Su'esu'ega ma le Vaevaega o le Fa'atulagaga o Tau
I le lalolagi o pisinisi, o tau e sili atu nai lo na o fuainumera e aliali mai i faʻamatalaga tau tupe. Latou te atagia mai ai le auala e pulea ai e se kamupani punaoa, faʻatino faiga faʻatino, ma faia ai faʻaiuga faʻataʻatitia. A aunoa ma se malamalamaga lelei i le fausaga o tau ma le vaevaeina o tau, e ono lamatia ai kamupani i le setiina o tau sese, faʻamasino sese le aoga o oloa, ma faia ni faʻaiuga le talafeagai o tupe teufaafaigaluega. O le mea lea, o le iloiloina o le fausaga o tau ma le vaevaeina o se faʻavae taua mo le tausiga o tupe ma le fuafuaina o pisinisi.
Malamalama i le Fausaga o Tau
O le fausaga o tau o le tuufaatasiga po o le faatulagaga lea o ituaiga eseese o tau e faʻaalu e se kamupani e faʻatino ai ana galuega i se vaitaimi atofaina. O se fausaga o tau e fesoasoani i le pulega e iloa ai tau tetele, pe faʻapefea ona latou amio e tali atu ai i suiga i le tele o gaosiga/faʻatauga, ma po o fea e sili ona ono tupu ai le faʻaleleia atili.
I se tulaga lautele, e mafai ona faʻamatalaina fausaga o tau mai ni itu eseese, mo se faʻataʻitaʻiga, e faʻavae i luga o amioga tau (tumau pe fesuisuiaʻi), mafai ona suʻeina (tuʻusaʻo pe lē tuʻusaʻo), poʻo galuega (gaosiga, maketi, pulega). I le iloiloina o fausaga o tau, e mafai ai e kamupani ona atiaʻe ni fuafuaga faʻatino lelei, pulea otaota, ma faʻateleina tupe maua.
Fa'avasegaga o Tau i le Fa'atulagaga o Tau
1. Tau Fa'atulagaina ma Tau Fesuia'i
– O tau tumau o tau ia e tumau pea le le suia i totonu o se vaega patino o gaoioiga, mo se faʻataʻitaʻiga o le lisi o fale, totogi o le aufaigaluega tumau, faʻaititia o le tau o masini, poʻo totogifuapauina o le lesitalaina o le masini.
– E suia tau fesuia'i pe a suia le gaosiga po'o le tele o fa'atauga, mo se fa'ata'ita'iga o mea mata, komisi fa'atau, tau o afifiina i le iunite, po'o tau o le eletise o masini e tutusa ma itula o gaosiga.
E aoga le au'ili'iliga o tau tumau ma tau fesuia'i mo le fuafuaina o le tulaga tutusa, fuafuaina o le gafatia, ma le faia o fa'ai'uga "faia pe fa'atau".
2. Tau Tuusa'o ma Tau e Le Tuusa'o
– E mafai ona fa'ailoa manino mai tau tu'usa'o i se oloa, tautua, po'o se galuega fa'atino. Mo se fa'ata'ita'iga, o mea mata autu po'o totogi mo tagata faigaluega o lo'o galulue fa'apitoa i se oloa e tasi.
– E le mafai ona su'eina sa'o tau e le tu'usa'o i se tau e tasi, o lea e tatau ai ona vaevae. O fa'ata'ita'iga e aofia ai tau fa'asoa o le eletise a le fale gaosi oloa, totogi o le supavaisa, tau o le saogalemu, ma le tausiga o le nofoaga.
I le tele o kamupani, e masani ona faʻateleina tau e le tuusaʻo pe a faʻateleina le lavelave o faiga faʻapisinisi. O le mafuaʻaga lea e taua tele ai le vaevaeina o tau.
3. Tau o le Gaosiga ma Tau e lē o ni Gaosiga
– O tau o gaosiga e aofia ai tau o meafaitino mata, galuega tuusa'o, ma tupe fa'aalu a le falegaosimea (tau e le tuusa'o a le falegaosimea).
