Pulega o Tausiga o Foma'i i Nu'u i Tua
Pendahuluan
O le tausiga o le soifua maloloina o se vaega taua e tatau ona maua i tulaga uma o le sosaiete, e aofia ai ma nuʻu i tua. O le tausiga o le tausimaʻi o se tasi lea o auaunaga tau soifua maloloina e masani ona fuafua ai le tulaga lelei o le soifuaga o tina ma fanau. Peitaʻi, o le tufatufaina atu ma le tulaga lelei o le tausiga o le tausimaʻi i nuʻu i tua e masani ona feagai ma luʻitau ma faʻalavelave eseese. O lenei tusiga o le a suʻesuʻeina ai le pulega o le tausiga o le tausimaʻi i nuʻu i tua, e aofia ai luʻitau o loʻo feagai, fuafuaga mo le foʻiaina, ma le taua o le fesoasoani a le tele o paʻaga.
Luʻitau o le Tausiga o Fomaʻi i Nuʻu i Tua
1. Avanoa ma Atina'e Fa'apitoa
O se tasi o faʻafitauli tetele i nuʻu i tua o le faʻatapulaʻaina lea o le mafai ona oʻo atu i ai. O tulaga faigata o le faʻafanua, e pei o mauga ma vaitafe tetele, e mafai ona faigata ai mo fafine maʻitaga ona oʻo atu i nofoaga tausi soifua maloloina. E le gata i lea, o le le lava o atinaʻe, e pei o auala ua faaleagaina ma le le lava o felauaiga, e mafai ona faʻateteleina ai le tulaga. O nei faʻafitauli e masani ona avea ma mafuaʻaga autu o le tuai o le puleaina o faʻafitauli o le maʻitaga ma le fanautama.
2. Punaoa Faaletagata
O le to'aitiiti o tagata faigaluega tau soifua maloloina, aemaise lava o tausima'i ua a'oa'oina, o se fa'afitauli matuia i nu'u i tua. E to'atele tausima'i e fiafia e galulue i 'a'ai ona o nofoaga ma avanoa faigaluega e sili atu ona lelei. Peita'i, o le i ai o tausima'i fa'apolofesa i nu'u i tua e taua tele mo le taulimaina o ma'itaga ma fanautama e maualuga le lamatiaga. E le gata i lea, o le le lava o polokalame fa'aauau o a'oa'oga ma atina'e e fa'avaivaia ai tomai o tausima'i i nu'u i tua.
3. A'oa'oga Lautele ma Fa'alauiloa
E masani ona noatia nuʻu i tua i tū ma agaifanua ma talitonuga masani e mafai ona aʻafia ai le soifua maloloina o tina ma tamaiti. O le maualalo o le aʻoaʻoga ma le malamalama i le taua o le tausiga aʻo leʻi fanau mai (aʻo leʻi fanau mai) ma le tausiga aʻo leʻi fanau mai (pe a uma ona fanau mai) e faʻateteleina ai lenei tulaga. E toʻatele fafine maʻitaga e le faia ni siaki masani i le taimi o latou maʻitaga ma naʻo le taimi e tulaʻi mai ai se faʻalavelave faʻafuaseʻi e sailia ai se fesoasoani faafomaʻi.
Fuafuaga Tau Pulega o Tausiga o Fānau
1. Fa'amalosia o le Atina'e Fa'alesoifua Maloloina
O le fa'aleleia atili o atina'e tetele, e pei o le fausiaina o auala ma le sauniaina o ta'avale fa'apitoa mo tina ma'itaga, e mafai ona fa'ateleina ai le maua o auaunaga fa'afailele i nu'u i tua. E le gata i lea, o le fausiaina o nofoaga tutotonu o le soifua maloloina i nu'u (Puskesmas) po'o falema'i ua fa'apipi'iina i nofoaga talafeagai mo le fanautama ma meafaigaluega fa'afoma'i e taua tele fo'i. O lenei auala o le a fesoasoani e fa'aitiitia ai le taimi e malaga ai tina ma'itaga i nofoaga fa'alesoifua maloloina ma fo'ia vave ma lelei fa'afitauli.
2. Fa'aopoopoina ma A'oa'oina o Tagata Faigaluega Soifua Maloloina
O le tuʻuina o tausisoifua ua uma ona aʻoaʻoina i nuʻu o se tasi lea o fofo sili ona aoga. E tatau i malo ma faʻalapotopotoga e le o ni malo ona galulue faʻatasi e fatuina ni polokalame faʻamalosiʻau manaia mo tausisoifua e galulue i nuʻu i tua. O le atinaʻeina o polokalame aʻoaʻoga gafataulimaina e taua tele foʻi ina ia mautinoa o loʻo faʻafouina tausisoifua i le malamalama ma tomai aupito lata mai i le tausiga o fanau.
