Eseesega i le va o afi Otto ma afi Diesel

## Eseesega i le va o afi Otto ma afi Diesel

O le afi mu i totonu, lea na faia i le seneturi lona 19, na suia ai le tulaga o felauaiga ma masini tau alamanuia. I totonu o lenei vaega, e lua ituaiga afi autu ua mamanuina ai inisinia faʻaonaponei ma o loʻo faʻaauau pea ona faʻatupuina ai finauga i le va o tagata fiafia ma tagata tomai faapitoa: afi Otto ma Diesel. Ua faaigoaina i le igoa o latou tagata na faia—Nikolaus Otto ma Rudolf Diesel—o nei afi e iai uiga eseese ma mataupu faavae o le faʻagaioiga e talafeagai ai mo faʻaoga eseese. O lenei tusiga o loʻo suʻesuʻeina ai eseesega i le va o afi Otto ma Diesel, suʻesuʻeina a latou auala faʻagaioiga, lelei, faʻaoga, ma aʻafiaga i le siosiomaga.

### Mataupu Faavae o Galuega Faatino

#### Afifi Otto

O le afi Otto, e masani ona ta'ua o le afi penisini po'o le penisini, e fa'agaoioia i luga o le mataupu faavae o le fa'amumuina o le aloiafi. E fa'aaogaina ai se ta'amilosaga e fa-ta'amilosaga, lea e aofia ai la'asaga nei: fa'asusu, fa'apipi'i, malosiaga, ma le fa'asu'u ese.

1. Ulufale: O le paluga o le ea ma le suauu e tosoina i totonu o le tane i le taimi o le alu ifo o le suauu.
2. Fa'apipi'iina: E tapuni le valve e ulufale ai le ea, ma e agai i luga le piston, e fa'apipi'i ai le paluga o le ea ma le suau'u.
3. Malosiaga: E fa'amumuina e se poloka sikā le paluga ua fa'apipi'i, ma i'u ai ina mu. O le pā e tuleia ai le piston i lalo, ma fa'atupuina ai le malosi.
4. Paipa Ausa: E tatala le valve paipa ausa, ma fa'ataga ai kasa mu e alu ese a'o toe siitia le piston i luga, ma fa'amae'a ai le ta'amilosaga.

#### Afi Tioisa

I se isi itu, e fa'agaoioia afi Diesel i luga o le mataupu faavae o le fa'amumuina o le compression e aunoa ma le mana'omia o ni spark plugs. E mafai fo'i e afi Diesel ona fa'agaoioia i se ta'amilosaga e fa-stroke, ae e eseese teisi a latou la'asaga fa'agaoioia ona o le natura o le fa'amumuina o le suau'u.

1. Ulufale: E na'o le ea e tosoina i totonu o le silini.
2. Fa'apipi'iina: E fa'apipi'iina le ea i se tulaga maualuga atu nai lo le afi Otto, ma o'o atu ai i le vevela e mafai ona fa'amumuina ai le suau'u e aunoa ma se aloiafi.
3. Malosiaga: E fa'asu'i le penisini diesel i totonu o le silini i le taimi e sili ona maualuga ai le fa'apipi'iina. O le vevela maualuga e mafua ai ona otometi ona mu le penisini, ma tulei ifo ai le piston.
4. Paipa Ausa: E tatala le valve paipa ausa, ma e alu ese ai kasa ausa.

tagai foi i le  Fa'aleleia Atili o Masini Talafeagai i Fa'ato'aga

### Lelei ma le Fa'atinoga

O le lelei ma le fa'atinoga o afi Otto ma afi Diesel e a'afia i a latou faiga fa'agaoioiga.

#### Fa'aaogāina Lelei o le Suau'u

E masani lava ona sili atu le fa'asaoina o le suau'u e afi tisele nai lo afi Otto. E mafua lea ona o le maualuga o le compression ratios i afi tisele, ma i'u ai i le sili atu ona atoatoa ma lelei o le mu o le suau'u. E tele atu fo'i le malosi o le suau'u tisele i le lita pe a fa'atusatusa i le penisini, ma fa'aleleia atili ai le lelei.

#### Malosiaga Fa'aola

E lauiloa afi Otto i le maualuga o le malosiaga ma le gafatia e faʻagaoioia i RPM maualuluga (taamilosaga i le minute) pe a faʻatusatusa i afi Diesel. O lenei mea e sili atu ona talafeagai mo faʻaoga e faʻatatau i le faʻatinoga, e pei o taʻavale taʻaloga ma uila afi. Ae o afi Diesel, i le isi itu, e tele atu le malosi e gaosia ma e sili atu ona fetaui mo faʻaoga mamafa e pei o loli, pasi, ma masini faʻapisinisi.

### Talosaga

O eseesega i mataupu faavae o le faʻagaioiga ma uiga o le faʻatinoga e talafeagai ai afi Otto ma afi Diesel mo faʻaoga eseese.

