O le ā le divergent tectonic plate?

O le ā le Divergent Tectonic Plate?

Pendahuluan

O le Lalolagi o se paneta e fesuisuiaʻi ma e fesuisuiaʻi pea. O se tasi o manatu taua i le malamalama i le feliuaʻiga o le Lalolagi o le plate tectonics. O lenei faaupuga e faasino i le gaioiga ma le fegalegaleaiga o papatusi tetele e fausia ai le paʻu o le Lalolagi. I le suʻesuʻeina o plate tectonics, e tele ituaiga o tuaoi o papatusi e iloa, o se tasi o ia mea o le divergent plate boundary. O lenei tusiga o le a talanoaina loloto ai le uiga o le divergent plate tectonics, pe faʻapefea ona tupu, ma ona aʻafiaga ma faʻataʻitaʻiga moni o le lalolagi.

Malamalama i Papa Tektonika Divergent

E tupu le divergent plate tectonics pe a feʻeseʻeseaʻi ni plate se lua o le paʻu o le Lalolagi. E masani ona tupu lenei faiga i luga o le fola o le sami ma e taʻua o "mid-ocean ridges." Peitaʻi, e mafai foʻi ona tupu divergent plate tectonics i luga o le laueleele. A o feʻeseʻeseaʻi plate e lua, e alu aʻe le magma mai le loloto o le mantle o le Lalolagi i luga e faʻatumu ai le avanoa. O lenei faiga e mafua ai ona fausia se paʻu fou.

Faiga Fa'atino

E mafai ona faʻamatalaina le faiga o galuega a divergent tectonic plates i ni nai laasaga:

1. Fa'amafanafana ma fa'aloaloa

I lalo o le pa'u o le Lalolagi o lo'o i ai se vaega e fai si vai e ta'ua o le asthenosphere. O lenei asthenosphere o le mea lea e tupu ai tafega o le convection, e fa'aosofia e le vevela mai le ogatotonu o le Lalolagi. O nei tafega o le convection e mafua ai ona fa'aloaloa le pa'u o le Lalolagi i nisi o nofoaga, aemaise lava i le ogatotonu o le vasa.

2. Fausiaina o Māvaevae ma Avanoa

A o amata ona fa’aloaloa le pa’u o le Lalolagi, e amata ona tutupu mai ni māvaevae ma ni māvaevae laiti i luga o le fogaeleele. I le taimi muamua, e ono laiti lava nei māvaevae, ae i le aluga o taimi, o le a fa’ateleina ma avea ai ma ni māvaevae tetele.

3. Magma o loʻo tulaʻi mai

A o faia se avanoa, e alu aʻe le magma mai le 'aufanafana o le Lalolagi i luga e faʻatumu ai. O le magma e alu aʻe i luga e faʻamālūlū ma faʻamaʻaʻa, ma fausia ai se paʻu fou. O lenei faiga e tupu pea lava pea, ma mafua ai ona faʻaauau pea ona feʻaveaʻi vaega o le lalolagi i le fua faatatau e tusa ma le 2.5 cm i le tausaga.

FAITAU  Taunuuga o le sasao o mauga mu

4. Fausiaina o le Mid-Ocean Ridge

O lenei faagasologa faifai pea e maua ai ni fausaga e ta'ua o mid-ocean ridges. O mid-ocean ridges o ni mauga mu i lalo o le vai ma o nofoaga autu ia e tutupu ai le eseesega o le va o le papa. O se fa'ata'ita'iga lauiloa o le Mid-Atlantic Ridge, lea e vaeluaina ai le North American ma le Eurasian Plates i le Vasa Atalani.

A'afiaga ma Taunuuga

E tele ni aafiaga ma ni taunuuga tāua o papatusi tektonika eseese, e lē gata i le itu tau eleele ae faapea foi i le itu tau siʻosiʻomaga.

1. Fausiaina o le Pa'u Fou

O se tasi o aafiaga autū o le divergent plate tectonics o le fausiaina lea o se pa'u fou. O lenei pa'u fou e mafua mai i le magma e alu a'e i luga ma fa'ama'a'a. O lenei faiga e taua tele i le malamalama i le taamilosaga o le lalolagi, lea e fa'asusuina ai le pa'u tuai ma toe fa'aaogaina, a'o fa'aauau pea ona fausia se pa'u fou.

