Fautuaga o se Taumafaiga e Puipuia ai le Fa'atupu Fa'alavelave Fa'atupu Fa'alavelave
O le fa'atupu fa'alavelave fa'afuase'i o se fa'agasologa lea e oo ai se tagata i suiga i o latou va'aiga, lagona, ma amioga, ma mafua ai ona latou lagolagoina atili manatu fa'apitoa e fa'amaonia ai le fa'asauā po'o le teena atoatoa o isi. E le o taimi uma e tupu fa'afuase'i ai lenei fa'agasologa. E masani ona atia'e malie e ala i aafiaga patino, faatosinaga o le siosiomaga, fa'aalia i manatu fa'avae i avanoa numera, ma lagona o le vavae'ese mai le va fealoa'i. Talu ai ona o le fa'atupu fa'alavelave fa'afuase'i e feso'ota'i vavalalata ma le mafaufau ma le va fealoa'i o se tagata, o le fautuaga e mafai ona avea ma se puipuiga taua, aemaise lava i la'asaga muamua a'o le'i fa'apupulaina talitonuga fa'apitoa ma atiina ae i ni gaioiga fa'aleagaina.
Malamalama i le radicalization o se faagasologa psychosocial
E tāua le vaʻai i le faʻatupu faʻalavelave faʻafuaseʻi e lē gata o se mataupu tau saogalemu, ae o se mataupu foʻi e fesoasoani i tagata. E tele suʻesuʻega o loʻo faʻaalia ai e eseese mea e mafua ai le faʻatupu faʻalavelave faʻafuaseʻi: aafiaga o faʻailoga tagata, mafatiaga, maliu, feeseeseaʻiga faʻaleaiga, toilalo faʻaleaʻoaʻoga poʻo le tamaoaiga, le sailiga mo le faasinomaga, le manaʻomia o le uiga o le olaga, ma le manaʻomia o le faʻailoaina ma le auai. A lagona e se tasi le tuʻua toʻatasi, le le talisapaia, pe leai se nofoaga saogalemu e tautala ai, e mafai e faiga faʻatupu faʻalavelave faʻafuaseʻi ona tuʻuina atu se "tali" faigofie: ofoina atu le mautinoa, se fili manino, ma se nuʻu mautu ua manatu i ai.
I le lalolagi numera, e masani ona faatelevaveina lenei faagasologa. E mafai e ala o faasalalauga faaagafesootai ona faʻaalia se tasi i anotusi tutusa i taimi uma, ae o vaega i luga ole laiga e tuʻuina atu le lagolago sese faalelagona ma le faamaoniga vave. I lenei tulaga, o le puipuiga e aofia ai le faʻasaina o anotusi. E manaʻomia se auala e foia ai mafuaʻaga autu: manaʻoga faʻalemafaufau, mafutaga faʻaagafesootai, ma le mafai e se tagata ona pulea lagona ma mafaufau loloto. O le fautuaga o se vaega autu o lenei faagasologa.
Fautuaga o se nofoaga saogalemu e malamalama ai ia te oe lava ma ou aafiaga
O le fautuaga o se faiga lagolago fa'apolofesa e mafai ai e tagata ta'ito'atasi ona su'esu'e o latou mafaufauga, lagona, tulaga fa'atauaina, ma aafiaga o le olaga i se auala saogalemu ma fa'atulagaina. I taumafaiga e puipuia ai le fa'atupuina o ni fa'alavelave fa'atupu fa'alavelave, o le fautuaga e avea o se nofoaga saogalemu e mafai ai e tagata ta'ito'atasi ona fa'aalia o latou popolega e aunoa ma le fefe i le fa'amasinoina. O le to'atele o tagata e tosina atu i manatu fa'atupu fa'alavelave o lo'o tauivi moni lava ma fesili taua: "O ai a'u?", "Aisea e le tonu ai le olaga?", "O le a la'u matafaioi i lenei lalolagi?" A aunoa ma se auala lelei e fa'aalia ai nei fesili, e faigofie ona latou sailia ni tali vave i vaega e ofoina atu ni tala uliuli ma pa'epa'e.
E ala i le fautuaga, e fesoasoani ai faufautua i tagata o loʻo mafatia i le faʻailoaina o lagona autū—e pei o le ita, le faʻanoanoa, le māsiasi, poʻo le fefe—ma malamalama i o latou pogai. A malamalama i lagona, e sili atu ona mafai e tagata taʻitoʻatasi ona pulea e aunoa ma le faʻaaogaina o amioga faʻasauā poʻo le tuʻuaʻia o isi. E fesoasoani foʻi le fautuaga e atiina ae tomai mafaufau loloto, le mafai ona vaʻai manino ia te oe lava ma iloilo talitonuga i se auala matua.
