, ma afi e fa'agaoioi ai le va'a e "tumau" i se tulaga fa'apitoa.
E taua tele lenei tekinolosi mo galuega e manaʻomia ai le saʻo lelei, e pei o le faʻapaʻuina o meafaigaluega i lalo o le vai poʻo le fesiitaiga o tagata faigaluega i luga o le sami.
6. Fa'atuatuaina, Saogalemu, ma Tulaga Fa'avaomalo
E manaʻomia e le pisinisi o le gataifale le maualuga o le faʻatuatuaina o masini foeuli. O le mea lea, o le mamanuina o le faiga o le taʻavale e amanaʻia i taimi uma:
– Fa'aopoopoina: o le iai o ni faiga se lua pe sili atu, afai e le manuia le tasi, e fa'aauau pea ona galue le isi faiga.
– Faiga saogalemu: o se faiga otometi e toe foʻi i le faiga pulea lima poʻo se faʻatulagaga saogalemu pe a tupu se faʻalavelave.
– Mata'ituina o tulaga: masini e mata'ituina ai le mamafa, vevela, ma le fa'atinoga.
– Tausiga faavaitaimi: siakiina o le suāuu hydraulic, fa'amaufa'ailoga, mama o le faamama, ma le fa'ata'ita'iga o le galuega a le fa'ailo.
O tulafono faatonutonu e pei o le SOLAS ma le fa'avasegaga o va'a e ala i sosaiete fa'avasegaga (e pei o le ABS, DNV, LR, po'o le BKI) e fa'atuina ai mana'oga fa'apitoa ma fa'agasologa o su'ega. O nisi va'a e mana'omia ona faia se su'ega o le ta'avale a'o le'i folau e fa'amautinoa ai o lo'o lelei le fa'atinoina o galuega uma.
7. Fa'atekinolosi ma le Tausiga Fa'amoemoeina
O le aga fou i tekinolosi o le afi foeuli o le faʻaaogaina lea o le faʻatekinolosi numera ma le tausiga faʻapitoa. E ala i le aoina pea o faʻamatalaga faʻatino, e mafai e kamupani vaʻa ona iloiloina mamanu o le faʻagaioiga o le faiga o taʻavale e iloa ai faʻailoga vave o le faʻaletonu—e pei o le pa'ū o le mamafa, lemu o le tali atu o le taʻavale, poʻo le siʻitia o le vevela o le suauʻu.
O lenei tekinolosi e faʻaitiitia ai tau o tausiga auā e mafai ona puipuia faʻaleagaina aʻo leʻi tupu. E le gata i lea, e faʻaitiitia ai le taimi e motusia ai le vaʻa, ma e faʻaitiitia ai foʻi le lamatiaga o faʻalavelave ona o le faʻaletonu o le faiga o taʻavale.
8. Luʻitau ma Faʻatonuga mo le Lumanaʻi
E ui i le alualu i luma o tekinolosi o le afi o puloutau, ae o loo i ai pea luitau. Muamua, o faiga faʻaonaponei e sili atu ona lavelave ma e manaʻomia ai ni auvaa e matua agavaa i tekinolosi. Lua, o le fesoʻotaʻiga faʻatekinolosi e tatala ai ni lamatiaga tau puipuiga o le saogalemu, aemaise lava pe afai e fesoʻotaʻi le faiga i le fesoʻotaʻiga i totonu o le vaʻa poʻo fesoʻotaʻiga mamao. Tolu, o le siosiomaga faigata o le sami—ele, gatete, ma le susū—e manaʻomia ai meafaitino ma mamanu tumau.
I le agai i luma, o le atinaʻeina o afi foeuli e foliga mai o le a taitai atu ai i ni faiga e sili atu ona atamai ma fetuutuunai, e aofia ai le tuʻufaʻatasia ma le atamai faʻapitoa e lagolago ai faʻaiuga faʻatautaia. I le tulaga o vaʻa tutoʻatasi, o le a avea afi foeuli ma vaega o se faiga faʻatonutonu tutotonu e tuʻufaʻatasia ai masini faʻalogo, faʻatautaia, aloese mai fetoʻai, ma le puleaina o le malosi.
I'uga
O le tekinolosi a Helmsman o le ivitu lea o le puleaina o le itu e fa'atonutonu ai va'a i le alamanuia o le gataifale. Mai faiga fa'atino lima i faiga eletise-hydraulic tu'ufa'atasi ma le autopilot ma le tulaga fa'atulagaina fa'aonaponei, o lo'o fa'aauau pea ona fa'aleleia le tomai fa'afoe e fa'afetaui ai mana'oga o le saogalemu ma le lelei. I le fa'atinoina o le fa'atekinolosi numera, le mata'ituina o tulaga, ma faiga fa'aopoopo, e mafai ai e le alamanuia o le gataifale ona fa'aleleia atili le fa'atuatuaina o galuega ma fa'aitiitia ai le lamatiaga o fa'alavelave. I le lumana'i, o le a fa'ateleina le feso'ota'i ma le atamai o le tomai fa'afoe, e lagolagoina ai le suiga agai i le saogalemu, sili atu le fa'asaoina o le malosi o va'a, ma sauni e feagai ma lu'itau o le folauga i le lalolagi atoa.
Afai e te manaʻo ai, e mafai foʻi ona ou fetuʻunaʻia lenei tusiga i se faʻamatalaga faʻapitoa (e pei o le faʻamatalaina o ituaiga o le actuator "ram" poʻo le "rotary vane", faʻataʻitaʻiga hydraulic, ma faʻataʻitaʻiga o le steering gear) poʻo se faʻamatalaga e sili atu ona lauiloa mo le aufaitau lautele.