Sootaga i le va o le Mamafa ma le Vevela i le Fausiaina o Papa

Sootaga i le va o le Mamafa ma le Vevela i le Fausiaina o Papa

O le pa'u o le Lalolagi o se siosiomaga feliua'i ma lavelave lea e ui atu ai papa i le tele o suiga. O nei faiga e mafua ona o suiga i le mamafa ma le vevela, e mafua tele mai i gaioiga tektonika, suiga o le geothermal, ma tulaga o le fogaeleele. O le malamalama i le sootaga i le va o le mamafa ma le vevela i le fausiaina o papa e taua tele mo tagata su'esu'e eleele aua e fa'aalia ai fa'amatalaga taua e uiga i le talafaasolopito o le Lalolagi, fausaga, ma faiga e fa'atulaga ai lona fogaeleele.

Metamorphism: O le Fatuga o Sootaga i le va o le Mamafa ma le Vevela

O le Metamorphism o le faagasologa fa'ale-geoloika lea e aofia ai le suiga o le fausaga ma minerale o papa ona o suiga i le vevela (T) ma le mamafa (P). E suia ai le foliga ma le tuufaatasiga muamua o le papa, ma iu ai ina avea ma papa metamorphic. O le tulaga o le metamorphism e faalagolago tele i tulaga o le mamafa ma le vevela, aua o nisi minerale e mautu i tulaga faapitoa o le PT.

1. Suiga Maualalo:
E tupu le suiga maualalo i le mamafa maualalo (100-400 MPa) ma le vevela (200-400°C). O maa palapala ma maa palapala, mo se faʻataʻitaʻiga, e mafai ona liua i le maa papa i lalo o nei tulaga. O minerale masani e fausia i le taimi o le suiga maualalo e aofia ai le chlorite, muscovite, ma le biotite. O le faagasologa e aofia ai le toe faʻafouina, ma sina suiga tele i le fausaga.

2. Suiga o le Vasega Feololo:
O le metamorphism tulaga-feoloolo e aofia ai le mamafa i le va o le 400 ma le 600 MPa ma le vevela mai le 400°C i le 600°C. I lalo o nei tulaga, e fausia ai papa e pei o le phyllite ma le schist. O le Staurolite, garnet, ma le kyanite o minerale ia e masani ona fesootaʻi ma tulaga PT feoloolo. O iinei, e tutupu ai suiga tetele o le recrystallization ma mineralogical, e masani ona o faatasi ma le foliation, o le faatulagaga lea o minerale i totonu o le papa.

3. Suiga Maualuga:
O le suiga maualuga e aofia ai le mamafa e sili atu i le 600 MPa ma le vevela e sili atu i le 600°C, e masani ona oʻo atu i le 900°C pe sili atu. O lenei mea e mafua ai le fausiaina o gneiss ma migmatite—o papa e iloga i le le mautu tele o minerale ma le liusuavai faʻaitiiti. O tulaga maualuga o le PT e mafua ai ona atinaʻe minerale e pei o le sillimanite, kyanite, ma le garnet i ni foliga e sili atu ona mautu. E matua leaga foʻi le fausaga o le papa, e masani ona faʻaalia ai ni mamanu faigata o le gaugau ma le fusi.

tagai foi i le  Stratigraphy ma lona Fa'amatalaga

O Faiga i Tua Atu o Suiga o le Mamafa ma le Vevela

O suiga i le mamafa ma le vevela e mafua ai le metamorphism e mafua mai i le tele o faiga fa'ale-geological:

1. Gāoioiga o Papa Tektonika:
I tuaoi o le fetaulaiga o papa, e tupu ai le mamafa tele pe a tuleia se tasi papa tektonika i lalo o le isi i se faiga e ta'ua o le subduction. E alu ifo le papa subducted i totonu o le mantle, lea e fetaia'i ai ma le fa'ateleina o le vevela. O papa i lenei sone subduction e feagai ma le mamafa maualuga ma le vevela, ma mafua ai ona suia tele le metamorphic.

2. Gaoioiga Plutonic:
O le ulufale atu o le magma i totonu o le pa'u o le Lalolagi e mafua ai ona si'itia le vevela i le lotoifale. O lenei fa'aletonu o le vevela e a'afia ai papa o lo'o siomia ai, ma mafua ai ona fesuia'i le tulaga. Atonu e le si'itia tele le mamafa, ae o le si'itia o le vevela e lava lea e fa'aosofia ai suiga o minerale.

