Fa'avae o le Pulega o Fete'ena'iga
O feeseeseaiga o se vaega masani o le soifuaga o le tagata. I le aiga, i le aʻoga, i le nuʻu, ma i le galuega, e toetoe lava a tulaʻi mai ai eseesega o manatu ma mea e fiafia i ai. E toatele tagata e manatu i feeseeseaiga o se mea leaga ma e tatau ona ʻalofia. Peitaʻi, e lē o taimi uma e faaleagaina ai feeseeseaiga. A pulea lelei, e mafai moni lava ona avea feeseeseaiga ma puna o le aʻoaʻoina, faaleleia atili ai mafutaga, faaleleia atili ai le faia o faaiuga, ma faamalosia ai suiga lelei. O le mea lea, o le malamalama i mea faavae o le puleaina o feeseeseaiga o se tomai taua tele mo tagata taitoatasi ma faalapotopotoga.
Malamalama i Feteena'iga ma le Pulega o Feteena'iga
I se tulaga lautele, e mafai ona faauigaina feeseeseaiga o se tulaga e eseese ai sini, taua, manaʻoga, poʻo lagona o ni vaega se lua pe sili atu, ma o nei eseesega e mafua ai le feeseeseaʻiga. E mafai ona faʻaaliali le feeseeseaiga (e.g., finauga tuusaʻo) pe natia (e.g., amioga faʻamalosi pe teena le leoa).
O le puleaina o feeseeseaiga o se faiga fa'atulagaina mo le fa'ailoaina, malamalama, ma le taulimaina o feeseeseaiga ina ia pulea ai lona a'afiaga ma ausia ai se taunuuga e sili atu ona aoga. O le puleaina o feeseeseaiga e le o lona uiga o le "fa'aumatia o feeseeseaiga," ae o le puleaina ina ia sili atu ona maloloina, tonu, ma sili atu ona aoga.
Ituaiga o Fete'ena'iga
O le malamalama i ituaiga o feeseeseaiga e fesoasoani ia i tatou e filifili ai ni auala talafeagai e pulea ai. O nisi o ituaiga masani o feeseeseaiga e aofia ai:
1. Feteena'iga i totonu o le tagata lava ia
Feteena'iga e tutupu i totonu o se tagata, mo se fa'ata'ita'iga o le fenumiai i le filifilia o mea e fa'amuamua, fa'afitauli tau amio, po'o fete'ena'iga i le va o mana'oga ma matafaioi.
2. Feeseesea'iga i le va o tagata
E tupu i le va o ni tagata se toʻalua, mo se faʻataʻitaʻiga, o ni paaga faigaluega e eseese a la auala e fesootaʻi ai, o ni paʻaga e eseese a la tulaga faatauaina, poʻo ni uo e eseese a la faʻamoemoega.
3. Fete'ena'iga i totonu o vaega
Tula'i i totonu o se vaega po'o se 'au, mo se fa'ata'ita'iga, fa'atinoina o matafaioi, tiutetauave le manino, po'o le le tutusa o galuega.
4. Fete'ena'iga i le va o vaega
E tupu i le va o ni vaega se lua, mo se faʻataʻitaʻiga i le va o vaega i totonu o se faʻalapotopotoga o loʻo tauva mo le paketi poʻo le faatosinaga.
5. Feteena'iga fa'atulagaina ma fete'ena'iga fa'atauaina
E mafua mai feeseeseaiga fa'avae i faiga fa'avae (tulafono, vaevaega o galuega, fa'amalosi'au). E mafua mai feeseeseaiga tau taua mai eseesega fa'avae i talitonuga, amioga, po'o aganu'u.
Mafua'aga Masani o Fete'ena'iga
E lē masani ona mafua mai feeseeseaiga i se mea e tasi. O nisi nei o mea e masani ona mafua ai:
– Fa'afitauli i fesootaiga: savali e le o manino, manatu fa'alilolilo, fa'auigaga sese, po'o le sitaili o fesootaiga e soona faigata tele.
– Eseesega i sini ma mea e fiafia i ai: e eseese taunuuga e tuliloaina e vaega taʻitasi.
– Punaoa fa'atapula'a: o le taimi, tupe, malosi po'o fa'amatalaga fa'atapula'a e mafua ai le tauvaga.
