Faaaogāina o Metotia Fa'ata'ita'i i le Fa'aleleia Atili o Faiga
I le lalolagi fa'aonaponei o pisinisi ma auaunaga, o lo'o fa'atupula'ia pea le mana'oga mo galuega vave, sili atu ona lelei, ma sili atu ona mautu. E tatau i fale gaosi oloa ona fa'aitiitia tau e aunoa ma le fa'aitiitia o le lelei, e tatau i falema'i ona fa'avavevave le tafe mai o gasegase e aunoa ma le fa'aitiitia o le saogalemu, ma e tatau i kamupani loki ona fa'amautinoa le tu'uina atu i le taimi atofaina e ui lava i le fesuisuia'i o le mana'oga. I le lotolotoi o lenei faigata, o auala masani "fa'ata'ita'i i le fanua" e masani ona taugata, lamatia, ma tele ai le taimi e alu ai. O le mafua'aga lea ua avea ai metotia fa'ata'ita'i ma meafaigaluega taua i le fa'aleleia atili o le fa'agasologa.
O le faʻataʻitaʻiga o se metotia lea e faʻataʻitaʻi ai amioga a se faiga moni e ala i se faʻataʻitaʻiga. Ona "faʻatinoina" lea o le faʻataʻitaʻiga e vaʻai pe faʻapefea ona tali atu le faiga i tulaga eseese: suiga o le gafatia, faiga faʻatulagaina, suiga o manaʻoga, motusia o masini, suiga o le faʻatulagaga, poʻo taʻiala o auaunaga. E mafai ai e le faʻataʻitaʻiga ona faʻataʻitaʻi faʻataʻitaʻi manatu faʻaleleia aʻo leʻi faʻatinoina i le lalolagi moni.
Aiseā e manaʻomia ai le faʻataʻitaʻiga i le faʻaleleia atili o le faʻagasologa?
O le fa'aleleia atili o le fa'agasologa e aofia ai le sailia o le fa'atulagaga sili ona lelei o se faiga e fa'avae i luga o ni sini fa'apitoa, e pei o le fa'aitiitia o taimi fa'atino, fa'aitiitia o tau, fa'ateleina o le gaosiga, fa'aitiitia o mea sese, po'o le paleniina o avega faigaluega. Peita'i, o fa'agasologa moni i le lalolagi e masani ona aofia ai le tele o fesuia'iga feso'ota'i ma e le mafai ona iloiloina i taimi uma i ni fua fa'atatau faigofie. E tusa lava pe iai ni metotia fa'aleleia fa'amatematika, o manatu talafeagai e masani ona le atagia ai le mea moni: o taimi fa'agasologa e le tumau, o le taunu'u mai o tagata fa'atau e le masani ai, ma o fa'alavelave e tutupu fa'afuase'i.
E sili ona lelei le simulation auā e mafai ona taulimaina le le mautonu (stochasticity) ma faiga faigata o le faiga. Mo se faʻataʻitaʻiga, atonu e foliga mai e lava lelei se laina gaosiga e faʻavae i luga o le averesi o le gafatia, ae atonu e faʻaalia e le simulation o ni suiga laiti i taimi faʻapitoa o le faʻagasologa o loʻo mafua ai le faʻaputuina tele o laina i nofoaga faigaluega patino. I se isi faaupuga, e fesoasoani le simulation e faʻaalia ai faʻalavelave e le o vaʻaia mai naʻo fuainumera averesi.
O ituaiga masani o faʻataʻitaʻiga
I le faʻaleleia atili o le faagasologa, e tele ituaiga o simulation e masani ona faʻaaogaina:
1. Fa'ata'ita'iga o Mea Tutupu Fa'apitoa (DES)
E talafeagai mo faiga e iai ni mea e tutupu e patino i le taimi, e pei o le taunuu mai o tagata faʻatau, amataga/faʻaiʻuga o masini, fesiitaiga o meafaitino, poʻo suiga o le suiga o le galuega. E faʻaaogaina lautele i le gaosiga, lokisitika, ma auaunaga (faletupe, falemaʻi, nofoaga autu mo telefoni).