Iloa vave: iloa o mea e lamatia ai ma faailoga o le vaivai
O se tasi o sao taua o le fautuaga o le vave iloa lea o vaivaiga. E mafai e faufautua i aʻoga, iunivesite, nofoaga tau soifua maloloina, ma auaunaga lautele ona matauina suiga i amioga: le alu ese mai fegalegaleaiga faʻaagafesootai, faʻateleina o le sauā, se suiga i se sitaili fesoʻotaʻiga e sili atu le faʻamaoni, poʻo le tele naua o le fiafia i tala o le ita. Peitaʻi, o le puipuiga lelei e manaʻomia ai le faʻaeteete. E le o suiga uma o amioga o lona uiga o le faʻatupuina o le faʻalavelave, ma o le faʻailoga sese e mafai ona oʻo atu ai i le tuʻua toʻatasi.
E fa'amalosia e le fautuaga se auala e fa'avae i talanoaga, ae le o se auala e fa'avae i luga o le fa'ailogaina o tagata. E le fa'avavevave faufautua i ni fa'ai'uga, ae o lo'o vala'aulia tagata ta'ito'atasi e fa'asoa mai o latou aafiaga, o latou faatosinaga, ma o latou fa'amoemoega. I lenei auala, e fesoasoani le fautuaga e iloa ai le eseesega i le va o le mana'oga tatau mo le su'esu'eina o fa'asinomaga ma le auai e ono o'o atu ai i faiga fa'atupu fa'alavelave mata'utia.
Fa'amalosia o le onosa'i ma tomai fa'atonutonu lagona
E masani ona manuia le fa'atupu fa'alavelave fa'atupu fa'alavelave pe a leai se tomai o se tagata e feagai ai ma faigata o le olaga. E mafai e le fautuaga ona fa'amalosia le onosa'i—o le mafai lea ona toe malosi ma manuia i tulaga faigata. E mafai e faufautua ona a'oa'oina tagata o lo'o a'afia e fa'ailoa mafaufauga le lelei, atiina ae se va'aiga paleni, ma fa'atuina ni faiga masani lelei e fa'aitiitia ai le atuatuvale.
O le pulea o lagona e taua tele. O tala fa'amatala ogaoga e masani ona fa'aaogaina lagona malolosi e pei o le ita ma le 'ino'ino. Afai e mafai e tagata ta'ito'atasi ona iloa o latou lagona fa'aosofia, fa'ato'afilemu i latou lava, ma fa'aoga lo latou malosi i se auala aoga (mo se fa'ata'ita'iga, e ala i gaoioiga fa'aagafesootai, ta'aloga, po'o galuega foafoa), e mafai ona fa'aitiitia le tosina atu o manatu fa'asauā. O fautuaga fa'alemafaufau ma amioga, fautuaga fa'avae i le mafaufau loloto, po'o ni auala e fa'amatalaina ai manu'a e mafai ona filifilia e fa'atatau i mana'oga ta'ito'atasi.
Atiina ae o mafaufauga loloto ma le tetee atu i faasalalauga faasalalau
E masani ona faʻaaogaina e faiga faʻaonaponei faʻasalalauga faʻasalalau faʻapitoa: tala a tagata na aʻafia, vitio faʻalagona, "mea moni" faʻapiʻopiʻo, ma talitonuga taupulepulega leaga. E mafai e le fautuaga ona fesoasoani i tagata taʻitoʻatasi e atiina ae le malamalama i faʻamatalaga ma le mafaufau loloto, e le ala i finauga vevela, ae ala i fesili mafaufau loloto e pei o le: o fea e sau ai nei faʻamatalaga, o a faʻamaoniga, o a ona faʻaituau e ono tulaʻi mai, ma o ai e manuia mai le talitonu i ai?
E mafai fo'i e faufautua ona fesoasoani i tagata o lo'o a'afia i mafaufauga fa'alemafaufau vaivai, e pei o mafaufauga uliuli ma pa'epa'e (va'ai i le lalolagi o ni itu se lua), fa'alauteleina tele (fa'alauteleina e uiga i se vaega fa'apitoa), po'o le fa'alavelave tele (va'ai i tulaga o lo'o aga'i atu i le malaia). A iloa nei mamanu, e faigofie ona sola ese tagata ta'ito'atasi mai le mailei o tala faigofie ma faigata.
Fa'amalosia o sootaga fa'aagafesootai ma se lagona soifua maloloina o le auai
O se tasi o mea e sili ona tosina atu ai tagata i faiga fa'atupu fa'alavelave o le alalafaga. E masani ona ofoina atu e vaega fa'atupu fa'alavelave se lagona o le mafutaga fa'atasi, se misiona fa'atasi, ma se lagona malosi o le fa'asinomaga. E le gata ina taula'i le fautuaga i le tagata lava ia ae mafai fo'i ona avea ma auala e fa'amalosia ai le lagolago fa'aagafesootai maloloina. E mafai e faufautua ona ta'ita'ia tagata o lo'o a'afia i le toe fausiaina o mafutaga fa'aleaiga, fa'aleleia atili o fesoota'iga, po'o le auai i vaega lelei o le alalafaga e pei o fa'alapotopotoga fa'aagafesootai, gaoioiga fa'alelotu e le ogaoga, vaega volenitia, po'o vaega e fiafia i ai.