– Eseesega i uiga ma le auala e galue ai: o nisi e vave, o nisi e auiliili; o nisi e tuusaʻo, o nisi e faaeteete.
– Lē tonu po o le lē tutusa: tufatufaina lē tutusa o galuega, taui lē tutusa, po o faaiuga e manatu e lē o manino.
– Vaivai le fausaga fa'ale-fa'alapotopotoga: matafaioi e le manino, faiga e fefiloi, pe fenumiai laina o fa'amaopoopoga.
O le iloaina o māfuaʻaga, e mafai ai ona tatou foʻia le pogai autū o le faʻafitauli, ae lē na o ona faʻailoga.
A'afiaga o Fete'ena'iga: Leaga ma Lelei
E mafai e feeseeseaiga e le pulea ona i ai ni aafiaga leaga, e pei o le atuatuvale, faaitiitia o le gaosiga, faaleagaina o mafutaga, faateleina o le siitia o tagata faigaluega, ma le fausiaina o se siosiomaga faigaluega e le saogalemu faalemafaufau. Ae ui i lea, e mafai foi ona i ai ni itu lelei o feeseeseaiga pe afai e pulea lelei, e pei o:
– tatalaina o talanoaga e uiga i mataupu sa le amanaiaina muamua,
– faʻamalosia le faʻafouga e ala i le eseesega o manatu,
– faamanino tulafono, matafaioi, ma mea e faamoemoeina,
– faʻateleina ai le faʻatuatuaga pe afai e faʻatinoina ma le tonu ia fefaʻatauaʻiga.
O le ki e lē o le “pe i ai se feeseeseaiga pe leai,” ae o le “pe faapefea ona tali atu i le feeseeseaiga”.
Mataupu Faavae Autu o le Pulega o Feteenaiga
E tele ni mataupu faavae autū e fausia ai le faavae o le puleaina lelei o feeseeseaiga:
1. Taula’i atu i le fa’afitauli, ae le o osofa’iga fa’aletagata lava ia.
O osofaʻiga patino e faʻatupuina ai le teteʻe o le isi tagata. I se isi itu, o le talanoaina o amioga ma mea moni e sili atu ona fesoasoani i le sailia o se fofo.
2. Mea moni eseese, faʻamatalaga, ma lagona
O mea moni o mea na tutupu. O le fa'auigaga o le uiga lea tatou te avatu i ai. O lagona o a tatou tali atu ia. E mana'omia ona iloa uma ia mea e tolu mo ni talanoaga manino.
3. Faalogo ina ia malamalama, ae le o le tali atu
E tele feeseeseaiga e faateteleina ona e na o le faatalitali o itu taitasi mo lo latou taimi e tautala ai. O le faalogologo toto’a e fesoasoani e faaitiitia ai le feeseesea’iga.
4. Vaavaai mo mea e fiafia i ai i tua atu o le tulaga
O le tulaga o le "mea o loʻo talosagaina," ae o le tului o le "aisea ua talosagaina ai?" Atonu e eseese tulaga o itu e lua, ae atonu e iai o laʻua manaʻoga e mafai ona toe faʻaleleia.
5. Fausia ni fofo e manumalo ai tagata uma i soo se taimi e mafai ai.
O fofo talafeagai ma moni e faigofie ona usitaia ma faatumauina ai ni mafutaga faalelelei.
Faiga o le Foia o Feteenaiga
O se tasi o faʻavae lauiloa o sitaili e lima o le taulimaina o feeseeseaiga, e masani ona fesootaʻi ma le faʻataʻitaʻiga a Thomas-Kilmann:
1. Aloese mai
E talafeagai mo mataupu laiti, lagona malolosi, pe a e manaʻomia se taimi e toʻafilemu ai. Lamatiaga: O le a le foia le faafitauli ma e ono faaputu.
2. Fa'afeiloa'i
Fa'amuamua mana'oga o le isi tagata. Aoga mo le tausia o mafutaga po'o le taimi tatou te sese ai. Lamatiaga: Afai e faia pea lava pea, e mafai ona o'o atu ai i lagona o le le tonu.
3. Tauva
Fa'amalosia o fa'ai'uga mo se fa'amoemoega fa'apitoa. Aoga i fa'alavelave fa'afuase'i po'o fa'ai'uga vave. Lamatiaga: fa'atupuina o tete'e ma fa'aleagaina ai mafutaga.
