Faiga Fa'avae mo le Puleaina o Fa'ama'i o Manu Fa'ato'aga
O le puleaina o faʻamaʻi o lafumanu o se faasologa faatulagaina o laasaga e puipuia ai, iloa ai, pulea, ma toe faʻafoʻisia ai le soifua maloloina o manu gaosi oloa e pei o povi, ʻoti, mamoe, puaʻa, moa, pato, ma isi lafumanu. O se faiga lelei e le gata ina taulaʻi i le togafitia o manu mamaʻi ae faʻapea foʻi ona tuʻuina le puipuiga ma le puipuiga o meaola i le fatu o galuega faʻatino a lafumanu. Faatasi ai ma faiga manino, e mafai e faifaatoʻaga ona faʻaitiitia le maʻi ma le oti, tausia le gaosiga, faʻaitiitia tau o vailaʻau, ma faʻaleleia atili le saogalemu o meaʻai ma le talitonuga o maketi. O lenei tusiga o loʻo talanoaina ai vaega autu o se faiga e pulea ai faʻamaʻi o lafumanu e mafai ona faʻaaogaina i pisinisi eseese, mai faʻatoʻaga laiti i faʻatoʻaga faapisinisi.
1. Mataupu Faavae Autu: E Taugofie le Puipuiga nai lo le Togafitiga
E tele aafiaga o faʻamaʻi i lafumanu: faʻaitiitia o le mamafa o le tino poʻo le gaosiga o le susu/fuamoa, faʻafitauli i le toe fanauina, faʻateleina o tau o meaʻai ona o le faʻaitiitia o le lelei, ma le lamatiaga o le pipisi atu i isi lafumanu. O le mea lea, e tatau ona faʻalagolago tulafono faʻatonutonu i auala e puipuia ai e pei o tui puipui, faʻamamāina o fale manu, puleaina o le femalagaʻiga o tagata ma meafaitino, ma le puleaina o meaʻai ma le vai. E aofia ai foʻi i le puipuiga le aʻoaʻoina o tagata faigaluega e iloa vave faʻailoga faʻapitoa ma faʻatino ni faiga faʻamamā. I le tele o tulaga, o se tupe faʻaalu laʻititi i le puipuiga e mafai ona faʻaitiitia ai le tele o tupe leiloa mai faʻamaʻi pipisi.
2. Puipuiga Fa'alenatura: Puipuiga Muamua i le Fa'ato'aga
O le puipuiga fa'alenatura o se faiga e puipuia ai le ulufale mai ma le salalau o fa'ama'i (vairasi, siama, parasite, fungi). O se fa'atulagaga lelei o le puipuiga fa'alenatura e aofia ai:
a. Puleaina o avanoa
Fa'atapula'a asiasiga i le fale o manu. Ia saunia se tusi a tagata asiasi, nofoaga e paka ai ta'avale i fafo atu o le fale o manu, ma le auala e tasi e ulufale ai. E tatau i tagata faigaluega ona ofuina ni lavalava faigaluega fa'apitoa, seevae, ma saunia ni mea e fufulu ai lima po'o ni mea e ta'ele ai vae.
b. Fa'avasegaina o eria
Vavae'ese nofoaga mama (pa, potu e fafaga ai manu) mai nofoaga palapala (teuina o otaota). Fausia se faiga e amata mai manu malolosi i manu lamatia/mama'i, ae le o le faafeagai.
i. Fa'amamāina masani
Fa'atino le fa'amamāina fa'amekanika (ave'ese le palapala) a'o le'i fa'amamāina; o le a le aoga tele vaila'au fa'amamā pe afai o lo'o palapala pea le fogā'ele'ele. Fuafua le fa'asologa, le ituaiga o vaila'au fa'amamā, le malosi, ma le taimi e fa'afeso'ota'i ai.
d. Puleaina o Vekita
E mafai e ʻisumu, lago, namu, ma manu felelei feʻai ona feaveaʻi faʻamaʻi. O polokalame e pulea ai mea faʻamaʻi e aofia ai le tumama, mailei, faʻaaogaina o mea e fasioti ai isumu pe a manaʻomia, ufiufi o meaʻai, ma le faʻaleleia atili o fausaga o pa.
3. Karantina ma le Fetuunaiga o Lafumanu Fou
O le fa'aofiina mai o manu fou o se tasi lea o puna sili ona tele o fa'ama'i pipisi. E taua tele tulafono fa'a-karantina e le itiiti ifo i le 14–30 aso (e fuafua i le ituaiga o manu ma le lamatiaga o fa'ama'i). I le taimi o le karantina, fai mea nei:
1) Su'esu'ega fa'aletino i aso ta'itasi (mana'o e 'ai, vevela, otaota, mānava).
2) Su'esu'ega i le fale su'esu'e pe a mana'omia (e.g. su'ega mo nisi fa'ama'i).