E le gata i lea, e mafai e le fautuaga faaleaiga ona fesoasoani e foia feeseeseaiga faaleulugalii, sitaili faigata o le tausiga o fanau, po o fesootaiga vavalalata. O se aiga agalelei ma tali vave e masani lava o se mea malosi e puipuia ai mai faatosinaga leaga. A lagona e tagata taitoatasi le faalogoina ma le taliaina i le aiga, e itiiti le avanoa e latou te sailia ai ni "aiga e sui ai" i vaega e manaomia ai le faamaoni tauaso.
Fautuaga i a'oga ma lotoa a'oga: puipuiga i taimi o faigata
O talavou ma talavou matutua o ni vaega vaivai, o loʻo sailia le faasinomaga ma le uiga. O aʻoga ma iunivesite o ni avanoa taua mo le puipuia o faiga faʻatupu faʻalavelave e ala i auaunaga fesoasoani. E mafai ona tuʻufaʻatasia polokalame fesoasoani ma aʻoaʻoga tau amio, aʻoaʻoga e foʻia ai feeseeseaiga, talanoaga faʻaleaganuu, ma faʻamalosia tomai faʻaagafesootai ma lagona.
E manaʻomia e faufautua o aʻoga/lotoa aʻoga ni aʻoaʻoga faʻapitoa e taulima ai ma le faʻaeteete mataupu faʻatupu faʻalavelave: tausia o le faʻalilolilo, fausiaina o le faʻatuatuaga, ma le iloa poʻo afea e faʻasino ai tamaiti aʻoga i isi auaunaga pe a iai se lamatiaga o le sauā. O auala e faʻasalaina pe faʻamaasiasi ai tamaiti aʻoga e ono faʻamalosia ai lagona o le ita ma le tuʻua toʻatasi.
Galulue fa'atasi a vaega eseese ma amioga tatau i le fautuaga
E le mafai ona na'o faufautua e taofia le fa'atupuina o ni fa'alavelave fa'atupu fa'alavelave. E mana'omia le galulue fa'atasi ma faia'oga, ta'ita'i o nu'u, ta'ita'i lotu, tagata faigaluega lautele, foma'i mafaufau, ma fa'alapotopotoga tau soifua maloloina. Peita'i, e tatau i lenei galulue fa'atasi ona fa'aaloalo i amioga fa'apolofesa: le fa'alilolilo, le maliega a le tagata o tausia, ma le mataupu faavae o le "aua le faia se mea leaga." Afai e iai ni fa'ailoga malolosi e fa'apea o se tagata e ono faia ni faiga sauā, e tatau i faufautua ona mulimulita'i i faiga fa'atulagaina o le fa'asino atu ma le lipotia a'o fa'atumauina pea se auala agaalofa.
E tatau fo'i ona fa'aeteete le fautuaga i aganu'u ma fa'alelotu. O se auala e puipuia ai faiga fa'atupu fa'alavelave e le fa'apea ai o le tete'e i nisi talitonuga. Nai lo lena, o le fautuaga lelei e fesoasoani i tagata ta'ito'atasi e ola i o latou talitonuga i se auala maloloina, onosa'i, ma filemu, a'o 'alo'ese mai fa'auigaga e fa'amaonia ai faiga sauā.
Fa'ato'a
O le fautuaga o se taumafaiga e puipuia ai faiga fa'atupu fa'alavelave e aoga i le tulaga sili ona taua: fesoasoani i tagata ia lagona le fa'alogoina, malamalama i ai, ma le mafai ona pulea o latou olaga i se auala sili atu ona maloloina. I le tu'uina atu o se avanoa saogalemu mo le fa'asoa atu o tala, fa'amalosia o le onosa'i, fa'atinoina o le fa'atonutonuina o lagona, atiina ae o mafaufauga fa'apitoa, ma fa'alauteleina le lagolago fa'aagafesootai, e mafai e le fautuaga ona avea ma se puipuiga muamua lelei e fa'asaga i manatu fa'atupu fa'alavelave. I se sosaiete ua fa'atupula'ia le lavelave ma feso'ota'i fa'atekinolosi, o le fa'atupeina o auaunaga fautuaga—i a'oga, lotoa a'oga, nu'u, ma nofoaga tau soifua maloloina—e le gata o se mea e mana'omia i le mafaufau, ae o se fuafuaga fa'aagafesootai fo'i mo le tausia o le filemu ma le felagolagoma'i fa'atasi.