3. A'oa'oga ma le Fa'ateleina o le Malamalama i le Lautele
E tatau ona fa'amalosia fa'asalalauga fa'alauiloa e uiga i le taua o le tausiga a'o le'i fanau ma le tausiga pe a uma ona fanau. O polokalame fa'aa'oa'oga tau soifua maloloina e aofia ai ta'ita'i o nu'u ma tagata lauiloa fa'aleaganuu e mafai ona fesoasoani e suia manatu ma fa'alauiloa le malamalama o le lautele e uiga i le taua o le soifua maloloina o tina ma tamaiti. O nei polokalame fa'aa'oa'oga e tatau fo'i ona aofia ai tama ma aiga, ona o le lagolago a le aiga e matua'i a'afia ai le fa'ai'uga a se tina e saili se tausiga fa'alesoifua maloloina.
4. Fa'aaogaina o Tekonolosi
O le faʻaaogaina o tekinolosi fesoʻotaʻiga e pei o le telemedicine e mafai ona avea ma se isi auala e foia ai le numera faʻatapulaʻaina o tagata tomai faapitoa i le soifua maloloina i nuʻu i tua. Faatasi ai ma le telemedicine, e mafai e fafine tausi maʻi i nuʻu ona feutagai ma tagata tomai faapitoa i taulaga e ala i le vitio telefoni e maua ai fautuaga ma togafitiga talafeagai. E le gata i lea, o polokalama feaveaʻi e tuʻuina atu ai faʻamatalaga e uiga i le tausiga o le maitaga ma le fanautama e mafai foi ona faʻaaogaina e faʻateleina ai le malamalama o fafine maʻitaga ma o latou aiga.
5. Galulue Fa'atasi a Vaega
O le galulue faʻatasi i vaega eseese, e pei o aʻoaʻoga, felauaiga, ma le soifua maloloina, e taua tele mo le faʻaleleia atili o auaunaga tau tausisoifua i nuʻu i tua. Mo se faʻataʻitaʻiga, e mafai e le matagaluega o aʻoaʻoga ona fesoasoani e tuʻuina atu polokalame faʻaleaʻoaʻoga tau soifua maloloina i aʻoga, ae mafai e le matagaluega o felauaiga ona fesoasoani e faʻaleleia atili atinaʻe o auala ma felauaiga lautele. O lenei galulue faʻatasi i le va o malo o le a i ai se aafiaga tele i le faʻaleleia atili o le tulaga lelei o le tausiga o tausisoifua.
Mataupu Manuia
1. Nu'u o Merapi, Yogyakarta
O le Nuʻu o Merapi i Yogyakarta o se faʻataʻitaʻiga manuia o le auala e mafai ai e le galulue faʻatasi a le va o malo ona oʻo atu ai i ni faʻaleleia atili taua i auaunaga tau tausimaʻi. Faatasi ai ma le fesoasoani a le malo i le lotoifale ma le tele o NGO, na manuia ai le fausiaina e le nuʻu o se falemaʻi soifua maloloina ua faʻapipiʻiina i nofoaga e fanau ai. E le gata i lea, o polokalame faʻaaʻoaʻoga ma faʻamalosiʻau na tosina mai ai le tele o tausimaʻi ua aʻoaʻoina e galulue i le nuʻu. O se taunuuga, na matua paʻuʻū le fua faatatau o le maliliu o tina ma pepe i le Nuʻu o Merapi i se taimi puupuu.
2. Polokalama Falema'i Feavea'i i Papua
I nisi o vaega maotua o Papua, ua faʻatinoina ma le manuia se polokalame falemaʻi feaveaʻi. O lenei polokalame e faʻaaogaina ai taʻavale faʻapitoa ua faʻapipiʻiina i mea faigaluega faʻafomaʻi e tuʻuina atu ai auaunaga faʻafailele i nuʻu e faigata ona oʻo i ai. O lenei polokalame e mafai ai e fafine maʻitaga i vaega maotua ona maua le tausiga latou te manaʻomia e aunoa ma le malaga mamao i nofoaga tau soifua maloloina.
I'uga
O le pulega o le tausiga o fafine tausimaʻi i nuʻu i tua e feagai ma luʻitau eseese, e amata mai i le faigata ona maua, le toʻaitiiti o le aufaigaluega tau soifua maloloina, ma le le malamalama o le lautele. Peitaʻi, faʻatasi ai ma fuafuaga saʻo, e mafai ona foʻia nei luʻitau. O le faʻamalosia o atinaʻe, faʻateleina ma aʻoaʻoina o tagata faigaluega tau soifua maloloina, aʻoaʻoga a le lautele, faʻaaogaina o tekinolosi, ma le galulue faʻatasi a le va o malo o nisi ia o laʻasaga e mafai ona faia e faʻaleleia atili ai le tulaga lelei o le tausiga o fafine tausimaʻi i nuʻu i tua.
O le fesoasoani mai vaega eseese e aofia ai, e aofia ai le malo, faʻalapotopotoga e le o ni malo, taʻitaʻi o nuʻu, ma le vaega o pisinisi, e taua tele i le fausiaina o se faiga faʻalesoifua maloloina atoatoa ma tuʻufaʻatasi. O le a faʻaitiitia ai le fua faatatau o le oti o tina ma pepe i nuʻu i tua ma faʻaleleia atili ai le tulaga lelei o le soifuaga o tina ma fanau.