3) Polokalama tui puipui ma togafitiga o anufe/ectoparasite e tusa ai ma fautuaga a foma'i manu.
4) Fetuuna'iga malie i mea'ai e puipuia ai le atuatuvale i le manava.
5) Vavae'eseina o mea faigaluega mo pa (suō, pakete, pulumu) mo nofoaga e taofia ai manu.
E fa'ato'ā mafai ona fa'aopoopo atu lafumanu fou pe a uma ona fa'ailoa mai ua malolosi ma mautu.
4. Mata'ituina o le Soifua Maloloina i Aso Taitasi ma le Sailia Vave
O le vave iloa e faʻaitiitia ai le sosolo ma faʻateleina ai avanoa e toe faʻaleleia ai. O faʻatulagaga o le mataʻituina i aso taʻitasi e aofia ai le mataʻituina o amioga ma le faʻatinoga, e pei o:
– Fa'aitiitia le taumafaina o mea'ai/meainu
– Lē fiafia tele, fa'agalogalo, pe fa'asauā
– Tale, mafatua, isu tafe, manava pu'upu'u
– Manava tata, suiga i le lanu ma le manogi o otaota
– Pi'o, fulafula o so'oga, ma'ila o le pa'u
– Fa'aitiitia le gaosiga o le susu/fuamoa
– Fiva (pe afai e maua se fua o le vevela)
Fausia se lisi siaki faigofie mo tagata faigaluega e fa'atumu i aso ta'itasi. O nei fa'ailoga muamua e fa'aosofia ai nisi gaioiga: vavae'ese, su'esu'ega auiliili, ma feutagaiga ma foma'i manu.
5. Vavaeeseina ma le Taulimaina o Mataupu Ma'i
A faʻaalia e lafumanu ni faʻailoga, o le laasaga muamua o le vavaeʻeseina. Ia saunia se pa vavaeʻese e ese mai auala tetele o feoaʻiga, e lelei le ea, ma faigofie ona faʻamamā. Faʻatino tulafono nei:
– E mulimuli ona taulimaina e tagata faigaluega manu mamaʻi.
– Faaaoga totigilima ma meafaigaluega faapitoa e vavae ese ai mea.
– Lafoa'i otaota faafoma'i (vavae, nila) i se nofoaga saogalemu.
– Faamaumau gaioiga ma atinae uma i aso taitasi.
E tatau ona mulimulita'i togafitiga i se su'esu'ega sa'o. O le so'ona fa'aaogāina o vaila'au fa'ama'i e aunoa ma se fa'ailoga e fa'ateleina ai le lamatiaga o le tete'e atu i siama fa'ama'i. O le mea lea, o le fa'aaogāina o vaila'au fa'ama'i e tatau ona fa'avae i luga o su'esu'ega fa'afoma'i ma, afai e mafai, su'ega i le fale su'esu'e. E le gata i lea, ia mataala i le taimi e taofi ai le susu, aano o manu, po'o fuamoa.
6. Polokalama mo le Puipuia o Parasi ma le Puleaina o Tui
O le tui puipui o se vaega taua tele mo nisi faʻamaʻi pipisi. E tatau ona faʻatulagaina faiga o tui puipui e tusa ai ma le ituaiga, tausaga, tulaga o le maʻitaga, nofoaga, ma le talaʻaga o faʻamaʻi i le lotoifale. O manatu taua e uiga i le tui puipui:
– Teu le tui puipui i le pusa malulu e tusa ai ma faʻatonuga.
– Faaaoga se nila e le mama ma ia sa'o le auala e tui ai.
– Faamaumau le aso, le vaega o tui puipui, ma le manu na tui puipui ai.
- Fa'atulaga ni fa'amalosi e tusa ai ma fautuaga.
I le fa’aopoopoga i le tui puipui, e taua tele le puleaina masani o siama i totonu (anufe) ma fafo (utu ma mites). O le fesuia’i o mea aoga o vaila’au fa’amama anufe e mafai ona puipuia ai le tete’e atu. O pa mama, puleaina o otaota, ma le fesuia’i o laufanua lafulemu (pe a talafeagai) e taua tele mo le motusia o le taamilosaga o siama.
7. Pulega o Mea'ai ma Vai: O le Faavae o le Soifua Maloloina
E mafai e mea'ai leaga ona avea ma puna o fa'ama'i, e pei o mea'ai e popolevale e gaosia ai mycotoxins, mea'ai ua pisia i siama, po'o le le paleni o mea'ai e fa'aitiitia ai le puipuiga o le tino. O tulafono fa'atonutonu mo mea'ai ma le vai e aofia ai:
– Teuina o mea'ai e mago ma ea lelei, puipuia mai isumu ma le susu.
– Siaki pe iai se manogi, lanu, pupuni, ma faʻailoga o le popole.
– Su'ega o le lelei o le vai (aemaise lava pe a fa'aogaina vaieli/punavai tatala).