2. Gaoioiga o le Mauga Mu

O papa'u eseese o vaega ia e tele ai gaioiga o mauga mu. A oso a'e le magma i luga o le fogaeleele, e masani ona tupu ai ni pāpā mauga mu. E ui o nei pāpā e masani ona tupu i le fola o le sami ma e seasea vaaia e tagata, ae e iai sona aafiaga tele i siosiomaga o le gataifale.

3. Fausiaina o Motu Fou

I nisi tulaga, o gaoioiga eseese e mafai ona taitai atu ai i le tulaʻi mai o ni motu fou. O se faʻataʻitaʻiga lauiloa o Atumotu o Surtsey i Iceland, lea na tulaʻi mai i le sami ona o se mauga mu i le 1963. O nei motu o loʻo faʻaauau pea ona tuputupu aʻe ma o se mea taua e suʻesuʻeina i le malamalama i faiga faʻale-geolosi o le Lalolagi.

4. Mafui'e

E ui o le tele o mafui'e e feso'ota'i ma papa 'ese'ese e le tetele e pei o mafui'e e tutupu i tuaoi o papa 'ese'ese, ae e mafai lava ona matuā tāua tele. E tutupu mafui'e pe a fa'afuase'i ona fa'asa'olotoina le fe'ese'esea'iga e mafua mai i le gaioiga o papa.

FAITAU  Auala e iloa ai le pogai o le filogia o le vai i lalo o le eleele

Faʻataʻitaʻiga o le Lalolagi Moni

O nisi nei o faʻataʻitaʻiga moni o le divergent plate tectonics i le faʻatinoga:

1. Ogatotonu o le Atalani

E pei ona taʻua muamua, o le Mid-Atlantic Ridge o se tasi o faʻataʻitaʻiga sili ona lauiloa o le divergent plate tectonics. O lenei oceanic ridge e vaeluaina ai North American ma Eurasian Plates i le itu i mātū, ma South American ma Aferika Plates i le itu i saute.

2. Vanu o le Rift Tele

E lē o mea uma e tutupu i le fola o le sami e eseese ai le vasa. O le Great Rift Valley i Aferika i Sasaʻe o se faʻataʻitaʻiga lea o le eseesega o le vasa e tutupu i le laueleele. O loʻo agai ese le Arabian Plate mai le African Plate, ma fausia ai se vanu tele. Ua lauiloa foʻi lenei itulagi i ana gaoioiga mauga mu, e pei o le Mauga o Kilimanjaro ma mauga mu i le Vaituloto o Nyasa.

3. Tuatusi o le Vasa Initia i Saute i Sisifo

O le Southwest Indian Ocean Ridge o se isi faʻataʻitaʻiga o ni papa tektonika eseese taua. O lenei papa o le sami e vaeluaina ai le African Plate ma le Indo-Australian Plate. O gaioiga eseese iinei e aʻafia ai le itulagi o le Vasa Initia.

I'uga

O le divergent plate tectonics o se mea masani e taua tele i le fa'agasologa o le lalolagi. O le vavae'eseina o papa tetele ma le fausiaina o se pa'u fou, e fesoasoani ai le divergent plate tectonics e fa'atumauina le paleni i ta'amilosaga fa'ale-lalolagi o le Lalolagi. O lenei faiga e le gata ina a'afia ai le fausaga fa'aletino o le Lalolagi ae a'afia ai fo'i siosiomaga ma ola o lo'o siomia ai.

E ala i se malamalamaga loloto i le divergent plate tectonics, e mafai ona tatou talisapaia atili ai le lavelave ma le matagofie o le paneta o loʻo tatou nonofo ai. O suʻesuʻega faifai pea ma le mataʻituina o lenei mea o le a fesoasoani ia i tatou e vavalo ma pulea ona aʻafiaga, mo faʻamoemoega faʻasaienisi ma faʻatino. O tekinolosi faʻaonaponei ma suʻesuʻega faʻasolosolo e tatala ai avanoa mo nisi suʻesuʻega i lenei vaega, ma faʻamauoa ai lo tatou malamalama i le gaioiga o le Lalolagi.

Taofi faamatalaga