O le Sao o Immanuel Kant i Filosofia

O le Sao o Immanuel Kant i Filosofia

O Immanuel Kant (1724-1804), o se tagata lauiloa i le talafaasolopito o filosofia, na matuā aafia ai le ala o mafaufauga i Sisifo. O ana sao e sili atu nai lo le tele o vaega o filosofia, mai le metaphysics ma le epistemology i amioga mama ma le matagofie. O galuega a Kant o se suiga taua mai tu ma aga a le Rationalist e pei ona faaalia e tagata e pei o Descartes ma Leibniz, ma auala Empiricist a Locke, Berkeley, ma Hume, ma faaiuina i le mea e masani ona taʻua o le "Copernican Revolution" i filosofia. O lenei tusiga e suʻesuʻeina ai sao mataʻina na faia e Kant i le laufanua faafilosofia.

O le Filosofia Fa'itio

O le sao tāua a Kant o lana “Critical Philosophy,” lea e fa’aalia i ana Critiques tetele e tolu: Critique of Pure Reason (1781), Critique of Practical Reason (1788), ma le Critique of Judgment (1790). O nei galuega e su’esu’eina soo ai tapula’a ma le lautele o le malamalama o tagata, fa’avae o filosofia tau amio, ma mataupu fa’avae o fa’amasinoga matagofie.

Faitioga o le Mafaufau Mama

I le Critique of Pure Reason, o loo talanoaina ai e Kant faafitauli faifai pea i le metaphysics ma le epistemology. Na ia fautuaina o aafiaga faaletagata e faatulagaina e faamatalaga lagona (le empirical) ma fausaga totino o le mafaufau (le a priori). O lenei sao faalua o le malamalama empirical ma le a priori o lana "transcendental idealism."

O se tasi o manatu sili ona fou a Kant o le eseesega i le va o le lalolagi ofoofogia (le lalolagi e pei ona tatou oo i ai) ma le lalolagi noumenal (le lalolagi e pei ona i ai lava ia, e tutoatasi mai o tatou lagona). E tusa ai ma le manatu o Kant, e le mafai ona tatou maua se malamalamaga tuusaʻo i le lalolagi noumenal; o lo tatou malamalama e masani ona faʻamamāina e ala i tulaga faʻapitoa o lo tatou vaʻaiga ma le mafaufau. O lona uiga o le tele o fesili taua e tuʻuina mai e metaphysics (e pei o le natura o le Atua, le agaga e le oti) e le mafai ona oʻo i ai le malamalama o le tagata.

tagai foi i le  Taua o le Fouvalega Amerika ma Ona Tagata Taua

O le manatu o Kant i vaega o le malamalama - o tioata fa'avae ia tatou te fa'amatalaina ai le lalolagi fa'atino - e lagolagoina atili ai lenei manatu. O fa'ata'ita'iga e aofia ai le mafua'aga, le autasi, ma le tele o mea, ia e le maua mai i le poto masani ae fa'atulaga ai o tatou aafiaga mai le amataga.

Faʻamatalaga o Mafuaʻaga Moni

O le Iloiloga a Kant i le Mafaufauga Fa'atino ua fa'avaeina ai le fa'avae mo lana filosofia tau amio, ua aofia ai i le mea ua ta'ua o le fa'atonuga fa'avasega. E tusa ai ma le manatu o Kant, o le tulafono tau amio e a'oa'oina mai le mafaufau, ae le o tulaga fa'atino. O le mataupu faavae autu o amioga a Kantian o le manatu e tatau ona tatou galulue i luga o mataupu silisili e mafai ona fa'alauteleina pea - o lona uiga, o gaioiga e mafai ona faia ma le lotogatasi i tulafono lautele e fa'atatau i tagata uma e mafaufau lelei.

O lenei mea ua atagia ai le tautinoga a Kant i le mamalu ma le tutoʻatasi totino o le tagata lava ia, ma fai mai ai e tatau ona taulimaina tagata e pei o ni tagata e iʻu i a latou lava mea ma e le na o se auala e ausia ai se mea. O lana finau i le lautele ma le manaʻomia o tiute tau amio o loʻo faʻatusalia ai se eseesega tele mai amioga faʻavae, lea e iloilo ai le taua tau amio o gaioiga e faʻavae i luga o latou taunuuga.

