Metotia Fa'aeletise i le Physiotherapy
O le togafitiga eletise o se auala e masani ona faʻaaogaina i le physiotherapy e fesoasoani e faʻaitiitia ai le tiga, faʻavavevave le toe faʻaleleia o aano, faʻaleleia atili le galuega a maso, ma lagolago ai le faagasologa o le toe faʻaleleia mo faʻafitauli eseese o musculoskeletal ma neura. E ui o le upu "eletise" e foliga faʻapitoa, o lona faʻaaogaina i le physiotherapy e fuaina, saogalemu, ma faʻatulagaina e tusa ai ma manaʻoga o le maʻi. O lenei tusiga o loʻo talanoaina ai manatu autu, ituaiga o metotia masani o togafitiga eletise, faʻailoga, contraindications, ma mafaufauga faʻapitoa mo taunuuga sili ona lelei o togafitiga.
Manatu Fa'avae o le Togafitiga Fa'aeletise
I le physiotherapy, o le electrotherapy e faatatau i le faʻaaogaina o tafega eletise ma ni faʻailoga faʻapitoa—e pei o le tele o taimi, malosi, lautele o le tata o le fatu, ma le umi—e maua ai ni aafiaga faʻaletino i aʻano o le tino. O nei aafiaga e mafai ona aofia ai le faʻatonutonuina o le tiga e ala i le faiga o neula, faʻaosofia o maso feʻaveaʻi, faʻateleina o le tafe toto i le lotoifale, ma le lagolago mo le faʻamalologa o manuʻa.
E lē tu na o le togafitiga eletise e fai ma "togafitiga autū," ae e masani lava o se vaega o se polokalame toe faaleleia atoatoa e aofia ai faamalositino faafomai, aoaoga, togafitiga lima, ma le suia o gaoioiga. O lona uiga o le manuia o togafitiga eletise e faalagolago tele i se suesuega sa'o o togafitiga faaletino, le filifilia o auala talafeagai, ma le tausisia e le ma'i o faamalositino ma fautuaga mo gaoioiga i aso taitasi.
Ituaiga Masani o Metotia Fa'aeletise
1. TENS (Fa'aosofiaina o Neura e ala i le Eletise i le Pa'u)
O le TENS o se tasi o metotia sili ona lauiloa mo le puleaina o le tiga. E tu'u electrodes i luga o le pa'u i le vaega o le tiga po'o luga o auala o neula e feso'ota'i i ai, ma e fa'aogaina se eletise maualalo le malosi e fa'aosofia ai neula lagona.
O le fa'amoemoega autū:
– Fa'aitiitia tiga ogaoga ma tiga tumau (e.g. tiga o le tua i lalo, osteoarthritis, tiga o le ua).
– Lagolago gasegase ia sili atu le toʻa i le faia o faamalositino toe faaleleia.
O le faiga o galuega e masani ona faʻamatalaina:
– Le talitonuga o le “Pulea o le Faitoto’a”: e mafai e le fa’aosofiaina o lagona ona “tapunia le faitoto’a” o le fesiita’iga o le tiga i le faiga tutotonu o neula.
– Fa'ateleina le fa'asa'olotoina o le endorphin i nisi tulaga (e.g. fa'alogo maualalo ae maualuga le malosi ae o lo'o mafanafana pea).
Fa'amatalaga Fa'afoma'i:
E mafai ona eseese le aogā o le TENS i tagata taʻitoʻatasi. O le tuʻuina o le eletise ma fetuʻunaʻiga o parakalafa e matua aʻafia ai lava iʻuga.
2. NMES (Fa'aosofiaina o le Malosiaga o le Neura)
O le sini a le NMES o le fa'agaoioia lea o le fe'avea'i o maso e ala i le fa'aosofiaga eletise. E le pei o le TENS, lea e fa'atatau i neula lagona, o le NMES e fa'atatau i neula gaioiga, ma mafua ai le fe'avea'i o maso.
Fa'ailoga lautele:
– Vaivai o maso pe a uma le taotoga (e.g. toe fa'aleleia pe a uma le toe fausiaina o le ACL, taotoga o le tulivae).
– Le gatete o maso ona o le lē mafai ona gaoioi.
– Toe fa'aleleia le fa'agaoioiga o maso fe'avea'i pe a faigata i le ma'i ona fa'agaoioia maso i lona lava loto.
Fa'amanuiaga:
– Fesoasoani e faatumauina le tele ma le malosi o maso.
– Fa'aleleia le puleaina o neula ma maso pe a tu'ufa'atasi ma fa'amalositino gaioi.
Mafaufauga tāua:
E tatau ona seti le NMES i se malosi e lava e maua ai ni fa'a'a'a'a aoga a'o tumau pea le saogalemu ma le mafai ona onosa'i. O lenei metotia e masani ona sili ona aoga pe a talosagaina le ma'i e faia ni fa'a'a'a'a'a gaioi i le taimi e tasi fa'atasi ai ma le fa'aosofiaga.
3. FES (Fa'aosofiaga Fa'aeletise Galuega)
O le FES o se ituaiga fa'aosofiaga eletise e sili atu ona maoti: e tu'uina atu le eletise e fa'atupu ai gaioiga fa'atino, mo se fa'ata'ita'iga, fesoasoani i le fa'agaoioiga o le tapuvae i le taimi e savali ai i tagata mama'i ua maua i le stroke (pa'u'ū le vae), po'o le fesoasoani i gaoioiga fa'amalosi i nisi o fa'afitauli o neura.