#### Fa'aaogāina o Ta'avale

– Afifi Otto: E masani ona fa'aaogaina i ta'avale pasese, uila afi, ma loli mama, e fiafia i ai afi Otto ona o lo latou sologa lelei ma le filemu o le fa'agaioiga, fa'apea fo'i ma lo latou gafatia e tu'uina atu ai le malosi maualuga ma le saoasaoa. E sili atu fo'i ona tali atu i suiga o le fa'asolosolo, ma avea ai ma mea lelei mo le aveta'avale i aso uma ma ta'avale e fa'atatau i le fa'atinoga.
– Afifi Tīsele: E fiafia i ai ta'avale mamafa ma ta'avale fa'apisinisi, e lauiloa afi tīsele i lo latou tumau ma le mafai ona gaosia le malosi tele i RPM maualalo. O le mea lea e fetaui lelei ai mo loli, pasi, meafaigaluega faufale, ma afi va'a. O lo latou fa'aogaina lelei o le suau'u e avea ai ma filifiliga manaia mo felauaiga i se malaga umi.

tagai foi i le  A'oa'oga mo le Tausiga o Masini Fa'apisinisi

### Aafiaga Faalesiosiomaga

O aʻafiaga o afi Otto ma Diesel i le siosiomaga o se manatu tele lea i se vaitaimi e taulaʻi i le faʻasaoina o le siosiomaga ma le faʻaitiitia o tulagavae kaponi.

#### Fa'asa'olotoina o le ea

– Otto Engines: E masani ona gaosia le maualuga o le carbon monoxide (CO) ma hydrocarbons e le'i mu (HC) ona o le le atoatoa o le mu i lalo o nisi o tulaga. O atina'e fa'aonaponei e pei o catalytic converters ma faiga fa'apipi'i suau'u ua matua fa'aitiitia ai nei kasa.
– Afifi Tīsele: E ui ina sili atu le fa'asaoina o le suau'u, ae e masani ona fa'asa'olotoina e afi Tīsele le maualuga o le nitrogen oxides (NOx) ma le particulate matter (PM). O nei mea leaga ua feso'ota'i ma fa'afitauli o le manava ma le fa'aleagaina o le siosiomaga. Peita'i, o atina'e talu ai nei e pei o le selective catalytic reduction (SCR) ma le diesel particulate filters (DPF) ua fesoasoani e fa'aitiitia ai nei kasa.

#### Kasa Fa'avevela

E masani ona itiiti le aofa'i o le kaponi taiokesaita (CO2) e gaosia e afi tisele ona o le maualuga o le lelei o le fa'aogaina o le suau'u. Peita'i, o mea leaga latou te fa'asa'olotoina e mafai ona i ai ni a'afiaga matuia i le si'osi'omaga pe a fa'atusatusa i le tele o kasa e maua mai afi tisele e le afaina ai le si'osi'omaga.

### Alualu i Luma ma Fouga Fou

Ua matuā faaleleia atili ai e alualu i luma faatekinolosi talu ai nei le faatinoga ma aafiaga i le siosiomaga o afi Otto ma Diesel.

#### Fouga Fou a le Otto Engine

– Turbocharging: Fa'aleleia atili le malosiaga ma le lelei o le fa'aogaina e ala i le fa'amalosia o le tele o le ea i totonu o le potu mu, ma mafai ai ona tele atu le suau'u e mu.
– Tui Tuusa'o o le Suau'u: Fa'aleleia atili le fa'atomeina o le suau'u ma le lelei o le mu, fa'aitiitia ai le kasa fa'asa'oloto ma fa'ateleina ai le malosi.
– Faiga Fa'afefiloi: O le tu'ufa'atasia o afi eletise ma afi penisini e fa'aitiitia ai le fa'aaogaina o le suau'u ma le kasa fa'asao.

#### Fouga Fou o le Afi Tioisa

– Turbocharging ma le Intercooling: Fa'aleleia atili ai le malosiaga ma le fa'aogaina lelei o le suau'u, e masani ona iai i afi diesel fa'aonaponei.
– Common Rail Injection: E mafai ai ona pulea sa'o le tuiina o le suau'u, fa'aleleia atili ai le lelei o le mu ma fa'aitiitia ai le kasa fa'asao.
– Faiga A maeʻa Togafitiga: O tekinolosi e pei o le SCR ma le DPF e faʻaitiitia tele ai le kasa o le NOx ma mea e le masani ai, ma fesoasoani ai i afi Diesel e ausia tulafono faʻatonutonu faʻale-siosiomaga.

tagai foi i le  Mataupu Faavae o le Fa'agaoioiga o Masini Tui Palasitika

### Fa'ai'uga

O afi Otto ma afi Diesel o loʻo faʻatusalia ai ni auala eseese se lua i le alualu i luma o tekinolosi o le faʻamumuina i totonu, e tofu ma ona lelei ma ona le lelei tulaga ese. O afi Otto e lauiloa ona o lo latou malosi ma le tali vave mai, ma avea ai ma afi e filifilia mo taʻavale pasese ma faʻaoga faʻatinoga. O afi Diesel, faʻatasi ai ma lo latou lelei tele i le faʻaaogaina o le suauʻu ma le malosi, e pulea ai vaega mamafa ma pisinisi.

O alualu i luma fa'atekonolosi talu ai nei ua fa'anenefuina ai teisi laina, ma ua sili atu ona lelei ma lelei fo'i ituaiga afi uma e lua. Ae ui i lea, o le filifiliga i le va o le afi Otto ma le afi Diesel e fa'alagolago lava i mana'oga fa'apitoa ma tapula'a o le fa'aoga o lo'o fesiligia.

A o agai atu le lalolagi i fofo tau malosiaga gafataulimaina, e ono suia le matafaioi o nei afi, ae o o latou eseesega autu o le a faaauau pea ona aafia ai lo latou taliaina ma le atinaeina mo le tele o tausaga a sau. O le malamalama i nei eseesega e taua tele mo le faia o faaiuga atamai, pe o e filifilia se taavale, mamanuina o masini, pe na o le taumafai e malamalama i faiga faainisinia e faagaoioia ai lo tatou lalolagi.

Tuua se Faamatalaga