O le ā le Vaega Fa'atino i le Kemisi Fa'alenatura?

O a Vaega Fa'atino i le Kemisi Fa'alenatura?

O le kemisi fa'aola o se lala o le kemisi e su'esu'eina le fausaga, meatotino, tu'ufa'atasiga, tali atu, ma le fa'aputuga o vaila'au fa'aola o lo'o i ai le kaponi. I le kemisi fa'aola, o le manatu o vaega fa'atino e taua tele mo le malamalama i eseesega i meatotino ma le tali atu o vaila'au fa'aola eseese. O se vaega fa'atino o se vaega o atomu i totonu o se molekiu e nafa ma le tali atu fa'aola o le molekiu. O lenei tusiga o le a talanoaina ai vaega eseese o vaega fa'atino i le kemisi fa'aola.

Malamalama i Vaega Fa'atino

I se faaupuga faigofie, e mafai ona mafaufauina vaega galue o ni vaega o se mole mole olaola e fuafua ai le auala e fegalegaleai ai le mole ma tali atu ai ma isi mole. O vaega galue e aofia ai ni atomu faapitoa ua fusifusia faatasi i se faatulagaga faapitoa. Talu ai ona o nei vaega galue e iai se tufatufaina uiga ese o eletise, latou te tuuina atu ai meatotino faakemikolo uiga ese i mole o loo iai ia mea.

Mo se faʻataʻitaʻiga, o ava malosi e iai le vaega galue -OH (hydroxyl) e faʻapipiʻi i se atomu kaponi. O le iai o lenei vaega hydroxyl e maua ai e ava malosi ni meatotino faʻakemikolo eseese nai lo isi hydrocarbons e leai.

Ituaiga o Vaega Fa'atino

E mafai ona vaevaeina vaega fa'atino i ni vaega tetele e fa'atatau i atoma e fausia ai ma le fausaga o le fusifusia i le va o na atoma. O nisi nei o vaega fa'atino masani i le kemisi fa'aola:

1. Hydroxyl (-OH): O le vaega hydroxyl o se vaega galue e aofia ai le tasi atomu okesene e pipii atu i le tasi atomu haitorosene. O mea e aofia ai lenei vaega e ta'ua o ava malosi, e pei o le ethanol (C2H5OH).

FAITAU FOI  Tali atu o Kemikolo i le Faia o Fasimoli

2. Carbonyl (C=O): O le vaega carbonyl o se vaega galue o loʻo i ai se atomu kaponi e pipii faalua i le okesene. O lenei vaega o loʻo i ai i le tele o ituaiga o mea faʻapipiʻi, e aofia ai ketones (mo se faʻataʻitaʻiga, acetone) ma aldehydes (mo se faʻataʻitaʻiga, formaldehyde).

3. Carboxyl (-COOH): O le vaega carboxyl e aofia ai le tasi le atomu kaponi e fusifusia faalua i le okesene ma le tasi le fusifusia e tasi i le vaega hydroxyl. O mea o loʻo iai lenei vaega e taʻua o carboxylic acids, e pei o le acetic acid (CH3COOH).

4. Amino (-NH2): O se vaega amino e aofia ai se atomu o le nitrogen e pipii atu i ni atomu haitorosene se lua. O mea e iai se vaega amino e ta'ua o amines, mo se fa'ata'ita'iga, methylamine (CH3NH2).

5. Amides (-CONH2): O se vaega amide e aofia ai se vaega carbonyl e pipii i se atomu nitrogen. O amides o ni vailaʻau e pei o le acetaminophen, e masani ona taʻua o le paracetamol.

6. Ester (-COOR): O se vaega ester e aofia ai se vaega carbonyl e pipii i se atomu okesene, lea e pipii atu i se vaega alkyl po'o le aryl. Mo se fa'ata'ita'iga, methyl acetate (CH3COOCH3).

7. Ether (-O-): O le vaega ether e aofia ai se atomu okesene ua fusifusia i ni vaega alkyl po'o aryl e lua. I le diethyl ether (C2H5OC2H5), o le okesene ua fusifusia i ni vaega ethyl e lua.

8. Halides (RX): O Halides o vaega fa'atino ia e pipii atu ai le tasi atomu halogen (F, Cl, Br, I) i se filifili kaponi. O fa'ata'ita'iga masani e aofia ai le chloroform (CHCl3) ma le tetrafluoroethylene (C2F4).

FAITAU FOI  O le ā le Tulafono a Raoult i le Kemisi?