3. Fa'asolo o le Geothermal:
E fa'avevela atili totonu o le Lalolagi i le fa'ateleina o le loloto—o se mataupu fa'avae e ta'ua o le geothermal gradient. E masani lava, e si'itia le vevela i le tusa ma le 25°C mo kilomita ta'itasi o le loloto, e ui lava e mafai ona fesuisuia'i lenei gradient. A'o tanumia loloto papa, e masani ona latou o'o i ni mamafa ma ni vevela maualuluga, ma fa'afaigofie ai faiga o le metamorphic.

Papa e fai ma Fa'ailoga o le Mamafa ma le Vevela

E mafai e le au suʻesuʻe eleele ona faʻamaonia tulaga PT o le fausiaina o papa e ala i le suʻesuʻeina o faʻaputuga minerale ma fausaga o fatu. O nisi minerale e naʻo totonu o vaega patino o le mamafa ma le vevela e fausia ai, e fai ma geobarometers masani ma geothermometers. Mo se faʻataʻitaʻiga:

1. Kuata ma Feldspar:
E taatele i le tele o ituaiga papa, o le quartz ma le feldspar e iai ni tulaga mautu ua fa'amautuina e mafai ona fa'ailoa ai le tulaga o le metamorphic o se papa.

2. Kanekane:
E matuā aogā tele karana i le fuafuaina o tulaga o le metamorphic. I le iloiloina o le tuufaatasiga o kristala karana (e pei o le fua faatatau o le Fe, Mg, Ca), e mafai e tagata suʻesuʻe eleele ona fuafua le vevela ma le mamafa na fausia ai le papa.

tagai foi i le  O le ā le Taamilosaga o Papa

3. Polymorphs Silicate Aluminous:
O minerale e pei o le andalusite, kyanite, ma le sillimanite—o polymorphs uma ia o le Al2SiO5—o ni fa'ailoga lelei ia o tulaga fa'apitoa o le PT. O lo latou iai e mafai ona fesoasoani e fa'ailoa tonu ai auala metamorphic ua uia e papa.

O le Matafaioi a Suavai i le Metamorphism

E mafai e vai i totonu o le matrix papa ona i ai sona aafiaga tele i le faagasologa o le metamorphic. O tali atu i le metamorphic e masani ona aofia ai le tafe mai po o le tuliesea o vai, aemaise lava le vai ma le carbon dioxide. O nei vai e galulue o ni mea fa'atupu fa'alavelave, fa'afaigofieina tali atu o minerale ma fa'aleleia atili ai le gaoioi o ions, lea e fa'avavevaveina ai le faagasologa o le toe fa'amalamalama.

O le iai po'o le leai o ni vai e mafai ona suia ai tulaga paleni o minerale eseese, ma suia ai le tulaga o le mamafa ma le vevela e mana'omia mo nisi suiga. O siosiomaga e tele ai vai e mafai ona o'o atu ai i le atina'eina o minerale hydrous e pei o amphiboles ma micas, ae o tulaga e leai ai ni vai e fiafia i minerale e leai se vai e pei o pyroxenes.

iʻuga

O le sootaga i le va o le mamafa ma le vevela i le fausiaina o papa o se faavae o saienisi o le eleele, e fesoʻotaʻi vavalalata ma le metamorphism. O faiga faʻa-dynamic o le Lalolagi—e amata mai i gaioiga tectonic i geothermal gradients—e fatuina ai tulaga eseese o le mamafa-vevela e faʻamalosia ai le suiga o papa. O le malamalama i nei tulaga ma le mafuaʻaga o le fausiaina o minerale, e maua ai e le au suʻesuʻe eleele ni malamalamaaga loloto i le talafaasolopito o le Lalolagi ma faiga faʻa-eleele o loʻo faʻaauau pea.

O le suʻesuʻeina o papa metamorphic ma tulaga PT e aʻafia ai e le gata ina faʻalolotoina ai lo tatou malamalama i mea tutupu i le eleele ae faʻamatalaina ai foʻi faʻaoga moni, e pei o le suʻesuʻeina o punaoa faanatura ma le malamalama i gaioiga o mafuiʻe. O le paleni maaleale o le mamafa ma le vevela o loʻo faʻaauau pea ona faʻatulagaina le faʻavae tonu o lo tatou paneta, ma fausia moni ai le faʻavae o le Lalolagi.

Tuua se Faamatalaga