2. Fa'ata'ita'iga o le Faiga Fa'atino
E sili atu le taula'i i sootaga i le va o le mafua'aga ma le a'afiaga ma le amioga umi o faiga fa'aputu, e pei o le fa'asoa, tulaga o gaosiga, mana'oga, ma faiga fa'avae mo le toe fa'atumuina. E masani ona fa'aaogaina mo faiga fa'avae fa'ata'atitia.
3. Fa'ata'ita'iga Fa'avae i le Sui
Fa'ata'ita'i amioga a tagata ta'ito'atasi (sui) e pei o tagata fa'atau, ta'avale, po'o tagata fa'agaoioia e mafai ona faia a latou lava fa'ai'uga. E talafeagai mo faiga e a'afia i amioga a tagata po'o fegalegaleaiga faigata.
O le filifiliga o le ituaiga faʻataʻitaʻiga e faʻalagolago i le natura o le faiga ma le fesili faʻaleleia e taliina. Mo faʻafitauli o le faʻatulagaina o laina ma le faʻagasologa o galuega, o le DES o le filifiliga sili ona taatele.
Laasaga e fausia ai se faʻataʻitaʻiga mo le faʻaleleia atili o le faʻagasologa
Ina ia aoga moni se faʻataʻitaʻiga, e manaʻomia e lona fausiaina ona mulimuli i laʻasaga faʻatulagaina:
1. Fa'amatala sini ma fa'ailoga o le fa'atinoga (KPIs)
Mo se faʻataʻitaʻiga: faʻaitiitia le taimi e faʻatino ai galuega, faʻateleina le gaosiga o galuega, faʻaitiitia le WIP (Work In Process), poʻo le faʻaitiitia o tau o le taimi faaopoopo. O KPI manino e fausia ai se faʻataʻitaʻiga taulaʻi.
2. Ia malamalama i tuaoi o le faiga ma le tulaga o auiliiliga
E lē manaʻomia ona faʻataʻitaʻiina vaega uma. O le tele naua o faʻamatalaga auiliili e faigata ai ona faʻatulagaina le faʻataʻitaʻiga ma faʻagesegese ai ona faʻatino. O taunuuga faigofie tele e mafai ona faʻasesēina. O le fuafuaina o tuaoi talafeagai o le faʻagasologa (amataga-iʻuga) ma le tulaga o faʻamatalaga auiliili e taua tele.
3. Aoina faʻamaumauga ma le tufatufaina o fuainumera
O se faʻataʻitaʻiga lelei e manaʻomia ai faʻamatalaga e pei o taimi faʻagasolo, taimi faʻatulagaina, fua faʻatatau o le faʻaletonu o masini, taimi faʻaleleia, mamanu taunuʻu mai, ma fesuiaʻiga o manaʻoga. O nei faʻamatalaga e masani ona le lava le faʻatusalia e averesi; latou te manaʻomia se tufatufaga (e.g., masani, lognormal, exponential) e puʻeina ai fesuiaʻiga.
4. Fausia ni faʻataʻitaʻiga faʻavae ma faʻatinoga
O se faʻataʻitaʻiga faʻavae e faʻamatalaina ai le tafe o le faʻagasologa, punaoa, tulafono faʻamuamua, ma le faʻatulagaga o faʻaiuga. Ona faʻatinoina lea o le faʻataʻitaʻiga e faʻaaoga ai polokalama faʻataʻitaʻi poʻo se gagana faʻapolokalame.
5. Fa'amaoniga ma le fa'amaoniaina
O le fa'amaoniga e fa'amautinoa ai o lo'o fa'atino le fa'ata'ita'iga e pei ona mamanuina (leai ni mea sese fa'alogika). O le fa'amaoniga e fa'amautinoa ai o lo'o latalata lelei le fa'ata'ita'iga i amioga a le faiga moni, e masani lava e ala i le fa'atusatusaina o le galuega faatino a le fa'ata'ita'iga ma fa'amaumauga tuai.
