Auala e Vavae'ese ai Fa'afefiloi
O se paluga o se tuufaatasiga o ni mea se lua pe sili atu e le pipii fa'akemikolo. E mafai ona aofia i paluga ni mea malo, vai, kasa, po'o se tuufaatasiga o mea e tolu. O le faagasologa o le vavaeeseina o paluga e taua tele i vaega eseese, e aofia ai le kemisi, vaila'au, petrokemikolo, ma le gaosiga o mea'ai. O le vavaeeseina o paluga e mafai ai ona tatou maua ni mea mama e mana'omia mo fa'aoga eseese.
E mafai ona fa'aaogaina auala eseese e vavae'ese ai paluga, e fuafua i meatotino fa'aletino ma fa'akemikolo o vaega o lo'o i totonu o le paluga. O lenei tusiga o le a talanoaina ai nisi o auala e masani ona fa'aaogaina mo le vavae'eseina o paluga, e aofia ai le fa'amamāina, fa'amamāina, chromatography, centrifugation, extraction, ma le sublimation.
1. Fa'amamāina
O le fa'amamāina o se metotia e vavae'ese ai mea fa'afefiloi e fa'atatau i le eseesega o le lapo'a o vaega. O lenei metotia e masani ona fa'aaogaina e vavae'ese ai mea fa'afefiloi e aofia ai mea malo ma mea vai. Mo se fa'ata'ita'iga, o le vavaeeseina o le oneone mai le vai.
Faiga o le Fa'amamāina:
– Sauniuniga o Meafaigaluega: Saunia meafaigaluega e faamamā ai i le tulaga o se fa'aili ma se pepa faamama.
– Fa'aaogāina o Meafaigaluega: Liligi le paluga i totonu o se fa'aili ua laina i le pepa faamama. O le a ui atu le vai i totonu o le pepa faamama, ae o le a totoe pea vaega malo.
– I'uga: O le mea ua faamamā (filtrate) o se vai ua vavae'ese mai vaega malo.
Faʻataʻitaʻiga o le Talosaga:
– Fa'amamāina o le vai inu mai mea leaga.
– Vavae'eseina o mea e maua mai i tali fa'akemikolo.
2. Fa'amamāina
O le fa'amamāina o se metotia e vavae'eseina ai paluga e fa'atatau i le eseesega o le pupuna o vaega o lo'o i totonu o le paluga. E matua aoga tele lenei metotia mo le vavae'eseina o paluga e aofia ai ni vai se lua pe sili atu e mafai ona fefiloi.
Faiga o le Fa'amamāina:
– Fa'avevela o le Paluga: Fa'avevela le paluga se'ia o'o ina amata ona mago le mea e sili ona maualalo le pupuna.
– Fa'aputuga o le Ausa: Ona fa'amālūlūina lea o le ausa ua fausia i totonu o se fa'aputuga e toe liua ai i le vai.
– Aoina o I'uga: Aoina le vai fa'amamā (distillate) i totonu o se isi pusa.
Faʻataʻitaʻiga o le Talosaga:
– Vavaeeseina o le ava malosi mai le vai i le pisinisi o le ava malosi.
– Fa'agasologaina o le suāuu mata e fai ma suau'u ma isi oloa.
3. Chromatography
O le Chromatography o se metotia mo le vaevaeina o paluga e faʻavae i luga o eseesega o le saoasaoa o le femalagaiga o vaega e ala i se auala faapitoa. E masani ona faʻaaogaina lenei metotia i auiliiliga faʻakemikolo e vavaeʻese ma faʻailoa ai vaega i paluga faigata.
Faiga o le Chromatography:
– Sauniuniga o le Vaega Feavea’i ma le Vaega Tumau: O le vaega feavea’i (e masani lava o se vai po’o se kesi) e feavea’i le paluga i le vaega tumau (e masani lava o se mea malo po’o se vai).
– Fa'ata'ita'iga o le Tui: O le paluga e tete'a ese e tuiina i totonu o le vaega feavea'i.
– Vavae'eseina o Vaega: E feoa'i vaega o le paluga i le vaega tumau i ni saoasaoa eseese, ma iu ai ina vavae'eseina.
– Iloa ma Fa'ailoaina: E iloa ma fa'ailoa mai vaega eseese.
Faʻataʻitaʻiga o le Talosaga:
– Vavae'eseina o pigments i le vaitusi.
– Fa'ailoaina o vaila'au fa'akemikolo i fa'ata'ita'iga o le siosiomaga.
4. Fa'asolo i le ogatotonu
O le centrifugation o se metotia e vavae'ese ai fa'afefiloi e fa'atatau i eseesega o le mafiafia o vaega. O lenei metotia e fa'aaoga ai le malosi centrifugal e fa'avavevave ai le vavae'eseina o vaega malo mai vai po'o fa'afefiloi o vai o mafiafia eseese.
