Metotia tausiga o le failele i mataupu o le taifoi

Metotia Tausiga Fa'afanau i Mataupu o le Taifo

Pendahuluan
O le typhoid (fiva typhoid) o se faʻamaʻi pipisi lautele e mafua mai i le Salmonella typhi ma e masani ona pipisi e ala i meaʻai poʻo meainu ua pisia. E manaʻomia e le typhoid se tausiga faapitoa i fafine maʻitaga, fafine pe a uma le fanautama, ma tina failele auā e mafai ona faʻateteleina ai le tulaga o le tina, faʻalavelaveina ai le tulaga o meaʻai, faʻateleina ai le lamatiaga o le leai o se vai ma le anemia, ma e oʻo lava i le aʻafia ai o le soifua manuia o le pepe i totonu o le manava. I le tulaga o le tausiga o tina failele, e taua tele le matafaioi a tausimaʻi i le vave iloa, iloiloga atoatoa, galulue faʻatasi ma fomaʻi, aʻoaʻoga, ma le mataʻituina pea. O lenei tusiga o loʻo talanoaina ai metotia tausiga a tausimaʻi mo mataupu typhoid, ma faʻamamafa ai se auala saogalemu, faʻatotonugalemu i le tagata maʻi, ma faʻatotonugalemu i le aiga.

Manatu Autū o le Taifo i Auaunaga Faatosina
O le fiva taifoi e masani ona fa'ailoaina i le fiva e sili atu i le 7 aso, vaivai, tiga o le ulu, tiga o maso, fa'afitauli i le fa'a'ai (fa'asu'i, pua'i, manava tata, po'o le manava tata), fa'aitiitia le fia 'ai, ma o nisi taimi e aliali mai ai ni ila mumu (ila rosa). I fafine ma'itaga, e mafai ona sili atu ona ogaoga fa'ailoga ona o suiga fa'aletino o le ma'itaga, e aofia ai le fa'ateleina o le mana'omia o vai ma mea'ai fa'apea fo'i ma suiga i le puipuiga o le tino. Afai e le togafitia, e mafai e le taifoi ona o'o atu ai i ni fa'alavelave e pei o le toto o le gastrointestinal, pu o le intestinal, sepsis, ma le le iloa o le mafaufau. O le mea lea, e tatau i le tausiga o tina failele ona fa'amamafa le iloa o fa'ailoga o le lamatiaga ma le vave fa'asilasila.

Iloiloga o le Tausiga o Fanau
O le metotia muamua mo le tausiga o le fafine tausi maʻi i mataupu o le typhus o se iloiloga atoatoa lea e ala i anamnesis, suʻesuʻega faaletino, ma suʻesuʻega lagolago e tusa ai ma le pulega ma le galulue faatasi.

1. Fa'amaumauga Fa'atonutonu
O le a aoina e le tausima'i se talaaga o le fa'asea autū: le umi o le fiva, le masani o le fiva (fa'asolosolo malie pe tumau), le fa'aaogaina muamua o vaila'au, ma so'o se fa'ailoga e o fa'atasi ma ia e pei o le niniva, pua'i, tiga o le manava, manava tata/manava faigata, tale, ma le vaivai. E taua fo'i se talaaga o le 'aiina o mea'ai mai fafo, masaniga o le fufuluina o lima, puna o vai inu, ma pe na iai ni tagata o le aiga na maua i ma'i fa'apena.

Mo fafine maʻitaga, e tatau i fafine faatosaga ona fesili e uiga i le matua o le maitaga, gaioiga o le pepe i totonu o le manava, faʻalavelave o le pepe, tafe toto, poʻo le masaesae o afu. Mo fafine pe a uma ona fanau, e tatau ona fesiligia fesili e uiga i le lochia, tiga o le manava, faʻailoga o le pipisi o manuʻa, ma le alualu i luma o le susu.

FAITAU  Tausisoifua i a'oa'oga tau soifua maloloina lautele

2. Su'esu'ega Fa'aletino
O fa'ailoga taua e fa'amuamua: vevela, tata o le fatu, toto maualuga, saoasaoa o le manava, ma fa'ailoga o le leai o se vai i le tino (turgor o le pa'u, mago o le mucous membrane, ma le mimi e alu ese). E iloilo fo'i e le foma'i le tulaga lautele o le ma'i, le tulaga o le malamalama, ma le iai o le anemia. E mafai e le su'esu'ega o le manava ona iloilo pe o le tiga, fulafula, po'o le tele o le ate po'o le atepili, pe afai e iai.

E faia su'esu'ega i fafine ma'itaga: maualuga o le fundus o le uterine, tata o le fatu o le pepe (FHR), ma le iloiloga o le soifua manuia o le pepe e tusa ai ma le matua o le maitaga. Afai e maua, e mafai ona mafaufau i le siakiina o le Doppler po'o le fa'asino atu mo se ultrasound pe afai e masalomia le atuatuvale o le pepe.

