Tulaga Lamatia mo le Fa'ama'i FIV i Pusi
O le Feline Immunodeficiency Virus (FIV) o se faʻamaʻi pipisi i pusi e masani ona faʻatusa i le "HIV o tagata" auā e osofaʻia uma e ia le puipuiga o le tino. E ui o lenei faʻatusatusaga e fesoasoani e malamalama ai i le mataupu faavae autū, ae e naʻo le va o pusi e feaveaʻi ai le FIV ma e le pipisi i tagata. O le faʻamaʻi FIV e mafai ona faʻafaigofieina ai pusi i le tele o isi faʻamaʻi—mai faʻamaʻi gutu ma faʻamaʻi paʻu i faʻamaʻi manava—aʻo faʻavaivaia malie o latou puipuiga. E mafai e le tele o pusi e maua i le FIV ona ola umi ma lelei, ae o le puipuiga e taua tele. O se tasi o auala sili ona lelei e puipuia ai lenei mea o le malamalama lea i mea e lamatia ai pusi e faʻafaigofieina ai ona maua i le FIV.
E faʻapefea ona pipisi atu le FIV?
A'o le'i talanoaina mea e lamatia ai, e taua le malamalama i auala autū o le pipisi. E masani ona pipisi le FIV e ala i manu'a loloto o le u, auā o lo'o iai le siama i le faua ma ulufale atu i le toto e ala i le manu'a. O le mea lea, o amioga sauā ma misa a pusi o auala masani ia o le pipisi. O le pipisi e ala i ipu mea'ai fa'atasi, teuteuga, po'o fegalegaleaiga fa'aagafesootai e masani lava e itiiti ifo le ono tupu nai lo u matuia. E mafai fo'i ona tupu le pipisi fa'atulagaina mai le tina i le pusi pusi, ae e seasea lava pe a fa'atusatusa i le pipisi e ala i misa.
1) Pusi Po'a e Le'i Fa'a'ofuina
O se tasi o mea e sili ona lamatia ai o pusi tane e le'i fa'amamāina. O amioga a pusi tane e le'i fa'amamāina e masani ona sili atu lo latou teritori, feoa'i soo, ma e iai le naunautaiga e puipuia o latou teritori pe tauva mo fafine. O lenei tulaga e fa'ateleina ai le avanoa e tupu ai feeseeseaiga ma misa, lea e iu ai ina fa'ateleina ai le lamatiaga o le u ma le maua i le FIV. Ua fa'aalia o le fa'amamāina e fa'aitiitia ai le masani ona feoa'i solo ma le sauā i le tele o pusi, ma fa'aitiitia ai le lamatiaga o le a'afia ai.
2) Masani o le Fealualuai ma le Saoloto e Ulufale i Fafo o le Aiga
O pusi e fa'atagaina e feoa'i solo (ulufale ma alu ese mai le fale) e sili atu le lamatia nai lo pusi e na'o totonu o le fale. I fafo, e fetaia'i pusi ma isi pusi—o fagafao o le pitonu'u ma pusi fe'ai—e le o iloa le tulaga o le soifua maloloina. O nei fetaua'iga e mafai ona i'u i misa, aemaise lava pe a iai se tauiviga mo punaoa e pei o mea'ai, fale, po'o teritori. I le fa'aopoopoga i le FIV, o pusi i fafo e lamatia fo'i i le a'afia i le FeLV, parasites, fungi, ma manu'a mai ta'avale po'o isi manu. Mai se va'aiga puipuia, o le fa'atapula'aina o le ulufale atu i fafo (po'o le fa'aogaina o se pa puipui saogalemu i fafo) o se la'asaga tele lea i le fa'aitiitia o le lamatiaga.
3) Nonofo i se Siosiomaga e Tele ai Pusi
O le tele o le faitau aofaʻi o pusi i se pitonuʻu, o le tele foʻi lea o le avanoa e fesootaʻi ai tagata taʻitoʻatasi. E masani ona tupu lenei mea i nofoaga e tele ai pusi feoaʻi, maketi, otaota, poʻo nofoaga o pusi feʻai. I ia nofoaga, e faʻateleina ai le tauvaga mo meaʻai, avanoa, ma paga, ma mafua ai ona tele misa. O le tele o tagata e faʻalavelaveina ai foʻi le puleaina o faʻamaʻi aua e mafai e se pusi e toʻatasi ua aʻafia ona fegalegaleai ma le tele o isi pusi i se taimi puʻupuʻu.
