Fuafuaina o le Perimeter o se Parallelogram
O le parallelogram o se foliga vane e masani ona maua i lesona matematika, aemaise lava i le geometry. E faigofie ona iloa lona foliga ona e lua ona paga o itu tutusa. E ui lava e foliga faigofie, ae o le parallelogram e iai se manatu taua e aoga i le tele o fuafuaga, e pei o le fuafuaina o le perimeter ma le eria. I le olaga i aso faisoo, o le manatu o le perimeter o se parallelogram e mafai ona faʻaaogaina i manaʻoga eseese, e pei o le fuafuaina o le umi o se faʻavaa, pa, mamanu o le fola, poʻo manaʻoga o meafaitino e mulimuli i se foliga faʻapiʻopiʻo. O lenei tusiga o le a talanoaina ai le auala e fuafua manino ai le perimeter o se parallelogram, faʻatasi ai ma se faʻamatalaga o le manatu, fua faʻatatau, ma faʻataʻitaʻiga o faʻafitauli mo le malamalama faigofie.
Ia Iloa le Parallelograms
A'o le'i fuafuaina le perimeter, e tatau ona tatou malamalama po'o le a le parallelogram. O le parallelogram o se quadrilateral (itu e fa) e lua pea o itu tutusa. E le gata i le tutusa, o itu fa'afeagai e tutusa fo'i le umi. O lona uiga afai tatou te fa'ailogaina itu o se parallelogram o le pito i luga, pito i lalo, agavale, ma le taumatau, ona tutusa lea o le umi o le itu pito i luga ma le itu pito i lalo, ma o le itu tauagavale e tutusa le umi ma le itu taumatau.
O le isi uiga o se paralelogram o le tutusa lea o ona tulimanu faafeagai. Afai e 60 tikeri le tulimanu agavale pito i lalo, e 60 tikeri fo'i le tulimanu taumatau pito i luga. I le taimi nei, e fa'aopoopoina pea tulimanu tuaoi i le 180 tikeri. E ui o nei tulimanu e taua i le geometry, ae ina ia fuafua le perimeter, matou te taula'i atili i le umi o itu.
O le ā le Li'o?
O le perimita o le aofaʻi lea o le umi o itu uma o se ata laugatasi. I se isi faaupuga, afai tatou te savavali faataamilo i le pito o se ata, o le mamao e malaga ai o le faataamilosaga lea. E faatatau lenei manatu i ata laugatasi uma, e aofia ai tafatolu, sikuea, faatafafā, trapezoid, ma paralelogram.
I totonu o se paralelogram, ona e tutusa itu e faafeagai, e sili atu ona faigofie le fuafuaina o le tuaoi. E le manaʻomia ona tatou faaopoopoina itu eseese e fa; nai lo lena, tatou te faaopoopoina ni itu e lua e tuaoi ma faateleina i le lua.
Fua Fa'atatau o le Perimeter Parallelogram
Faapea o loʻo i ai i se paralelogram:
– Umi o le faavae = a
– Umi o le hypotenuse (poʻo le itu) = b
Ona o itu faafeagai e tutusa le umi, o lona uiga:
– Itu pito i luga = a
– Itu pito i lalo = a
– Itu agavale = b
– Itu taumatau = b
O lea la, o le perimeter o le parallelogram e faapea:
K = a + b + a + b
Afai e faafaigofieina:
K = 2a + 2b
poʻo
K = 2(a + b)
O le fua fa'avae lea mo le perimeter o se parallelogram. E faigofie tele ona fa'aaoga lenei fua fa'atatau pe afai e te iloa le umi o itu e lua: le fa'avae ma le itu i autafa.
Laasaga e Fuafua ai le Li'o
Ina ia sili atu ona fa'atulagaina le fa'atusatusaga, o la'asaga nei:
1. Fa'ailoa le fa'avae (a)
O le faavae e masani lava o le itu e faʻaaogaina o se "faʻavae" i le ata, ae o le mea moni o soʻo se itu e mafai ona avea ma faavae pe afai e tutusa.
2. Fa'ailoa le itu (b)
O le itu o le itu e tuaoi ma le faavae, e masani ona faapāpā.
3. Faaaoga le fua fa'atatau K = 2(a + b)
Fa'aopoopo muamua le a ma le b, ona fa'atele lea o le i'uga i le 2.
4. Tusi sa'o ia iunite
Afai o le itu e i le cm, o lona uiga o le liʻo foʻi e i le cm; afai o le itu e i le mita, o lona uiga o le iʻuga e i le mita.