– Fa'amamāina masani o nofoaga e fafaga ai ma inu ai.
– Fa'atulaga mea'ai e tusa ai ma mana'oga o le vaega o le gaosiga.
E tāua tele le soifua maloloina o le manava. O suiga faafuaseʻi i meaʻai e mafai ona mafua ai le manava tata, fulafula, pe faʻaitiitia ai le taumafaina, o lea e taua tele ai le fetuutuunaʻi malie.
8. Faamaumauga ma le Su'esu'ega o le Soifua Maloloina
A aunoa ma faʻamaumauga, e faigata ona iloilo le aoga o se faʻatulagaga. E tatau ona aofia ai i le faʻamaumauga:
– Fa'asinomaga o lafumanu (pine/numera) ma aso ulufale-alu ese
– Talafaasolopito o tui puipui, vailaʻau, ma togafitiga faafomaʻi
– Mataupu o maʻi: faʻailoga, vevela, suʻesuʻega, togafitiga, taunuuga
– Maliu: aso, mafuaʻaga e masalomia, gaioiga pe a uma le maliu
– Gaosiga (susu, fuamoa, fa’aopoopoga o le mamafa) o se fa’ailoga o le soifua maloloina
O nei faʻamaumauga e fesoasoani e faʻailoa ai mamanu, e pei o faʻamaʻi faʻavaitaimi, pa faʻapitoa e masani ona iai faʻafitauli, poʻo meaʻai e mafua ai faʻalavelave. Faia ni suʻesuʻega masani e iloilo ai le tausisia e tagata faigaluega ma faʻaleleia atili ai SOP.
9. Tali atu i le Pepisi ma Fesootaiga Faafuasei
E manaʻomia e le pepesi se tali vave ma felagolagomaʻi. E tatau ona faʻatuina ni faʻatonuga mo faʻalavelave faʻafuaseʻi aʻo leʻi tupu se pepesi, e aofia ai:
1) Fuafuaina o le tulaga o le "masalosalo o le pepesi" ma taʻiala e mafua ai.
2) Fa'atapula'aina o feoa'iga o manu, tagata ma ta'avale.
3) Vavae'esega tele po'o le vavae'eseina o vaega (cohorting).
4) Felagolagomaʻi ma fomaʻi manu/pulega talafeagai pe afai e lamatia le faʻamaʻi.
5) Fa'amamāina malosi ma le puleaina saogalemu o manu ua mate.
6) Ia manino fesootaiga i totonu ina ia mulimulita’i uma tagata faigaluega i laasaga tutusa.
E tatau i le puleaina o tino o manu ua mate ona mulimulita’i i tulafono fa’alotoifale (tanuina, susunuina, po’o isi metotia) ina ia puipuia ai mai le avea ma puna o fa’ama’i ma le fa’aleagaina.
10. A'oa'oga Fa'apitoa ma le Aganu'u e Tausisia ai Tulafono a Tagata Faigaluega
O faiga sili ona lelei o le a le manuia pe afai e le faʻatinoina. O le mea lea, o aʻoaʻoga mo tagata faigaluega o se elemene autu: le faʻaaogaina o vailaʻau faʻamamā, metotia tau le taulimaina o lafumanu, faʻailoga faʻapitoa, puipuiga o meaola, ma le saogalemu i le galuega. Fausia ni SOP tusitusia, faigofie ona malamalama i ai, faʻasalalau ni aotelega i le nofoaga o le pa, ma faia le vaʻavaʻaiga masani. O se aganuʻu o le usitaʻia e fausia i luga o le tumau: o tulafono tutusa e faʻaaoga i aso uma, e le gata i le taimi e tulaʻi mai ai faʻafitauli.
I'uga
O tulafono faatonutonu mo le puleaina o faʻamaʻi o lafumanu o se tupe teufaafaigaluega taua mo le faʻamautinoaina o le faʻaauauina o pisinisi lafumanu. O vaega autū e aofia ai le puipuiga faʻapitoa o meaola, karantina o lafumanu fou, mataʻituina i aso taʻitasi, vavaeʻeseina o mataupu, tui puipui ma le puleaina o siama, pulega o meaʻai ma vai, tausiga auiliili o faʻamaumauga, ma se fuafuaga e tali atu ai i le pepesi. Faatasi ai ma le faʻatinoina ma le faʻaeteete ma le lagolago mai tagata faigaluega soifua maloloina o manu, e mafai e faifaʻatoʻaga ona faʻaitiitia lamatiaga o faʻamaʻi, faʻateleina le gaosiga, ma gaosia oloa manu e sili atu le saogalemu. O nei tulafono faatonutonu e tatau ona faʻatulagaina i tulaga faʻalotoifale, ituaiga lafumanu, ma lamatiaga o faʻamaʻi i le lotoifale ina ia mautinoa le faʻatinoina lelei ma le moni.