6. Fa'ata'ita'iga o le tulaga ma le auiliiliga o taunuuga
O le taimi lava e faʻatuatuaina ai le faʻataʻitaʻiga, ona faia lea o faʻataʻitaʻiga: taumafai i ni faʻaleleia atili, faʻatinoina ni toe faia i ni nai taimi (ona o le faʻafuaseʻi), ona faʻatusatusa lea o KPI i fuainumera.
7. Fautuaga mo le faʻatinoina ma le mataʻituina
O taunuuga o le faʻataʻitaʻiga e faʻaliliuina i faʻaiuga faʻatino: suiga o le faasologa, faʻaopoopoga o masini, suiga o le faʻatulagaga, suiga o tulafono o le faʻatulagaina o laina, ma isi mea faʻapena. A maeʻa ona faʻatinoina, e tatau ona mataʻituina faʻailoga o le faʻatinoga ina ia mautinoa o taunuuga e fetaui ma valoʻaga.
Faʻataʻitaʻiga o faʻaoga faʻataʻitaʻiga i le faʻaleleia atili o le faʻagasologa
1. Gaosiga: faʻaitiitia o faʻalavelave ma faʻateleina le gaosiga
O se fale gaosimea e tele ana nofoaga faigaluega ma taimi fa'agasolo eseese. I le averesi, e foliga mai e lava le gafatia, ae e masani ona tuai le gaosiga moni. I le fa'aaogaina o le fa'ata'ita'iga o mea tutupu eseese, na iloa ai o le nofoaga mulimuli o le siakiina e avea ma fa'alavelave pe a fa'ateleina le fua o mea sese, ma mafua ai ona fa'aputuina le laina. O fofo na fa'ata'ita'iina e ala i le fa'ata'ita'iga e aofia ai le fa'aopoopoina o nisi tagata fa'atino asiasiga i taimi pisi, suia o tulafono o fa'ata'ita'iga, po'o le toe tufatufaina atu o gaioiga asiasiga i nofoaga muamua. O taunu'uga o le fa'ata'ita'iga na fa'aalia ai o le tu'ufa'atasia o suiga o tulafono ma le fa'atulagaina o tagata fa'atino e sili atu le aoga nai lo le fa'atauina o masini fou.
2. Auaunaga: fa'aitiitia le taimi e fa'atali ai tagata fa'atau
I totonu o se falema'i, e taunu'u fa'afuase'i gasegase, ma o nisi e mana'omia ni su'ega fa'aopoopo. E mafai e fa'ata'ita'iga ona fa'ata'ita'i pe o le fa'aopoopoina o se foma'i e to'atasi e fa'aitiitia ai taimi fa'atali, pe o le fa'alavelave e suia i le fale su'esu'e. O nisi taimi, o taunu'uga e fa'aalia ai o le fetu'una'i o fa'asologa o togafitiga, fa'aleleia atili o faiga o le triage, po'o le vaevaeina o auala o gasegase (la'ititi vs. lavelave) e sili atu lona a'afiaga nai lo le fa'aopoopoina o le aufaigaluega.
3. Loketisi: fa'aleleia atili o auala ma le gafatia o le fale teuoloa
I galuega tau faleteuoloa, o forklifts ma pickers feaveaʻi e pikiina oloa i mamanu e matua aʻafia lava i le faʻatulagaga. E mafai e simulations ona iloilo suiga o le faʻatulagaga, tuʻuina o mea e vave ona feaveaʻi lata ane i nofoaga e laʻu ai oloa, poʻo faiga faʻavae o le faʻaputuina o oka. O taunuuga e mafai ona aofia ai le faʻaitiitia o mamao o femalagaaiga, faʻaitiitia o taimi e piki ai, ma le faʻateleina o le gafatia e aunoa ma le faʻalauteleina o le fale.
Tuufaatasia o le simulation ma metotia fa'alelei
E masani ona tu'ufa'atasia le fa'ata'ita'iga ma metotia fa'aleleia atili e otometi lava ona maua ai le fofo sili ona lelei, nai lo le fa'atusatusaina o le tele o tulaga eseese e ala i le lima. O lenei auala e ta'ua o le fa'aleleia atili e fa'avae i luga o le fa'ata'ita'iga. O metotia e fa'aaogaina e mafai ona aofia ai:
– Sailiga fa'ata'ita'i (e.g. genetic algorithm, simulated annealing) e su'e ai le tu'ufa'atasiga sili ona lelei o fesuia'iga o fa'ai'uga.
