Su'esu'ega o Mataupu Tau Amio Mama i le Pulega
O amioga mama i le pulega o se vaega taua tele lea e fuafua ai le manuia ma le tumau o se faalapotopotoga. O le pulega mama e le gata ina faatumauina ai le faamaoni ma le igoa lelei o se kamupani ae faapea foi ona aafia ai le agaga o tagata faigaluega, fegalegaleaiga ma i latou e aafia ai, ma le faatuatuaga a le lautele. O lenei tusiga o le a tuuina atu ai ni faataitaiga o amioga mama i le pulega, suʻesuʻeina aafiaga o soliga o amioga mama, ma talanoaina laasaga e mafai ona faia e faamautinoa ai faiga masani o pulega mama.
1. Mataupu Tau Faasese Tau Tupe: Enron Scandal
O se tasi o mataupu sili ona lauiloa i le talafaasolopito tau tupe o le faʻalavelave faʻaleaganuu a Enron lea na tulaʻi mai i le amataga o le 2000. O le Enron, o se kamupani eletise e faʻavae i Texas, na faʻaaogaina ni metotia tau tupe fatufatuaʻi e nana ai piliona tala o aitalafu mai tusi a le kamupani.
Aafiaga Tau Amio
– Taufaasese ma le Lē Faamaoni: Na faaseseina e le au pulega a Enron tagata e umia sea, tagata faigaluega, ma tagata teu tupe e ala i le tuuina atu o lipoti tau tupe sese.
– Fa'aleagaina o Tupe: O le gaumativa o Enron na mafua ai ona leiloa galuega mo le faitau afe o tagata faigaluega ma leiloa ai tupe teufaafaigaluega mo le faitau afe o tagata e umia sea.
– Lesona mo le Alamanuia: O le faʻalavelave mataʻutia na mafua ai ni suiga tetele i faiga faʻatau tusi ma le vaavaaiga a kamupani, e aofia ai le faʻatulafonoina o le Sarbanes-Oxley Act e faʻamoemoe e faʻamalosia ai le manino ma le tali atu i lipoti tau tupe.
Laasaga Fa'asa'o
E tatau i faʻalapotopotoga ona faʻamautinoa le manino ma le tali atu i a latou faiga tau tupe. E mafai ona ausia lenei mea e ala i suʻesuʻega tutoʻatasi, aʻoaʻoga faʻatonutonu tau tupe mo tagata faigaluega, ma le faʻatinoina o faiga faʻatonutonu lelei.
2. Fa'asauāga i le Galuega: O le Mataupu a Uber
I le 2017, o se lipoti na faʻasalalau e le sa avea muamua ma inisinia o le Uber, Susan Fowler, na faʻaalia ai se aganuʻu a le kamupani na faʻalauiloa ai le faʻasauā faʻafeusuaiga ma le faʻailoga tagata i itupa. O lenei faʻaaliga na mafua ai se suʻesuʻega i totonu ma le faʻamavae o le Pule Sili o le kamupani, o Travis Kalanick.
Aafiaga Tau Amio
– Siosiomaga Faigaluega Lē Saogalemu: O le leai o se gaioiga e faasaga i le faiga sauā tau feusuaiga ma le faailoga tagata e mafua ai se siosiomaga faigaluega e lē saogalemu ma lē tonu.
– Igoa Tauleleia o le Kamupani: O amioga lē mamā e iʻu ai i se aafiaga leaga tele i le igoa tauleleia ma le igoa tauleleia o le kamupani i mata o tagata lautele.
– Loto Maualuluga o Tagata Faigaluega: O tagata faigaluega e lagona le le mautonu pe le talisapaiaina e masani ona faaitiitia le uunaiga ma le faatinoga, lea e afaina ai le gaosiga a le kamupani.
Laasaga Fa'asa'o
– Faiga Fa'avae e Leai se Fa'apalepale: E tatau i kamupani ona i ai se faiga fa'avae malosi e fa'asaga i so'o se ituaiga fa'asauā ma fa'ailoga tagata, ma tu'uina atu ni auala saogalemu ma fa'alilolilo mo tagata faigaluega e lipotia ai soliga o tulafono.
– A'oa'oga ma Aoaoga: O a'oa'oga faifai pea e uiga i amioga tatau i le galuega ma a'oa'oga i le auala e taulima ai nei mataupu ma'ale'ale e taua tele i le fa'atuina o se aganu'u fa'apisinisi e aofia ai tagata uma ma saogalemu.
3. Amioga Puletasi: O le Mataupu a Microsoft
I le faaiuga o le vaitau o le 1990, sa aafia ai Microsoft i se mataupu faasaga i le malo o le Iunaite Setete. Sa tuuaia le kamupani i le taumafai e pulea le maketi o polokalama faakomepiuta e ala i le faamalosia o tagata faatau oloa PC e tufatufa atu le Internet Explorer faatasi ai ma a latou polokalama faagaoioia Windows.
Aafiaga Tau Amio
– Tauvaga Lē Tonu: O faiga faapisinisi e faalavelaveina ai le tauvaga e mafai ona afaina ai tagata faatau ma taofia ai le fouga mai kamupani tauva.