3. Su'ega Lagolago (Fa'atasi)
E faia e foma'i se su'esu'ega e pei o su'ega toto (leukocytes, platelets), le su'ega Widal, Tubex, po'o ni a'oa'oga toto (e sili ona sa'o). O le matafaioi a fafine tausi ma'i o le fa'amautinoa lea e maua e gasegase nofoaga e su'e ai, mata'ituina i'uga, ma fa'amatalaina manino fa'amatalaga. Atonu e mana'omia ni su'ega fa'aopoopo, e pei o electrolytes, su'ega o le galuega a le ate, po'o su'ega o le mimi, pe a iai ni fa'afitauli pe leai fo'i se vai i totonu o le tino.

Su'esu'ega o le Fa'ato'aga ma le Fa'ailoaina o Fa'afitauli
I le tausiga o le tausimaʻi, e faʻailoa mai e tausimaʻi faʻafitauli moni ma faʻafitauli e ono tulaʻi mai, mo se faʻataʻitaʻiga:
– E fesoʻotaʻi le hyperthermia ma le faʻagasologa o le faʻamaʻi.
– O le lamatiaga o le leai o se vai i le tino e fesootaʻi ma le fiva maualuga, le lava o le vai e inu, le niniva/puai/manava tata.
– O fa'aletonu tau mea'ai e itiiti ifo nai lo le mea e mana'omia e le tino.
– Tulaga lamatia o faʻalavelave faʻalesoifua maloloina o le pepe e leʻi fanau mai (i le taimi o le maitaga) ona o le umi o le fiva ma le le lelei o meaʻai.
– Vaivaiga/fa'aitiitia le mafai ona faia galuega i aso ta'itasi.
– Le lava o le malamalama o le aiga e uiga i le pipisi ma le puipuiga o le taifoi.

E tatau ona manino le fa'ailoaina o fa'ailoga o lamatiaga: fiva maualuga tele faifai pea, pua'i faifai pea, manava tata tele, tiga tele o le manava, otaota uliuli pe toto, fa'aitiitia le malamalama, ma'i pipili, pu'upu'u le mānava, ma i fafine ma'itaga, fa'aitiitia le gaoioi o le pepe i totonu o le manava, tafe toto, po'o le vave ona fanau.

Fuafuaga Tausiga
E faia le fuafuaga e tusa ai ma le tulaga o le maʻi ma le tulaga o le tina failele, e aofia ai gaioiga tutoʻatasi, galulue faʻatasi, aʻoaʻoga, ma faasinomaga pe a manaʻomia.

FAITAU  Le taua o tomai fa'aagafesootai i le tausiga o pepe

1. Galuega Tutoatasi a Faatosaga
– Puleaina o le fiva: fa'a'ofu mafanafana, fautuaga mo le lava o le malologa, siakiina soo o le vevela, ma a'oa'oga i le fa'aaogaina o vaila'au e fa'aitiitia ai le fiva e pei ona fautuaina e le foma'i.
– 'Ai vai: fa'amalosi'au le inu soo i ni nai vaega itiiti, fa'asusu i le gutu pe a iai le manava tata, mata'ituina le lanu ma le tele o le mimi.
– Fa'amalieina o mea'ai paleni: o se taumafataga vaivai e tele ai kalori ma porotini, vaega laiti ae masani ona 'ai, 'alo'ese mai mea'ai fa'a'ono'ono/'o'ona e mafua ai le itaitagofie o le manava.
– Aʻoaʻoga tau le tumama: fufuluina o lima i le fasimoli, faʻaaoga le vai mama, meaʻai vela, ma meaʻai mama.
– Puipuiga o le pipisi i le fale: aua le fa'aaogāina fa'atasi mea'ai, fa'amamā faleuila, ma ia mautinoa o lo'o tausia e tagata o le aiga le tumama.

2. Galulue Fa'atasi Fa'afoma'i
O togafitiga mo le taifoi e manaʻomia ai vailaʻau faʻamaʻi e pei ona faʻatonuina e se fomaʻi. E faʻamautinoa e fafine tausi maʻi le usitaʻia o vailaʻau, mataʻituina aʻafiaga leaga (e pei o le niniva, tali atu i mea e maaleale ai), ma faʻamamafa le taua o le faʻamaeʻaina atoa o vailaʻau faʻamaʻi. Afai o loʻo maʻitaga le maʻi, e tatau ona saogalemu le filifiliga o vailaʻau faʻamaʻi mo le maʻitaga, ma taua tele ai le galulue faʻatasi. E le gata i lea, afai e ogaoga le leai o se vai i le tino, e ono manaʻomia e le maʻi le togafitiga o le vai i totonu o le uaua i se nofoaga e tuʻuina atu ai.