– O tau e le o ni tau gaosiga e aofia ai le maketiina, tufatufaina atu, auaunaga i tagata faatau, ma tau o pulega lautele.
O le vavaeeseina o tau o le gaosiga ma tau e le o ni gaosiga e fesoasoani i kamupani e malamalama ai i tau o le "fatuina o le oloa" e faʻatusatusa i tau o le "aumaia o le oloa i le maketi ma le puleaina o le faʻalapotopotoga."
4. Tau Fa'atatau e Fa'avae i Gaoioiga
I se auala faʻaonaponei, o tau e vaʻaia e faʻavae i luga o gaioiga e mafua ai, e pei o le faʻagaioiga o masini, siakiina o le lelei, faʻatulagaina o masini, faʻagasologa o poloaiga, ma le taulimaina o faitioga. O lenei manatu e matua talafeagai lava pe a talanoaina auala e vaevaeina ai tau e faʻavae i gaioiga.
Aiseā e Tāua ai le Su'esu'ega o le Fa'atulagaga o Tau?
E tele fa'amanuiaga fa'ata'atitia o le au'ili'iliga o le fausaga o tau:
1. Tau sa'o atili. Afai e le sa'o le vaevaeina o tau, e mafai ona maualalo tele le tau fa'atau (leiloa) pe maualuga tele (lē tauva).
2. Fuaina o tupe mama mo oloa ta'itasi/tagata fa'atau. E le tutusa le aofa'i o tupe mama e maua mai i oloa uma po'o tagata fa'atau.
3. Puleaina o tau ma le lelei o le faagasologa. E mafai e le pulega ona faailoa mai tau tetele ma mafuaaga autu o otaota.
4. Fuafuaga ma le paketiina. E sili atu ona moni fa'atusatusaga o tau pe afai e te malamalama i amioga tau.
5. Fa'ai'uga tau togafiti. E aofia ai le fa'alauteleina o le gafatia, fa'afaigaluega i fafo, fa'agata oloa, po'o tupe fa'afaigaluega fa'aautomatika.
Manatu o le Vaevaeina o Tau
O le vaevaeina o tau o le faagasologa lea o le tufatufaina atu o tau—e masani lava o tau e le tuusa'o—i ni mea tau faapitoa e pei o oloa, matagaluega, galuega faatino, po o tagata faatau. Talu ai ona e le o manino le sootaga o tau e le tuusa'o i se mea e tasi, e manaomia e kamupani se faavae talafeagai po o se "mea e mafua ai" mo le vaevaeina.
O se luʻitau autū i le vaevaeina o tau o le filifilia lea o se faʻavae o le vaevaeina e atagia ai ma le tonu ma le talafeagai le faʻaaogaina o punaoa. Afai e le talafeagai le faʻavae o le vaevaeina, o le a faʻaituau le fuafuaina o tau o oloa, ma o le a faʻaituau ai faʻaiuga faʻapulega.
Fa'amoemoega o le Vaevaeina o Tau
O le vaevaeina o tau e masani ona faʻatatau i:
– Fuafua tau o oloa/ tautua mo le iloiloga o tau ma tupe mama.
– Fa'atatauina o le tau o oloa i lipoti tau tupe (mo kamupani gaosi oloa).
– Fuaina o le faatinoga a le matagaluega ma le matafaioi a le pule.
– Fa'amalosia amioga lelei e ala i le fa'atupeina o tau e sili atu ona "lagona" e iunite fa'aoga.
Ae ui i lea, e taua le iloa o le vaevaeina o tau e lē na o se fuafuaga faʻamatematika; e aʻafia ai foʻi faʻamalosiʻau ma amioga i totonu.
