Tausiga o Mata mo Gasegase o le Glaucoma
O le Glaucoma, e masani ona ta'ua o le "gaoi lē leoa o le vaai," o se vaega o fa'ama'i mata e mafua ai le fa'aleagaina o neula opitika, lea e mafai ona o'o atu ai i le leiloa o le va'ai ma le tauaso pe a le togafitia. E toetoe lava 80 miliona tagata i le lalolagi atoa e a'afia ai, o se fa'afitauli tele i le soifua maloloina le glaucoma. Ona o lona natura faifai malie ma e masani ona leai ni fa'ailoga, e to'atele tagata e le o iloa lo latou tulaga se'ia o'o ina o'o i tulaga maualuluga. Peita'i, fa'atasi ai ma le tausiga ma le puleaina faifai pea o mata, e mafai e tagata e maua i le glaucoma ona fa'atumauina se olaga lelei ma fa'agesegese lona alualu i luma.
Malamalama i le Glaucoma
E masani ona tupu le glaucoma ona o le si'itia o le mamafa o le mata (IOP) i totonu o le mata, e ui lava e mafai ona tupu le glaucoma masani e tusa lava pe leai se si'itia o le IOP. O ituaiga autū e lua o le glaucoma o le glaucoma tulimanu tatala ma le glaucoma tulimanu tapuni. O le glaucoma tulimanu tatala, o le ituaiga e sili ona taatele, e aofia ai le poloka malie o alavai, e mafua ai le si'itia o le mamafa o mata. I se fa'atusatusaga, o le glaucoma tulimanu tapuni e aofia ai le poloka fa'afuase'i o alavai, ma mafua ai le si'itia vave o le IOP.
Vave Su'esu'ega ma Su'esu'ega
O le vave iloa o le glaucoma e taua tele i le puleaina lelei o le glaucoma. A o faasolosolo malie ona alualu i luma le faʻamaʻi ma e le mafua ai se tiga i le taimi muamua, e masani ona le iloa e tagata. E taua tele suʻesuʻega mata masani, aemaise lava mo i latou e maualuga le lamatiaga, e aofia ai tagata e silia ma le 60 tausaga, i latou e iai se talaʻaga o aiga o le glaucoma, tagata o Aferika, Asia, poʻo le Hispanic, ma tagata e iai faʻamaʻi e pei o le maʻisuka.
I le taimi o le suʻesuʻega o mata, e tele ni suʻega e ono faia e iloa ai le glaucoma:
1. Tonometry: Fuaina le mamafa o le toto i totonu o mata.
2. Ophthalmoscopy: Su'esu'e le neula optic mo ni fa'aleagaina.
3. Perimetry: E su'e ai le va'ai pito i fafo mo vaega ua leiloa le va'ai.
4. Gonioscopy: Siaki le tulimanu e tafe ai le vai o le mata.
5. Pachymetry: Fua le mafiafia o le cornea.
Mata'ituina ma Togafitiga Tumau
A maeʻa ona maua i le maʻi, e taua tele le mataʻituina ma le togafitia pea. O sini o togafitiga e taulaʻi i le faʻaitiitia o le IOP e puipuia ai le faʻaleagaina atili o neula opitika. E ui e le mafai ona toe faʻafoʻisia le faʻaleagaina ua mafua mai i le glaucoma, ae e mafai ona faʻagesegese pe taofia le alualu i luma pe a faia se tausiga lelei. O auala e masani ona aofia ai:
1. Vaila'au: O mataua mata po'o vaila'au e folo e fa'aitiitia ai le mamafa o mata e masani lava o togafitiga muamua ia. E aofia ai vaila'au fa'aprostaglandin, beta-blockers, alpha agonists, ma carbonic anhydrase inhibitors.
2. Togafitiga Fa'a-Leisa: O togafitiga e pei o le laser trabeculoplasty e fesoasoani e fa'aleleia atili ai le tafe o le vai i le mata, ma fa'aitiitia ai le mamafa o le mata. E fa'aaogaina le laser iridotomy i le angle-closure glaucoma e fai ai se pu la'ititi i le iris, e mafai ai ona lelei le fe'avea'i o le vai.
3. Ta'otoga: Afai e le aoga vaila'au ma togafitiga laser, e ono mana'omia ni filifiliga ta'otoga e pei o le trabeculectomy po'o le fa'apipi'iina o shunt e fa'afaigofie ai le alu ese o le vai.
Olaga ma le Tausiga o le Aiga
I le faʻaopoopoga i togafitiga faafomaʻi, e mafai e tagata e maua i le glaucoma ona faʻaaogaina ni suiga i le olaga ma ni fuafuaga tausi i le fale e lagolago ai le soifua maloloina o latou mata:
1. Taumafa Maloloina: O le taumafaina o mea'ai e tele i mea e tete'e atu i le malosi o le tino (antioxidants), vaitamini, ma minerale e lagolago ai le soifua maloloina lautele o mata. O mea'ai e tele i le omega-3 fatty acids, laulaau lanumeamata, ma fuala'au 'aina ma fuala'au faisua felanulanua'i e mafai ona aoga.
2. Fa'asusuina o mata: E taua le tausia o le fa'asusuina lelei o mata, ae e fautuaina e 'alo'ese mai le fa'aaogaina o le tele o vai i se taimi pu'upu'u, aua e ono mafua ai ona si'itia le mamafa o mata mo sina taimi.