Fesili Fa'ata'ita'i ma Talanoaga
Faʻataʻitaʻiga 1
O se paralelogram e 12 cm le lautele o lona faavae ma le 7 cm le lautele o lona itu. Fuafua lona tuaoi.
Tali:
– a = 12 senitimita
– b = 7 senitimita
Fa'ata'amilo:
– K = 2(a + b)
– K = 2(12 + 7)
– K = 2(19)
– K = 38 senitimita
O lea la, o le tuaoi o le paralelogram e 38 cm.
Faʻataʻitaʻiga 2
O se paralelogram e iai ona itu tuaoi e 15 mita ma le 9 mita le umi. O le a lona tuaoi?
Tali:
– a = 15 mita
– b = 9 mita
Fa'ata'amilo:
– K = 2(15 + 9)
– K = 2(24)
– K = 48 mita
O lea la, o le lapoʻa e 48 mita.
Faʻataʻitaʻiga 3 (Faʻafitauli o le Tala)
O se togālaau e foliga tutusa ma le paralelogram e 20 mita le umi o le faavae ma le 13 mita le umi o ona itu. E manaʻo le pule o le togālaau e faʻapipiʻi se pa e siʻomia ai le togālaau. E fia mita le umi o le pa e manaʻomia?
Tali:
Talu ai ona fa'apipi'i le pa e si'omia ai le togālaau, o le umi o le pa e tutusa ma le tuaoi o le togālaau.
– a = 20 mita
– b = 13 mita
Fa'ata'amilo:
– K = 2(20 + 13)
– K = 2(33)
– K = 66 mita
O lea la, o le pa e manaʻomia e 66 mita.
Mea Sese Masani pe a Fuafuaina le Perimeter o se Parallelogram
E ui lava e faigofie le fua, ae e masani ona tutupu nisi mea sese, mo se faʻataʻitaʻiga:
1. Faaaogaina o le maualuga o le hypotenuse
E fenumiai le toatele o tamaiti aʻoga i le maualuga o se paralelogram ma le itu o se paralelogram. O le maualuga e faʻaaogaina e fuafua ai le lautele, ae le o le perimeter. O le perimeter e manaʻomia ai le umi o se itu, ae le o le maualuga, seʻi vagana ua tutusa le maualuga ma le itu (o se tulaga faapitoa).
2. Fa'aopoopo le fa'avae ma le maualuga
O le fua fa'atatau mo le la'asaga e lē o le 2 (fa'avae + maualuga), ae o le 2 (fa'avae + itu).
3. Galo e fa'atele i le 2
E i ai i latou e na'o le faaopoopoina o le a + b e aunoa ma le faatele i le 2, o lea la o le taunuuga e na'o le afa o le li'o.
4. Sese le iunite
Afai e fefiloi itu i le cm ma le m, o le a le sa'o taunuuga. Ia mautinoa o lo'o tutusa uma le iunite o umi a'o le'i faia se fuafuaga.
Fautuaga Pupuu mo le Manatuaina o Fua Fa'atatau
O se auala faigofie e manatua ai o le:
E tutusa le tuaoi o se paralelogram ma le tuaoi o se faatafafā pe a vaʻaia mai le mamanu o le "lua paga o itu tutusa". Ia manatua la:
Perimita = 2 × (itu umi + itu puʻupuʻu)
I se paralelogram, o le "itu umi" e masani lava o le faavae, ae o le "itu puʻupuʻu" o le itu i autafa (pe faafeagai, e fuafua i le telē). O le manatu autū, o itu e lua e tuaoi.
Fa'ato'a
O le fuafuaina o le perimeter o se parallelogram o se tomai faavae taua i le geometry. Talu ai o se parallelogram e lua pea o itu tutusa e tutusa le umi, o le fua mo lona perimeter e faigofie: P = 2(a + b). I le iloaina o le umi o le faavae ma itu i autafa, e mafai ona tatou fuafuaina vave ma sa'o le perimeter. E ala i fa'ata'ita'iga ma talanoaga, tatou te a'oa'oina ai fo'i le 'alo'ese mai mea sese masani e pei o le fa'aaogaina o le maualuga e fai ma hypotenuse. Matou te fa'amoemoe o lenei tusiga e fesoasoani ia te oe e malamalama ai i le manatu o le perimeter o se parallelogram ma mafai ona fa'aogaina i fa'afitauli matematika ma tulaga i aso uma.
Afai e te manaʻo ai, e mafai foʻi ona ou faia ni fesili faʻataʻitaʻi faʻaopoopo faʻatasi ai ma ki tali e faʻalolotoina ai lou malamalama i le perimeter o se parallelogram.