4) Talafa'asolopito o Taua po'o Manu'a na U'uina
O se talafaasolopito o manu'a u, fulafula, po'o ni misa faifai pea o se fa'ailoga malosi lea o le lamatiaga o le FIV. O manu'a u pusi e masani ona foliga mai e laiti i luga, ae e mafai ona loloto ma vave ona fa'amalolo, ma iu ai ina avea ma fulafula. O pusi e masani ona sau i le fale ma manu'a, pipili, po'o ni vaega fulafula e tatau ona masalomia o lo'o misa soo. I le tulaga o le FIV, o le tele o taimi e misa ai se pusi, o le tele foi lena o le avanoa e fetaia'i ai ma se pusi feavea'i ma maua ai le siama e ala i manu'a u.
5) Tagata Matutua i le Matua (Aemaise lava Pusi Matutua e Galulue Malosi)
E sili atu ona iloa le FIV i pusi matutua, ae le o tama'i pusi. E ogatasi lea ma le auala e pipisi ai, lea e masani ona tupu e ala i misa: e sili atu ona a'afia pusi matutua i feeseesea'iga fa'aitulagi. E le gata i lea, e umi atu le taimi e a'afia ai pusi matutua—o lona uiga o le avanoa fa'aputu e fetaia'i ai ma se puna o le fa'ama'i e fa'ateleina fo'i. Peita'i, e le fa'apea ai o tama'i pusi e leai ni lamatiaga; ae o fuainumera, e masani ona fa'ateleina le lamatiaga i le matua ma le olaga.
6) Tulaga Le Lelei o le Fa'amamāina o Fanautama ma le Pulega o le Fanautama
E lē gata i pusi tane, ae o pusi fafine e leʻi faʻamamaina e mafai foʻi ona faʻateleina ai feeseeseaiga i le va o pusi tane e lata ane. A faʻamafanafana pusi fafine, e o mai pusi tane ma tauva, ma iʻu ai i le faʻateleina o misa. I siosiomaga e le lelei le pulega o le fanautama (e tele pusi e leʻi faʻamamaina), o lenei gaioiga e faʻateleina ai le lamatiaga o le pipisi o le FIV i totonu o le faitau aofaʻi.
7) Nonofo ma se Pusi e Le Mautinoa lona Tulaga Soifua Maloloina
O le vaetamaina o se pusi fou e aunoa ma se siaki soifua maloloina e mafai ona avea ma se tulaga lamatia, aemaise lava pe afai na nofo le pusi i le auala pe i ai sona talaʻaga o le misa. E ui o le pipisi o le FIV e le faigofie e pei o le "tasi le fale, tasi le siama," ae o le lamatiaga e tumau pea pe afai e tupu se feeseeseaiga matuia i totonu o le fale, e pei o le le manuia o se faʻafeiloaʻiga ma iʻu ai i se misa. O le mea lea, e sili ona lelei le iloa vave o le tulaga o le FIV, ma faʻafeiloaʻi malie pusi e faʻaitiitia ai le sauā.
8) Lotovaivai Tumau ma Tulaga o le Siosiomaga e Fa'aosofia ai le Sauā
E lē "fa'asalalauina" sa'o e le atuatuvale le FIV, ae e mafai ona a'afia ai amioga ma le soifua maloloina. O siosiomaga atuatuvale—e pei o avanoa vaapiapi, le lava o pusa otaota, tauva mo mea'ai, leai o ni nofoaga e lafi ai, po'o suiga i le masani—e mafai ona fa'aosofia ai le ita ma le misa. E mafai fo'i e le atuatuvale ona fa'aitiitia le puipuiga o le tino, ma mafua ai ona ono a'afia se pusi ua uma ona a'afia i fa'ailoga po'o le a'afia fo'i i fa'ama'i pipisi lona lua. O le puleaina ma le fa'aleleia atili o le siosiomaga (meataalo, nofoaga e a'e ai, fa'asologa o ta'aloga) e mafai ona fesoasoani e fa'aitiitia ai feeseesea'iga.