3. Faamalositino: O gaoioiga faaletino masani e mafai ona fesoasoani e faʻaitiitia ai le IOP. Ae ui i lea, e taua le ʻalofia o faamalositino e aofia ai tulaga faʻasaga i luga, aua e mafai ona faʻateleina ai le mamafa o mata.
4. Puleaina o le Lotovaivai: E mafai e le atuatuvale ona aʻafia ai le mamafa o mata. O faiga e pei o le yoga, mafaufau loloto, ma faamalositino o le manava loloto e mafai ona fesoasoani e pulea ai le tulaga o le atuatuvale.
5. Puipuiga o Mata: O le ofuina o mata puipui i taimi o gaioiga e ono lamatia ai manu'a o mata e fesoasoani e puipuia ai manu'a, lea e ono fa'ateteleina ai le glaucoma.
Fetuuna'i i Suiga o le Va'ai
A o faagasolo le glaucoma, e ono aʻafia e gasegase ni tulaga eseese o le leiloa o le vaai, e aʻafia ai le vaai pito i fafo i le taimi muamua. O le fetuutuunaʻi i nei suiga ma le faia o suiga talafeagai i le fale ma le olaga e mafai ona faia ai galuega i aso taitasi ia sili atu le saogalemu ma le faigofie ona pulea:
1. Moli: O le fa'amautinoaina o le lava o le malamalama i totonu o potu e mafai ona fa'aitiitia ai le lamatiaga o fa'alavelave. Fa'aaoga moli e mafai ona fetu'una'i, moli faigaluega, ma mafaufau i moli e fa'agaoioia e le gaioiga mo le fa'afaigofieina atili.
2. Eseesega ma Lanu: O mea e maualuga le eseesega ma lanu susulu e faigofie ona iloa. O le fa'aaogaina o lanu eseese mo mea masani i aso uma, e pei o le tu'uina o se fala lanu pogisa i luga o se fola malamalama, e fa'aleleia atili ai le va'aia.
3. Fesoasoani mo le Va'ai Mama: O meafaigaluega e pei o ni mea fa'alautele, tusi lolomi tetele, ma uati tautala e mafai ona fesoasoani i tagata e faigata ona va'ai e fa'atumauina le tuto'atasi.
4. Fa'atulagaina: O le teuina o mea e masani ona fa'aaogaina i nofoaga atofaina ma tutusa, e fa'aitiitia ai le mana'omia ona su'e, ma fa'aitiitia ai le lamatiaga o le pa'ū ma fa'alavelave.
Lagolago ma A'oa'oga
O le ola ma le glaucoma e lē gata ina manaʻomia ai ni fetuunaʻiga faaletino ae faʻapea foʻi ma le lagolago faʻalagona ma le mafaufau. O vaega lagolago, pe faʻafesagaʻi pe i luga ole initaneti, e ofoina atu ai se faʻavae mo le faʻasoaina o aafiaga, auala e taulima ai, ma faʻamalosiauga. E le gata i lea, o le aʻoaʻoina o le tagata lava ia e uiga i le tulaga e faʻamalosia ai tagata taʻitoʻatasi e fai ni faʻaiʻuga faʻamaonia e uiga i la latou tausiga.
E taua tele le sao o ē tausi ma’i ma tagata o le aiga i le lagolagoina o ē mama’i o le glaucoma. O le malamalama i le tulaga, le mataituina o le tausisia o vaila’au, le o fa’atasi ma ē mama’i i taimi atofaina, ma le fesoasoani i galuega i aso ta’itasi o ni vaega taua ia o le tausiga.
Fa'afouga ma Su'esu'ega
O suʻesuʻega faifai pea ma agaʻigaʻi i luma i le matāgaluega o mata o loʻo faʻaauau pea ona faʻaleleia atili ai le vaʻaiga mo gasegase o le glaucoma. O loʻo atiaʻe vailaʻau fou, metotia taotoga, ma meafaigaluega faʻamaonia e faʻaleleia atili ai le aoga o togafitiga ma taunuʻuga o gasegase. O le faʻaauau pea ona iloa mea fou ma le faʻatumauina o fesootaʻiga tatala ma tagata tomai faapitoa i tausiga o mata e faʻamautinoa ai e manuia gasegase mai mea fou fou.
iʻuga
O le tausiga o mata mo gasegase o le glaucoma o se galuega e tele ona itu e aofia ai le vave iloa, togafitiga faafomaʻi faifai pea, suiga o le olaga, ma le lagolago faʻaagafesootai. I le faʻaaogaina o se auala atoatoa, e mafai ai e tagata e maua i le glaucoma ona pulea lelei o latou tulaga, faʻasaoina o latou vaʻai, ma faʻatumauina se olaga faʻamalieina. O suʻesuʻega masani o mata, tausisia o fuafuaga togafitiga, ma filifiliga ola e faʻatino ai o mea taua ia o le puleaina manuia o le glaucoma. E ala i le malamalama, aʻoaʻoga, ma le fou, o loʻo faʻaauau pea le taua faasaga i le glaucoma, ma ofoina atu ai le faʻamoemoe mo se lumanaʻi susulu ma manino mo i latou ua aʻafia.