4. Fa'aleaogaina
E ioe faatasi itu e lua i le mea ua tupu. E aogā ma vave, ae o nisi taimi e lē foia ai le pogai o le faafitauli.
5. Galulue Fa'atasi
O le sailia o se fofo e faamalieina ai vaega uma e sili ona lelei, ae e manaʻomia ai le taimi, fesootaiga lelei, ma le tuuto.
E leai se sitaili e sa'o i taimi uma. O le puleaina lelei o feeseeseaiga o le mafai lea ona filifili se auala e fetaui ma le tulaga o lo'o i ai.
Laasaga Aogā e Pulea ai Feteena'iga
O se auala faigofie lenei e mafai ona faʻaaogaina i le tele o tulaga:
1. Fa'ailoa manino le fa'afitauli
O le ā tonu lava le mea o loo lamatia? O anafea na amata ai? O ai o loo aʻafia ai?
2. Pulea lagona ma fausia se nofoaga saogalemu
Afai e vevela le tulaga, e sili ona taofi le tautala. Faaaoga se gagana filemu ma aloese mai upu fa'aita.
3. Faalogo tutusa i itu uma e lua
Fesili mo ni manatu, manaʻoga, ma atugaluga. Faaaoga fesili e tatala e pei o le “O le a le mea e sili ona faʻalavelave ia te oe i lenei tulaga?”
4. Fa'atulagaina o sini fa'atasi
Mo se faʻataʻitaʻiga: faʻamaeʻaina o galuega i le taimi atofaina, tausia o mafutaga faigaluega, poʻo le faʻaleleia atili o le fesoʻotaʻiga.
5. Vaavaai mo ni fofo
Mafaufau i ni nai filifiliga e aunoa ma le vave faamasinoina. Ona filifili lea o le filifiliga e sili ona moni ma talafeagai.
6. Malilie i gaioiga ma aso atofaina
E tatau ona maoti maliega: o ai e faia le a, o afea, ma faailoga o le manuia.
7. Iloiloga ma le fa'aauauina o galuega
E masani ona toe tutupu feeseeseaiga pe a le iloiloina. Fa'atulaga se taimi e toe faia ai se iloiloga ina ia mautinoa o lo'o aoga le maliliega.
O le Matafaioi o Fesootaiga Fa'amalosi
O le fesootaiga fa'amalosi o le mafai lea ona fa'aalia manino mana'oga ma manatu a'o fa'atumauina pea le faaaloalo mo isi. E ese mai le fesootaiga fa'asauā (osofa'iga) ma le fa'aloaloa (alo'ese). O se tasi o metotia faigofie o le fa'aaogaina lea o "I-statements":
– “Ou te lagona… pe a… auā… ou te faʻamoemoe…”
Faataitaiga: “Ou te lagona le lofituina pe a faafuasei ona tuuina mai ia te au ni galuega faaopoopo ona o loo ou galue i se taimi atofaina. Ma’eu lo’u moomoo maimau pe ana mafai ona tatou talanoaina mea e faamuamua i se taimi muamua.”
O fuaiupu faapenei e fesoasoani e faailoa atu ai faitioga e aunoa ma le tuuaia.
Fa'ato'a
O mataupu faavae o le puleaina o feeseeseaiga e faamamafaina ai o feeseeseaiga e le o se fili e tatau ona aloese mai ai, ae o se mea masani e manaomia ona pulea. O le malamalama i ituaiga ma mafuaaga o feeseeseaiga, faaaogaina o mataupu faavae tau fesootaiga lelei, ma le filifilia o le auala sao e foia ai, e mafai ona tatou liua feeseeseaiga i se avanoa mo le faaleleia atili. I se lalolagi e tumu i eseesega, o le mafai ona pulea feeseeseaiga o se tomai taua tele mo le fausiaina o ni mafutaga malolosi, faaiuga sili atu, ma se siosiomaga faigaluega ma agafesootai e sili atu ona aoga.
Afai e te manaʻo ai, e mafai ona ou fetuʻunaʻia lenei tusiga i se tulaga faapitoa (e pei o feeseeseaiga i totonu o se faʻalapotopotoga, aʻoga, poʻo se aiga) pe faʻaopoopo ni suʻesuʻega ma ni faʻataʻitaʻiga o le faʻatinoina o laʻasaga.