Auala e Vaevaeina ai Tau
1. Vaevaega Fa'avae Masani i le Volume
O metotia masani e masani ona faʻaaogaina le tasi faʻavae autu o le vaevaeina, mo se faʻataʻitaʻiga:
– itula faigaluega tuusaʻo,
– itula o le afi,
– iunite gaosiga,
– tau o galuega tuusaʻo.
E talafeagai lenei metotia pe a laʻititi tupe faʻaalu a le fale gaosi oloa ma e tutusa lelei lava le gaosiga. Peitaʻi, i kamupani faʻaonaponei, e masani ona aofia ai i galuega faʻaalu le tele o galuega e le o ni galuega tetele (faʻatulagaina, mamanu, asiasiga), o lea e mafai ai e le metotia masani ona mafua ai ni faʻaletonu: o oloa faigata e "faʻatupeina" e oloa faigofie, poʻo le faʻafeagai.
2. Tau Fa'atatau i Gaoioiga (ABC)
O le Activity-Based Costing e vaevaeina tau e faʻavae i luga o gaioiga e faʻaaogaina ai punaoa. O le faiga ABC e masani lava:
1. Fa'ailoa mai gaoioiga autū (e.g. fa'atulagaina, fa'agasologa o poloaiga, asiasiga).
2. Ao mai tau i totonu o se faaputuga tau mo gaoioiga taitasi.
3. Fuafua le mea e mafua ai le tau (mea e mafua ai le tau), mo se faʻataʻitaʻiga le aofaʻi o faʻatulagaga, le aofaʻi o oka, itula o asiasiga.
4. Totogi tau i oloa/ tautua e tusa ai ma le faʻaaogaina e avetaʻavale.
O le lelei o le ABC o lona sa'o lea i le fuaina o tau o oloa, aemaise lava i siosiomaga eseese o gaosiga. O ona le lelei e aofia ai le fa'atinoina faigata, mana'omia ai fa'amatalaga auiliili, ma le tautinoga fa'alefa'alapotopotoga.
3. Fua Fa'atatau o Tupe Fa'aalu a Matagaluega
E mafai e kamupani ona faia ni fua faatatau o galuega fa'aopoopo mo matagaluega ta'itasi, mo se fa'ata'ita'iga, o le fua faatatau o galuega fa'aopoopo mo le matagaluega fa'apotopoto e ese mai le fua faatatau o galuega fa'aopoopo mo le matagaluega fa'amae'aina. E mafai ona fetu'una'i le fa'avae o le vaevaeina e fa'atatau i uiga o le matagaluega (itula o masini mo le matagaluega o masini, itula o galuega mo le matagaluega fa'atino lima). O lenei auala e pa'ū i le va o le metotia masani o le fua faatatau e tasi ma le ABC.
4. Vaevaeina o Tau o le Matagaluega o Auaunaga
I totonu o se faʻalapotopotoga, o matagaluega lagolago e pei o le IT, tausiga, HR, ma le puipuiga e auauna atu i le gaosiga ma isi matagaluega. E mafai ona vaevae a latou tau e faʻaaoga ai ni auala eseese:
– Metotia tuusa'o: na'o totogi i matagaluega o gaosiga, e le amana'ia ai auaunaga i le va o matagaluega lagolago.
– Metotia fa'asolosolo: totogi fa'asolosolo tau o matagaluega lagolago, ma fa'amaumauina ai se vaega o auaunaga lagolago i le va o matagaluega.
– Metotia fefa'asoaa'i: o le auala sili ona sa'o auā e amana'ia ai le sootaga e lua itu i le va o matagaluega lagolago, ae e sili atu ona lavelave.