– Fa'aaogā Sese o le Pule: O kamupani tetele e fa'aaogā o latou tulaga e fa'asauā ai i latou e tauva laiti o se faiga lē talafeagai ma e mafai ona fa'atupuina ai se faiga fa'apisinisi e lē paleni.
Laasaga Fa'asa'o
– Tulafono Faatonutonu ma le Usita’ia o Tulafono: E tatau i pisinisi ona usita’ia tulafono faatonutonu e faasaga i faiga fa’apisinisi ma fa’alauiloa le tauvaga talafeagai. E aofia ai le manino i galuega faatino ma le ‘alofia o togafiti fa’apisinisi e pulea fa’atasi.
– Vaavaaiga i Totonu: O suʻesuʻega faʻalotoifale ma iloiloga faʻavaitaimi o faiga faapisinisi e mafai ona fesoasoani e iloa ma puipuia ai amioga le talafeagai.
4. Fete'ena'iga o Aia Tatau: O le Mataupu a Theranos
O Theranos, o se kamupani tau soifua maloloina na faavaeina e Elizabeth Holmes, na feagai ma moliaga tau faasese ina ua aliali mai e leʻi aoga lana tekinolosi na folafola atu e fai ai suega toto e pei ona faasalalauina. O lenei mea na tupu na faaalia ai se feeseeseaiga o aia tatau i totonu o le pulega lea na taumafai e faasese tagata teu tupe ma tagata lautele.
Aafiaga Tau Amio
– Saogalemu Lautele: E mafai e tekinolosi tau soifua maloloina e leʻi faʻamaonia ona lamatia ai le saogalemu o maʻi.
– Talitonuga a le Aufaipisinisi: O le faaseseina o le au faipisinisi e ala i le tuuina atu o faamatalaga sese pe taufaasese e uiga i oloa a se kamupani o se soliga matuia lea o amioga faapisinisi.
– Tali atu: O le leai o se tali atu i le pulega e iai sona aafiaga leaga i le faaauauina o le kamupani faapea foi ma le igoa lelei o le vaega o alamanuia.
Laasaga Fa'asa'o
– Manino le Oloa: E tatau ona faia ni su'ega ma fa'amaoniga talafeagai i oloa a'o le'i fa'alauiloaina. E taua le fa'ailoa atu ma le manino i pa'aga e uiga i le tulaga ma agava'a o le oloa.
– Su'esu'ega ma le Va'ava'aia: E tatau i kamupani ona i ai ni auala e va'ava'aia ai fa'amatalaga fa'asesē ma fa'atumauina ai le sa'o o a latou lipoti.
5. Fa'aleagaina o le Siosiomaga: O le Mataupu o le BP Oil Spill
I le 2010, o se pā i le masini suauʻu Deepwater Horizon a British Petroleum (BP) na mafua ai se tafega tele o le suauʻu i le Fagaloa o Mekisiko, ma mafua ai se tasi o faʻalavelave faʻale-siʻosiʻomaga sili ona leaga i le talafaasolopito.
Aafiaga Tau Amio
– Fa'aleagaina o le Siosiomaga: O le tafe mai o le suāuu e mafua ai le tele o fa'aleagaina o si'osi'omaga o le gataifale ma manu fe'ai, ma e lamatia ai le soifua maloloina o tagata e nonofo latalata i nofoaga ua a'afia.
– Matafaioi Lautele: O le lē taofia e le BP o lenei mea na tupu ua faaalia ai le lē amanaiaina o le tiutetauave lautele a le kamupani i le puipuia o le siosiomaga.
Laasaga Fa'asa'o
– Tausiga ma le Vaavaaiga Fa'amalosi: E tatau i kamupani ona fa'amautinoa o lo'o ausia e a latou galuega tulaga fa'atonuina sili ona maualuga o le saogalemu ma fa'atino tausiga masani o atina'e.
– Tali Vave: O le atiaeina o se fuafuaga fa'afuase'i e tali vave ma lelei atu ai i fa'alavelave fa'ale-siosiomaga e mafai ona fa'aitiitia ai a'afiaga leaga.
I'uga
O mataupu o loʻo i luga o loʻo faʻamamafa mai ai le taua o amioga mama i le pulega o pisinisi ma le aʻafiaga e ono tulaʻi mai i soliga o amioga mama, i totonu ma fafo. O kamupani e le tausisia tulaga faʻatonuina o amioga mama e mafai ona feagai ma ni taunuuga matuia, e aofia ai le leiloa o tupe, faaleagaina o le igoa lelei, ma le leiloa o le faatuatuaga o i latou e aafia ai. O le mea lea, o le faʻatinoina o faiga faʻavae tau amio mama, le vaavaaiga maeʻaeʻa, aʻoaʻoga faifai pea, ma le manino o galuega faatino o ni laasaga taua ia e puipuia ai soliga o amioga mama ma fausia ai se aganuʻu faʻapisinisi o le amiosaʻo.
O le malamalama ma le aʻoaʻoina mai nei suʻesuʻega, e mafai ai e pule ma taʻitaʻi faʻalapotopotoga ona sili atu lo latou malamalama i le taua o amioga mama i vaega uma o a latou faiaʻoga. O le faʻamaoni ma le tautino atu i faiga faʻatautaia amio mama o ni faʻavae taua ia mo le manuia i se taimi umi ma le faʻaauauina o pisinisi.