Fa'avasegaga o le Tau e tusa ai ma Koppen

Fa'avasegaga o le Tau e tusa ai ma le Köppen

O le fa'avasegaga o le tau o se meafaigaluega taua i le malamalama i le tele o tau eseese o le Lalolagi ma o latou a'afiaga i siosiomaga, gaoioiga a tagata, ma mamanu o le tau. O se tasi o faiga e sili ona fa'aaogaina ma fa'aaloalogia i lenei matata o le Köppen Climate Classification, lea na atia'e e le tagata su'esu'e tau Rusia-Siamani o Wladimir Köppen i le amataga o le 20 seneturi. O lenei faiga e fa'avasega ai tau o le lalolagi i vaega eseese e fa'atatau i le vevela, timuga, ma le tufatufaina fa'avaitaimi o nei mea fesuisuia'i. I totonu o lenei tusiga, o le a tatou su'esu'eina ai le faiga o le Köppen Climate Classification, ona vaega, ma ona fa'aoga.

Amataga ma Mataupu Faavae o le Faavasegaga a Köppen

Na faʻalauiloa muamua e Wladimir Köppen lana faiga faʻavasegaga i le 1884, faʻatasi ai ma ni nai suiga mulimuli ane seʻia oʻo i lona faiga sili ona lautele na faʻaaogaina, na tuʻuina atu i le 1936. O le faiga a Köppen e faʻatino, o lona uiga e faʻavae i luga o faʻamaumauga o le tau na matauina nai lo faʻataʻitaʻiga faʻateorē. E faʻafesoʻotaʻi ai sone o le tau ma ituaiga o laʻau e masani ona maua i na eria, ma faʻapea ona faʻafesoʻotaʻi ai mamanu o le tau ma mea moni faʻale-siosiomaga ma faʻafanua.

O le faiga a Köppen e vaevaeina ai tau i ni vaega tetele se lima, e taʻitasi ma faʻailogaina i mataʻitusi tetele. O nei vaega tetele e vaevaeina atili i ni vaega laiti e faʻavae i luga o timuga faʻavaitaimi ma mamanu o le vevela. O vaega autu e lima o le tau o:

1. A (Taumafataga fa'a-Teropika/megathermal)
2. B (Taumātū mago (mago ma mago sina vaega))
3. C (Tau mafanafana/tau mafanafana)
4. D (Taumāfanafana konetineta/microthermal)
5. E (Tau polar ma mauga)

Vaega A: Tau Fa'atropika

O tau vevela e iloga i le maualuga faifai pea o le vevela (e le itiiti ifo i le 18°C ​​​​pe 64.4°F i le masina e sili ona malulu) ma le tele o timuga i tausaga taʻitasi. O nei tau e masani ona maua i tafatafa o le ekueta ma e mafai ona vaevaeina atili i ni vaega se tolu:

tagai foi i le  Fa'afanua Fa'apolokiki ma Lona Fesoota'iga ma Faiga Fa'ava-o-malo

– Af (Tau o le vaomatua vevela): Maualuga le susū ma timuga i le tausaga atoa. O faʻataʻitaʻiga e aofia ai le Amazon Basin ma vaega o Asia i Sautesasae.
– Am (Tau timuga fa'atropika): E tai tutusa ma le Af ae e pu'upu'u le vaitau mago. E maua i itulagi e pei o Initia ma Aferika i Sisifo.
– Aw/As (Tau o le savanna fa'atropika): Fa'ailogaina i se vaitau mago tulaga ese. E taatele i vaega o Aferika, Pasila, ma Ausetalia.

Vaega B: Tau Mātūtū

O tau mātūtū e maualalo le timuga e lē lagolagoina ai la'au mafiafia. E vaevaeina nei mea i le matūtū (toa) ma le mātūtū (steppe) e fa'atatau i le timuga ma le vevela.

– BWh (Tau vevela o le toafa): O le vevela tele o le tau e toetoe lava a leai ni timuga, e maua i nofoaga e pei o le Sahara ma le Penisula Arapi.
– BWk (Tau malulu o le toafa): E malūlū atu le vevela ae itiiti le timuga, e masani ona vaaia i le Toafa o Gobi.
– BSh (Tau vevela ma mago): Vevela mafanafana ma tele timuga nai lo toafa, ae le lava e fa'avasegaina o se susū. E maua i vaega o Aferika i Saute o le Sahara.
– BSk (Tau malulu ma mago): E malūlū atu le vevela ma e tele atu sina timuga nai lo toafa malūlū, e vaʻaia i nofoaga e pei o le Great Plains i le ISA.