O le Faavae o le Vaevaega Lelei: Mataupu Faavae ma Tulaga Faatonuina
Mo le vaevaeina o tau ina ia maua ai faʻamatalaga aoga, e tatau i le faʻavae o le vaevaeina ona ausia ni nai taʻiala:
1. Mafua'aga: e iai se fesoota'iga mafua'aga i le va o le mea tau ma le tutupu mai o tau.
2. Fuaina: o faʻamatalaga a le avetaʻavale e maua ma e mafai ona fuaina pea.
3. Taua: o tau ua vaevaeina e taua tele; aua le fa'alavelaveina tau laiti.
4. Tonu ma le taliaina: e taua le faʻaitiitia o feeseeseaiga i le va o vaega.
5. Talafeagai o faaiuga: lagolagoina sini tau pulega (tau, tupe mama, lelei).
Mo se faʻataʻitaʻiga, o le totogiina o tau o le eletise a le fale gaosi oloa e faʻatatau i itula o masini e masani ona sili atu ona talafeagai nai lo le faʻavae i luga o iunite o gaosiga pe afai e faʻalagolago le faʻaaogaina o le eletise i le faʻagaioiga o le masini.
Lamatiaga ma Fa'alavelave i le Vaevaega o Tau
E mafai e le lelei o le vaevaeina o tau ona i ai ni aafiaga se tele:
– Sese le fuafuaina o le tau i le iunite e mafua ai le le tauva o tau faatau atu pe le sa'o foi tupe maua.
– Fesoasoani fa'aopoopo i le va o oloa: e totogi e oloa faigofie le tau o oloa faigata.
– Faaiuga sese i le faamutaina o le oloa: e foliga mai ua leiloa le oloa ae o le mea moni e maua ai le tupe mama (pe faapena foi).
– Fete’ena’iga i totonu: e lagona e vaega o lo’o “mamafatia” i tau e le mafai ona latou pulea.
O le mea lea, e manaʻomia e kamupani ona toe iloilo faʻataʻitaʻiga o le vaevaeina i lea taimi ma lea taimi, aemaise lava pe a iai ni suiga i faiga, tekinolosi, poʻo faila o oloa.
Laasaga Aoga e Iloilo ai le Fausaga ma le Vaevaega o Tau
I se tulaga lautele, e mafai e kamupani ona faʻatino laʻasaga nei:
1. Aoina faʻamatalaga tau e ala i teugatupe ma matagaluega.
2. Fa'avasega tau (tumau/fesuia'i, tu'usa'o/lē tu'usa'o, gaosiga/lē gaosiga).
3. Fa'ailoa mea tau tupe (oloa, galuega faatino, tagata fa'atau, lala).
4. Fuafua vaega tau talafeagai (tupe fa'aalu a le fale gaosi oloa, gaoioiga fa'apitoa, matāgaluega lagolago).
5. Filifili se mea e fa'atino ai le tau e fa'atusalia ai le fa'aaogaina o punaoa.
6. Fuafua fua faatatau o le vaevaeina ma faatulaga tau.
7. Iloilo i'uga e ala i le su'esu'ega o tupe maua mai oloa ta'itasi/tagata fa'atau, fa'atusatusa i le tulaga moni o le fa'agaioiga.
8. Fa'asa'o le fa'ata'ita'iga pe a iai ni fa'aletonu po'o ni suiga iloga i gaioiga.
Fa'ato'a
O le su'esu'ega ma le vaevaeina o le fausaga o tau o ni meafaigaluega taua mo le malamalama i le soifua maloloina tau tamaoaiga o se kamupani mai totonu. I le malamalama i le tuufaatasiga o tau ma le auala e vaevaeina ai i oloa, auaunaga, po'o matagaluega, e mafai ai e le pulega ona faia ni fa'ai'uga sili atu ona atamai: fa'atulaga tau i se auala talafeagai, puleaina o le lelei, iloiloina sa'o o tupe maua, ma le mamanuina o fuafuaga tuputupu a'e gafataulimaina. I se vaitaimi o le tauvaga malosi ma le fa'ateleina o le lavelave o tau o galuega, o kamupani e mafai ona fa'atuina ni faiga talafeagai ma manino o le vaevaeina o tau o le a i ai se avanoa i le puleaina o pisinisi ma le faia o fa'ai'uga.