3. Rujukan
E manaʻomia le faʻasino vave pe afai e iai ni faʻalavelave, ni faʻailoga o le lamatiaga, pe afai e faʻaauau pea le tulaga. Mo fafine maʻitaga, e faʻamuamua le faʻasino pe afai e iloa se tata o le fatu o le pepe (FHR), ua faʻaitiitia le gaoioi o le pepe, pe iai se lamatiaga o le fanau vave. E faia e fafine faatosaga le faʻamautuina muamua: ia mautinoa ua mama le ea, iloilo vai, mataʻituina le vevela, ma saunia pepa faʻasino.

Fa'atinoina o le Tausiga (Fa'atinoina)
O le faʻatinoga e aofia ai laʻasaga ua fuafuaina muamua. E mataʻituina e fafine maʻitaga faʻailoga taua i le itiiti ifo i le 2-3 taimi i le aso i tulaga feololo i tulaga ogaoga pe tusa ai ma le faʻatulagaga o le galuega. E fesoasoani i gasegase i le faʻatumauina o le inuina o vai, 'ai meaʻai fautuaina, ma le usitaʻia o vailaʻau. Mo fafine maʻitaga, o le mataʻituina o le tata o le fatu o le pepe (FHR) ma le aʻoaʻoina o i latou e uiga i le faitauina o gaioiga a le pepe.

E aʻoaʻoina foʻi e tausimaʻi aiga i le auala e tausia ai a latou gasegase: saunia o taumafataga mamā, tausia o se moega mamā, ma mataʻituina faʻailoga o lamatiaga. Afai e lagona e le maʻi le vaivai tele, e fautuaina e tausimaʻi le faʻateleina malie o gaioiga mama ma puipuia ai le paʻuʻū.

FAITAU  Pulega o le le fanautama i le tausiga o tina

Iloiloga ma le Mulimulita'i
E faia le iloiloga e ala i le iloiloina:
– Fa'aitiitia o le fiva ma fa'aleleia atili ai fa'afitauli tau soifua maloloina.
– Ia lava le inuina o le vai (ia lava le mimi, leai ni faailoga o le leai o se vai i le tino).
– Fa'ateleina o le fia 'ai ma le onosa'i i mea'ai paleni.
– Usita'ia o le fa'aaogaina o vaila'au fa'ama'i ma le leai o ni a'afiaga matuia.
– I fafine maʻitaga: DJJ masani, gaioiga lelei o le pepe i totonu o le pepe, leai ni faʻailoga o le fanau vave.

Afai e leai se fa'aleleia i totonu o le 48–72 itula pe a aliali mai ni fa'ailoga o fa'alavelave, e tatau i le foma'i fa'ato'aga ona fa'amalosia le toe su'esu'eina ma le fa'asino atu. E tatau fo'i ona aofia i le su'esu'ega fa'aauau a'oa'oga i le puipuiga o le toe tupu mai o le ma'i: tumama, vai inu saogalemu, ma se taumafataga mama.

O le Matafaioi o Aʻoaʻoga ma le Faʻalauiloaina o le Soifua Maloloina
O le puipuiga o le typhus e faalagolago tele i faiga masani o le olaga mama ma le soifua maloloina. E mafai e faatosaga ona tuuina atu aoaoga i:
– O le masani o le fufuluina o lima a’o le’i ‘ai ma pe a uma ona alu i le faleuila.
– Kuka lelei mea'ai ma 'alo'ese mai le fa'atauina o ni mea'ai mama fa'afuase'i.
– Faaaogāina o le vai ua fa'apuna pe ua fa'amaonia le inu.
– Tausiga o le mama o le si'osi'omaga ma le puleaina o otaota.
– Le taua o le siakiina soo o tina maitaga a’o le’i fanau ina ia vave iloa ai fa’afitauli.

I'uga
O metotia tausi soifua mo le fiva taifoi e manaʻomia ai se iloiloga atoatoa, mataʻituina lelei o faʻailoga taua, lagolago lava o vai ma meaʻai, aʻoaʻoga i le puipuia o faʻamaʻi, ma le galulue faʻatasi faʻafomaʻi mo togafitiga talafeagai o vailaʻau faʻamaʻi. E manaʻomia e fafine maʻitaga le faʻateleina o le gauai atu ona e mafai e le fiva taifoi ona aʻafia ai le tina ma le pepe i totonu o le manava, ma avea ai ma faʻasinomaga vave e taua i le saogalemu. Faatasi ai ma se auala faʻatulagaina faʻapitoa a le tausi soifua—mai le iloiloga ma le suʻesuʻega i le fuafuaina ma le faʻatinoina i le iloiloga—e mafai e tausi soifua ona fesoasoani e faʻavavevave le toe malosi mai o le maʻi aʻo faʻaitiitia le lamatiaga o faʻalavelave.

Afai e te manaʻo ai, e mafai ona ou fetuʻunaʻia lenei tusiga i le 1000 upu tonu (e toetoe lava a tutusa i le taimi nei, ae e leʻi fuafuaina mo le saʻo), pe sui le faatulagaga i le faatulagaga atoa o le SOAP/Varney 7-step faatasi ai ma ni faataitaiga o se mataupu.

Taofi faamatalaga