O le Matafaioi a Vaega Fa'atino i le Tali atu o Vailaau Fa'akemikolo

E taua tele le sao o vaega fa'atino i le fuafuaina pe fa'apefea ona fegalegaleai fa'atasi vaila'au fa'aola ma isi mea e tali atu i tali fa'akemikolo. O uiga tali atu o se vaila'au e masani ona feso'ota'i vavalalata ma le i ai o vaega fa'atino fa'apitoa i totonu o lona molekiu. O nisi fa'ata'ita'iga o tali fa'akemikolo e a'afia e vaega fa'atino e aofia ai:

1. Tali o le Suiga: I se tali o le suiga, e suia se atomu po o se vaega o atomu i totonu o se mole i se isi atomu po o se vaega. O vaega faatino e pei o halides po o hydroxyls e faigofie ona suia e isi nucleophiles i se tali o le suiga o le nucleophilic.

2. Tali Fa'ate'aina: O tali fa'ate'aina e aofia ai le ave'esea o atoms po'o vaega mai se molecule, e masani ona i'u ai i se fusi fa'alua. E mafai ona fa'amago le ava malosi e ala i le fa'ate'aina e fausia ai alkenes.

3. Tali Fa'aopoopo: O tali fa'aopoopo e aofia ai le fa'aopoopoina o atoms po'o vaega o atoms i se fusi fa'alua po'o le fusi fa'atolu. O alkenes, e iai le fusi fa'alua o le carbon-carbon, e mafai ona faia ni tali fa'aopoopo ma halogens po'o hydrogen halides.

4. Tali atu i le Fa'aitiitia/Oxidation: O vaila'au e iai vaega carbonyl, e pei o aldehydes ma ketones, e mafai ona fa'aitiitia i ni alcohols, ae o nei vaila'au e mafai ona fa'aitiitia i ni carboxylic acids.

Fa'aaogāina o Vaega Fa'atino i Fale Talavai ma Alamanuia

O le malamalama i vaega galue e taua tele i vaega eseese e pei o vailaʻau, biotechnology, ma le alamanuia o vailaʻau. I vailaʻau, o le tele o vailaʻau ua mamanuina e faʻatatau i nofoaga patino i le tino e faʻavae i luga o le iloaina o vaega galue patino. Mo se faʻataʻitaʻiga, o le tele o vailaʻau e teteʻe i le mumū o loʻo i ai vaega carboxyl e mafai ai ona latou taofia ni enzymes patino e aʻafia i le faʻagasologa o le mumū.

FAITAU FOI  Fa'aaogāina o Mea Fa'aputuga Inorganic

I totonu o pisinisi, o le tali atu o vaega galue e faʻaaogaina e faʻaputu ai le tele o vailaʻau ma polymers. Mo se faʻataʻitaʻiga, e mafai ona faia copolymers e ala i le tuʻufaʻatasia o monomers ma vaega galue e fegalegaleai le tasi ma le isi, ma iu ai i meafaitino e iai meatotino faʻainisinia ma vailaʻau e manaʻomia.

Fa'ailoaina o Vaega Fa'atino

I le su'esu'ega ma le fa'ailoaina o vaila'au fa'aola, e mafai ona fa'ailoaina le iai ma le ituaiga o vaega fa'atino e fa'aaoga ai metotia eseese o le spectroscopic. O le infrared (IR) spectroscopy, mo se fa'ata'ita'iga, e mafai ona fa'aaoga e fa'ailoa ai vaega fa'atino e fa'avae i luga o le vibrational frequencies o fusi i totonu o le molecule. O le nuclear magnetic resonance (NMR) ma le mass spectrometry (MS) e masani ona fa'aaogaina e tu'uina atu ai fa'amatalaga auiliili e uiga i le fausaga o molecules ma a latou vaega fa'atino.

I'uga

O vaega fa'atino o ni vaega taua i le kemisi fa'aola, e fuafua ai meatotino fa'akemikolo ma le tali atu o molela'au. E mafai ai e le au kemisi ona vavalo pe fa'apefea ona amio fa'atasi ni vaila'au i tali atu fa'akemikolo ma mafai ai ona mamanuina ni molela'au fou mo ni fa'aoga fa'apitoa. O le malamalama i ituaiga eseese o vaega fa'atino ma a latou mamanu tali atu o se fa'avae taua mo le fa'atinoina o le kemisi fa'aola fa'aonaponei, i su'esu'ega fa'alea'oa'oga ma fa'aoga fa'apisinisi. A aunoa ma lenei malamalamaga, o le atina'eina o vaila'au fou, vaila'au fa'apisinisi, ma isi su'esu'ega fa'asaienisi o le a sili atu ona faigata ma le lelei.

Taofi faamatalaga

E fa'aaogā e lenei 'upega tafa'ilagi le Akismet e fa'aitiitia ai spam. Aoao pe fa'apefea ona fa'agasolo au fa'amatalaga fa'amatalaga