Vaega C: Tau Feoloolo

O tau vevela e iai le vevela feololo ma suiga tetele o le vaitau. O nei tau e taatele i le ogatotonu o latitu ma e tolu ituaiga autū:

– Cfa (Tau mafanafana ma malulu): Tau mafanafana ma timuga faifai pea. Va'aia i saute sasa'e o Amerika ma sasa'e o Saina.
– Cfb (Tau o le Vasa): Vevela mālū i le tausaga atoa ma le tele o timuga, e masani ai i Europa i Sisifo ma le Pasefika i Matū Sisifo.
– Csa/Csb (Tau Metitirani): Tau māfanafana vevela ma mago ma taumalulu mālū ma susū. O nei tau e maua i tafatafa o le Sami Metitirani, Kalefonia i le talafatai, ma vaega o Ausetalia.

tagai foi i le  Auala e Faitau ai se Fa'afanua o le Laueleele

Vaega D: Tau Konetineta

O tau i le konetineta e iloga i le vevela tele ona o lo latou tulaga i uta, e mamao ese mai aafiaga fa'alelei o vasa. E iai taumalulu malulu ma taumafanafana mafanafana fa'atasi ai ma suiga eseese o vaitau.

– Dfa (Tau susū i le konetineta, taumafanafana vevela): Taumafanafana vevela ma taumalulu malulu faatasi ai ma timuga faifai pea i le tausaga atoa, e taatele i le itu i matu sasaʻe o Amerika ma le itu i matu sasaʻe o Saina.
– Dfb (Tau mafanafana i le konetineta, taumafanafana mālūlū): Tau mālūlū ma taumalulu mālūlū fa'atasi ai ma timuga i le tausaga atoa, e va'aia i vaega o Kanata ma Europa i matū sasa'e.
– Dfc/Dfd (Tau i le itu i saute o le pa'ū): O taumalulu matuā mālūlū ma taumafanafana pupuu ma mālūlū, e masani ona maua i Alaska, Siberia, ma Scandinavia i matū.

Vaega E: Tau i le Polar

E fuafua le tau i le pole i le malulu o le tausaga atoa, e leai se vaitau moni o le taumafanafana. E matuā itiiti lava ni laau e ola i nei tau, e tele lava ina aofia ai le tundra ma le aisa.

– ET (Tau o le Tundra): Tau māfanafana pupuu ma mālūlū ma taumalulu uumi ma aisa, e maua i itulagi e pei o Kanata i mātū ma le talafatai o Greenland.
– EF (Tau o le aisa): O le vevela e tumau pea le aisa ma le kiona e ufitia ai le eleele i le tausaga atoa, e iai i Antarctica ma nisi vaega o Greenland.

Fa'aoga ma le Talafeagai o le Fa'avasegaga Köppen

O le fausaga faigofie o le Köppen Climate Classification system ua avea ai ma meafaigaluega taua tele mo tagata suʻesuʻe i le tau, tagata suʻesuʻe i siʻosiʻomaga, ma tagata suʻesuʻe i laufanua. E fesoasoani i le malamalama i le tufatufaina o laʻau, le talafeagai o itulagi mo faʻatoʻaga, ma aafiaga e ono tulaʻi mai ona o suiga o le tau.

I faatoaga, mo se faataitaiga, o le faavasegaga e fesoasoani i faifaatoaga ma tagata atamamai i faatoaga i le fuafuaina o faatoaga talafeagai mo itulagi eseese. O le iloaina o le ituaiga o le tau e taʻu atu ai ia i latou e uiga i vaitau o le totoina, timuga e ono tutupu, ma le vevela o le ea, e fesoasoani ai i le filifilia ma le fuafuaina o faatoaga sili ona lelei.

tagai foi i le  Le Auala e Fausia ai Galu e tusa ai ma le Fa'afanua

I le itu tau si'osi'omaga, e taua tele le faiga a Köppen mo taumafaiga tau puipuiga o le siosiomaga. O le malamalama i sone o le tau e mafai ai e saienitisi ona vavalo i suiga i le tufatufaina atu o nofoaga ma aafiaga e ono tula'i mai i le tele o ituaiga o meaola eseese. O le fa'avasegaga o le tau e mafai ona fa'amatalaina ai fuafuaga tau puipuiga o le siosiomaga, ma fesoasoani ai e fa'amuamua vaega e sili ona lamatia i lalo o tulaga fesuisuia'i o le tau.

Mo fuafuaga tau taulaga ma atinae tetele, o le iloaina o le ituaiga o le tau e taua tele i le fausiaina o fale ma nofoaga e mafai ona tatalia tulaga o le tau i le lotoifale. Mai manaʻoga o le faʻamafanafanaga i tau malulu e oʻo atu i le teteʻe atu i le vevela i vaega mago, e tatau ona ogatasi mamanu o fausaga ma le tau o loʻo iai nei ina ia mautinoa le tumau ma le maufetuunaʻi.

iʻuga

O le faiga o le Fa'avasegaga o le Tau a Köppen e ofoina atu ai se auala atoatoa ma aoga e fa'avasega ai tau o le lalolagi. I le iloaina o mamanu o le vevela ma le timuga, o le fa'avasegaga a Köppen e mafai ai ona tatou malamalama atili ma fetu'una'i i tulaga eseese o le tau i le lalolagi atoa. Pe mo su'esu'ega fa'asaienisi, fuafuaga fa'ato'aga, taumafaiga fa'asao, po'o le atina'eina o taulaga, o lenei faiga fa'avasegaga o lo'o avea pea ma fa'avae autu i le su'esu'eina o tau ma matā'upu e feso'ota'i i ai.

Tuua se Faamatalaga