9) Pusi Sese pe Laveaiina ma se Talafa'asolopito e Le'i Iloa
O pusi na muamua sē pe fe'ai e masani ona i ai se tala'aga o le tauivi mo le ola. O lenei mea e fa'ateleina ai le lamatiaga o le a'afia i le FIV. Peita'i, e taua le fa'amamafa o le vaetamaina o se pusi na lavea'iina e matua mafai lava ma saogalemu. O le ki autu o le su'esu'ega a le foma'i manu, su'ega FIV (ma e masani lava o le FeLV), ma le puleaina o fegalegaleaiga ma isi pusi i totonu o le aiga.
10) Le Leai o se Su'esu'ega Masani ma le Fa'atuai o le Su'esu'ega
E mafai e le FIV ona tumau pea i le tino mo le tele o tausaga e aunoa ma ni faʻailoga manino. Afai e seasea ona auai tagata e ana i siaki soifua maloloina, e mafai ona le iloa le faʻamaʻi, ma mafai ai e pusi ona feoaʻi solo pe fegalegaleai ma isi pusi e aunoa ma le vaʻavaʻaia. O le tuai o le suʻesuʻeina o faʻamaʻi o lona uiga foʻi o le tuai o le faʻatinoina o puipuiga lona lua, e pei o le tausia o pusi i totonu o fale, faʻaitiitia o feeseeseaiga, ma le mataʻituina vave o faʻamaʻi lona lua.
Auala e Fa'aitiitia ai le Lamatiaga o le FIV i Pusi
O le taimi lava e iloa ai mea e lamatia ai, ona sili atu lea ona fa'atatauina le puipuiga. O nisi o laasaga aoga e masani ona fautuaina o:
1. Fa'amamāina/fa'amamāina o le tino e fa'aitiitia ai le feoa'i solo ma le misa.
2. Taofi lau pusi i totonu o le fale pe saunia se nofoaga saogalemu i fafo (catio) e puipuia ai le misa ma isi pusi.
3. Fa'ata'ita'i le pusi fou mo le IVF a'o le'i fa'afefiloi ma le pusi ua iai, ona fai lea o se fa'atomuaga malie e puipuia ai feeseesea'iga.
4. Fa'aitiitia le popolega i le siosiomaga: ia lava pusa otaota (e masani lava e 1 e sili atu nai lo le aofa'i o pusi), nofoaga eseese e fafaga ai, avanoa fa'atulagaina, ma taimi e ta'alo ai.
5. Siaki soo ma le foma'i manu, aemaise lava pe afai e masani ona ma'i le pusi, e iai le gingivitis, manu'a e toe tupu, pe pa'u fo'i lona mamafa.
Fa'ato'a
O le FIV o se faʻamaʻi e fesoʻotaʻi vavalalata ma le olaga ma amioga faʻaagafesootai a pusi—aemaise lava le taua ma le u. O le mea lea, o mea taua e lamatia ai e aofia ai pusi tane e leʻi faʻasusuina, masaniga feoaʻi solo, siosiomaga e toʻatele tagata, talafaasolopito o manuʻa u, ma le le talafeagai o le vaetamaina ma le faʻafeiloaʻiina o manu. Faatasi ai ma puipuiga e taulaʻi i le faʻaitiitia o feeseeseaiga, faʻatapulaʻaina o avanoa, faʻamamāina o manu, ma siaki masani, e mafai ona faʻaitiitia tele le lamatiaga o le FIV. O le malamalama i mea lamatia e le gata ina fesoasoani e puipuia pusi mai faʻamaʻi ae lagolagoina ai foʻi le tulaga lelei o le olaga mo pusi ua maua i le FIV i se taimi umi.
Afai e te manaʻo ai, e mafai ona ou faʻatulagaina lenei tusiga mo se aofia faʻapitoa (tagata fou e ona, nuʻu laveai, poʻo mea faʻaleaʻoaʻoga a le falemaʻi) ma faʻaopoopo ni vaega i luga o "faʻailoga o le FIV" ma "faʻatonuga o le tausiga o pusi e iai le FIV" e aunoa ma le faʻaopoopoina o le faʻailogaina o pusi ua aʻafia.