Faiga o le Centrifugation:
– Sauniuniga o Faʻataʻitaʻiga: Tuu le paluga i totonu o se paipa centrifuge.
– Fa'ata'amilomilo o le Paipa: Fa'ata'amilo le paipa i le saoasaoa maualuga e fa'aaoga ai se centrifuge.
– Vavae'eseina o Vaega: O vaega malo po'o vaega e maualuga le mafiafia e togi i fafo o le paipa, ma fausia ai se vaega po'o se mea e fa'aputuina.
Faʻataʻitaʻiga o le Talosaga:
– Vavae'eseina o sela toto mai le plasma i totonu o se fale su'esu'e faafoma'i.
– Fa'amamāina o porotini i su'esu'ega fa'akemikolo.
5. Aveeseina
O le fa'amamāina o se metotia e fa'avae i luga o eseesega o le mafai ona soluble o vaega i totonu o se solvent faapitoa. O lenei metotia e masani ona fa'aaogaina e vavae'ese ai vaega e soluble mai mea e le soluble pe mai fa'afefiloi e eseese solubilities.
Faiga o le Aveeseina:
– Fa'aopoopoga o le vaila'au fa'a'aisa: Fa'aopoopo se vaila'au fa'a'aisa e mafai ona fa'ata'ape'apeina le vaega mana'omia.
– Fa'afefiloi: Fa'afefiloi se'ia o'o ina liu suavai mea e mana'omia i totonu o le vaila'au fa'amama.
– Fa'amamāina: Vavae'ese le vaila'au fa'amamā o lo'o iai le vaega mana'omia mai vaega e le fa'amamāina.
Faʻataʻitaʻiga o le Talosaga:
– Ave'esea o le kafeini mai pi kofe.
– Vavae'eseina o suāuu taua mai la'au.
6. Fa'asu'esu'eina
O le sublimation o se metotia e vavae'ese ai mea fa'afefiloi e fa'avae i luga o eseesega i le mafai e vaega ona suia sa'o mai le vaega mautu i le vaega kesi e aunoa ma le ui atu i le vaega vai. O lenei metotia e talafeagai mo le vavae'eseina o mea mautu e mafai ona sublimate mai mea leaga e le mafai ona sublimate.
Faiga o le Sublimation:
– Fa'avevela o le Paluga: Fa'avevela le paluga se'ia liu kesi mea e mafai ona palu fa'atasi.
– Fa'amālūlūina o le Ausa: O le ausa ua fausia e fa'amālūlūina ina ia toe fa'amamago i se mea malo, e ese mai i isi vaega.
Faʻataʻitaʻiga o le Talosaga:
– Fa'amamāina o le iodine malo.
– Vavae'eseina o le naphthalene mai se fa'afefiloi o mea malo.
7. Fa'amamāina
O le fa'amamāina o se metotia faigofie mo le vavae'eseina o se paluga vai-mautu po'o ni vai se lua e le mafai ona fefiloi e fa'atatau i lo latou eseesega o le mafiafia. E masani ona fa'aaogaina lenei metotia pe a mamafa atu vaega mautu nai lo le vai ma vave ona fa'amalieina.
Faiga o le Fa'amamāina:
– Fa'asusu: Tu'u le paluga se'ia o'o ina to'a lelei vaega malo i le pito i lalo o le koneteina.
– Fa'amamāina o le Vai: Liligi pe mitiia le vai mai le pito i luga o le palapala i totonu o se isi pesini.
Faʻataʻitaʻiga o le Talosaga:
– Vavaeʻeseina o le suāuu mai le vai.
– Fa'aputuga o le palapala mai le vai o le vaitafe.
I'uga
O le filifiliga o le auala e vavaeese ai le paluga e faalagolago i meatotino faaletino ma vailaau o vaega o loʻo i totonu o le paluga. O le faʻamamāina ma le faʻamamāina e masani ona faʻaaogaina mo paluga e eseese le tele poʻo le mafiafia o vaega. O le faʻamamāina ma le faʻasusuina e faʻaaogaina ai eseesega i tulaga pupuna poʻo le mafai ona faʻasusuina. O le chromatography ma le centrifugation e sili atu ona lavelave ma e faʻaaogaina mo le auʻiliʻiliga ma le faʻamamāina o le microscale. O le faʻamamāina o se metotia aoga tele mo le faʻaaogaina o eseesega i le solubility. O le malamalama ma le faʻaleleia atili o nei metotia eseese o le vavaeesega o paluga e taua tele i le tele o faʻaoga faasaienisi ma alamanuia.