– Metamodeling/sui fa'ata'ita'iga e fa'atatau i taunu'uga o le fa'ata'ita'iga ma fa'ata'ita'iga e vave ona fa'agaoioia.
– Fuafuaina o Fa'ata'ita'iga (DoE) e filifili ai le tu'ufa'atasiga sili ona aoga o fesuia'iga ma fa'aitiitia ai le aofa'i o fa'ata'ita'iga.
Mo se faʻataʻitaʻiga, atonu e manaʻo se kamupani e fuafua le aofaʻi o masini, le aofaʻi o tagata faʻagaoioia, ma tulafono faʻamuamua o le laina i le taimi e tasi. E mafai ona tele naua le avanoa tuʻufaʻatasi; o le faʻataʻitaʻiga e faʻavae i luga o le faʻaleleia atili e fesoasoani e faʻaleleia ma faʻatonutonu le sailiga i vaega e sili ona folafolaina.
Lelei ma tapula'a o metotia fa'ata'ita'i
O faʻamanuiaga autu o le simulation e aofia ai:
– Fa'aitiitia le lamatiaga ona o manatu e fa'ata'ita'iina i luga o le initaneti.
– Mafai ona faʻataʻitaʻi le fesuiaʻiga ma le le mautonu.
– Taulimaina faiga faigata e tele fegalegaleaiga.
– Fesoasoani i fesootaiga i le va o 'au e ala i le fa'aaliaina o le fa'agasologa.
Ae ui i lea, e iai foʻi tapulaʻa o faʻataʻitaʻiga:
– Manaʻomia faʻamaumauga talafeagai; a aunoa ma faʻamaumauga, e faigofie ona faʻaituau taunuuga.
– E mafai ona tele le taimi e alu ai i le faia o faʻataʻitaʻiga ma e taugata foʻi.
– E faigata ona fa'amaonia fa'ata'ita'iga e matua lavelave tele.
– O taunuuga o le faʻataʻitaʻiga o ni faʻatatauga; e manaʻomia le toe faia ma le auʻiliʻiliga faʻamaufaʻailoga ina ia mautinoa ai le saʻo o faʻaiuga.
O le mea lea, e tatau ona vaʻaia le simulation o se meafaigaluega e faia ai faʻaiuga, ae le o se "fofo i mea uma." O lona taua o loʻo taoto i le malamalama i le faiga, faʻataʻitaʻiina o tulaga, ma faʻaitiitia le le mautonu aʻo leʻi faia ni suiga.
Fa'ato'a
O le faʻaaogaina o metotia faʻataʻitaʻi i le faʻaleleia atili o le faagasologa ua avea ma faiga taua i le tele o vaega, mai le gaosiga i auaunaga ma logistics. E mafai ai e faʻataʻitaʻiga ona vaʻai i taunuuga o suiga e aunoa ma le lamatia ai i le galuega. E fesoasoani le faʻataʻitaʻiga e faʻailoa ai faʻalavelave, vavalo i le aʻafiaga o suiga, faʻatusatusa isi auala e faʻaleleia atili ai, ma e oʻo lava i le tuʻufaʻatasia ma le faʻaleleia atili e suʻe ai le faʻatulagaga sili ona lelei.
I se vaitaimi o faʻamaumauga ma galuega faʻatino ua faʻateleina le lavelave, o le mafai ona "faʻataʻitaʻi" i luga o le initaneti o se tulaga lelei tele lea. A faia ma ni sini manino, faʻamaumauga lelei, ma le faʻamaoniga ma le faʻamaoniaina maeʻaeʻa, e mafai e faʻataʻitaʻiga ona avea ma se alalaupapa lelei i le va o manatu faʻaleleia ma le faʻatinoina manuia i le lalolagi moni.