Fa'asalaga o le Fa'amasinoga

I le Critique of Judgment, o loo suʻesuʻeina e Kant le matagofie ma le teleology, o se vaega na ia vaaia o se auala e faʻafesoʻotaʻi ai le va i le va o le lalolagi masani (o loo suʻesuʻeina i le Critique of Pure Reason) ma le malo o le saolotoga ma le amio mama (o loo talanoaina i le Critique of Practical Reason). Na te suʻesuʻeina le natura o le matagofie, le silisili ese, ma le tomai o le faʻamasinoga lava ia. Ua finau Kant o le aafiaga matagofie e aofia ai se ituaiga tulaga ese o le fiafia e leai se naunautaiga, o lona uiga e le mafua mai i popolega faaletagata lava ia po o popolega aoga.

tagai foi i le  Folafolaga o le Tutoatasi o Initonesia ma Tagata na Aafia ai

O se tasi o manatu taua i lenei iloiloga o le manatu o le faʻamoemoe e aunoa ma se faʻamoemoega. O mea faitino e faʻaosofia ai le fiafia i le matagofie e foliga mai ua mamanuina mo lo tatou talisapaia, ae latou te le o faia se galuega faatino faapitoa. O lenei fegalegaleaiga o elemene faʻapitoa ma faʻamoemoega i le poto masani i le matagofie e faʻamamafa atili ai le talitonuga o Kant i le fegalegaleaiga lavelave i le va o le mafaufau ma le lalolagi.

Aafiaga ma Talatuu

O fa'afouga fa'afilosofia a Kant na fa'aosofia ai le atina'eina o le Idealism Siamani, ma fa'atosina ai tagata mafaufau e pei o Fichte, Schelling, ma Hegel. Sa latou taumafai e fa'alautele ma o nisi taimi e lu'iina ai manatu o Kant, ma fa'ailogaina ai se fa'aauau pea o le alualu i luma i filosofia post-Kant.

E le gata i lea, o amioga mama a Kant na matua aafia ai tagata na mulimuli ane faia ni mataupu tau amio mama, ma saunia ai le ala mo ni mataupu tau amio mama e le o ni mataupu faavae. O loo faaauau pea ona avea le faatonuga faavasega ma se faavae taua i finauga i aso nei e uiga i filosofia tau amio mama, ma faataatia ai le faavae mo talanoaga e uiga i aia tatau, tiute, ma le tulaga tau amio mama o tagata taitoatasi.

I le epistemology ma le metaphysics, o le eseesega a Kant i le va o le phenomenon ma le noumena, ma lana suʻesuʻega i fausaga a priori o le mafaufau, na muai faʻaalia ai le tele o finauga i filosofia o le seneturi lona 20. O le oʻo mai o le phenomenology ma Husserl ma le existentialism ma Heidegger, faʻapea foʻi ma le taulaʻi atu o le agaifanua analytic i le gagana ma le mafaufau, e mafai ona vaʻaia, i se vaega, o ni tali i faʻavae na faʻatuina e Kant.

Faitioga ma Toe Teuteuga

E ui ina ua matuā faaaloalogia filosofia a Kant, ae e le’i aunoa ma ni faitioga. O nisi ua finau mai o lana vavaeeseina o le lalolagi o mea e le masani ai ma mea e ofoofogia ua aumaia ai se faafitauli i le lua o manatu. O isi ua finau mai o lana faiga fa’avae tau amio e ono le fetaui ma mea eseese o le olaga tau amio.

E le gata i lea, ua toe iloilo e faifilosofia o aso nei manatu o Kant e tusa ai ma le alualu i luma i le faasaienisi o le mafaufau ma le gagana, ma suʻesuʻeina ai aafiaga o ana aʻoaʻoga i le fegalegaleaiga i le va o le mafaufau, gagana, ma le mea moni.

tagai foi i le  Fouvalega Fa'apisinisi i Egelani ma Ona A'afiaga

iʻuga

E loloto ma tele ona vaega o sao o Immanuel Kant i filosofia. O lana suʻesuʻega faʻapitoa o le mafaufau o le tagata ma le mafaufau lelei ua faʻatuina ai ni tulaga faʻatonuina fou mo suʻesuʻega faʻafilosofia, ma suia ai fesili e fesiligia e faifilosofia ma metotia latou te faʻaaogaina e tali ai. E tumau pea le talatuu o Kant, ma faʻasino atu i le mana tumau o ona manatu e faʻamalamalamaina ai le poto masani o le tagata ma le sailiga o le poto. O lana galuega o loʻo faʻaauau pea ona musuia ma luʻitauina, ma faʻamautinoa ai lona tulaga o se tagata autu i le tusitusiga faʻafilosofia.

Tuua se Faamatalaga