Sini:
– Fa'afaigofieina gaoioiga fa'atino (savali, si'i vae, aapa atu).
– Lagolagoina le neuroplasticity e ala i fa'amalositino faifai pea e sili atu ona "anoa" le aoga.
Fa'aoga fa'afoma'i:
– O le stroke, manu'a o neula, manu'a o le uaea tuasivi i nisi o tulaga, ma isi tulaga o neula e pei ona iloiloina e se foma'i fa'aletino.
4. IFC (Togafitiga o le Tafe Fa'alavelave)
E faʻaaogā e le IFC ni tafega feololo se lua e "faʻalavelave" i totonu o le aano, ma maua ai se aafiaga faʻamalolo i vaega loloto nai lo le TENS i nisi tulaga.
Fa'aoga masani e fa'amoemoeina:
– Fa'aitiitia le tiga ma le gatete o maso.
– Fa'aleleia atili ai le tafe toto i le lotoifale.
Fa'amanuiaga fa'atino:
O nisi gasegase e sili atu le toʻafimālie o le IFC mo vaega tetele o le tiga auā o le lagona e mafua mai ai e masani ona "lamolemole" i luga o le paʻu, e ui o loʻo tumau pea le tagata lava ia i tali.
5. EMS mo le Faamalosia ma le Fa'aleleia (i tua atu o se fa'atulagaga fa'afoma'i)
I nisi falema'i, e fa'aaogaina fo'i le EMS e fesoasoani ai i fa'amalositino fa'amalosi tino i nisi o tulaga. Peita'i, i le tulaga o le physiotherapy fa'aklinikal, e tatau ona fa'avae le fa'aaogaina o le EMS i le iloiloga, sini o le toe fa'aleleia, ma le saogalemu o le ma'i, ae le na'o le "fausiaina o maso."
6. Microcurrent
E fa'aaogā e le microcurrent ni tafega e matuā maualalo le malosi (microamperes) ma e masani ona fa'alauiloaina e lagolago ai le fa'amalologa o a'ano ma fa'aitiitia ai le tiga.
Fa'aoga:
– O nisi foma'i e fa'aaogaina i tiga tumau po'o le fa'amalologa o a'ano vaivai.
Fa'amatalaga:
E ono fesuisuia'i fa'amaoniga fa'asaienisi e fuafua i le fa'ailoga ma le faiga fa'atino. E tatau ona taua tele le fa'aaogaina ma e fa'avae i luga o le iloiloga o le i'uga o le ma'i.
7. Iontophoresis (Togafitiga Fa'ao'oina o Fualaau Fa'asaina i le Tafega Eletise)
E faʻaaogā e le Iontophoresis se eletise e fesoasoani ai i le tuʻuina atu o vailaʻau faʻapipiʻi ua faʻatumuina (e pei o nisi vailaʻau e faʻaitiitia ai le mumū) e ala i le paʻu.
O faʻailoga e faʻaaogaina i nisi taimi:
– O nisi tendinitis, tiga mumū i le lotoifale i nisi o mataupu.
Fa'amatalaga saogalemu:
E tatau ona mata'ituina le lamatiaga o le itaitagofie o le pa'u; e tatau ona talafeagai le filifiliga o vaila'au ma le polarity o vaila'au.
Fa'ailoga mo le Togafitiga Eletise i le Physiotherapy
I se tulaga lautele, o le togafitiga eletise e mafaufauina i:
– Tiga o maso: tiga o le tua i lalo, tiga o le ua, gugu, tiga o tauʻau.
– Pe a uma se manu'a po'o se taotoga: e fesoasoani e fa'agaoioi maso, fa'aitiitia le tiga, ma fa'avavevave ai le toe fa'aleleia o le tino.
– Tulaga fa'aletonu o neula: stroke, nisi o neuropathy, fa'aletonu o le puleaina o maso.
– Mageso o maso ma le fe'ei o a'ano vaivai.
– O nisi o tulaga e manaʻomia ai le faʻafaigofieina o gaioiga (aemaise lava i le FES).
Ae ui i lea, e tatau ona fa'amamafa e tatau ona iloa fa'ailoga patino e ala i se su'esu'ega o le physiotherapy, e aofia ai tala fa'asolopito, su'esu'ega o le gaioiga, malosi, galuega faatino, ma sini a le ma'i.
Fa'alavelave ma Lapata'iga
E ui o le togafitiga eletise e fai si saogalemu, ae o loʻo i ai ni ona faʻalavelave ma ni puipuiga, e aofia ai:
– O masini e fa'apa'u ai le toto po'o nisi mea fa'apipi'i eletise (e mana'omia se feutagaiga fa'afoma'i/oloa).
– Maitaga: aemaise lava le manava/suāsusu (e ono eseese tulafono faatonutonu; e tatau ona fa’aeteete).
– Vaega e ogaoga fa'alavelave i lagona: lamatiaga o le mu/ita ona e le lagona e le ma'i le malosi tele.
– Pa'u ua itaitagofie, nisi manu'a matala, pe ma'ale'ale i le mea fa'apipi'i eletise.
– Fa'ama'i pipisi (tumor) i le vaega o lo'o togafitia: e masani ona 'alofia se'i vagana ua i ai ni fa'atonuga fa'apitoa fa'afoma'i.
– Thrombosis/lamatiaga o le embolism i nisi vaega: o le fa'aosofiaina e ono fa'ateleina ai le lamatiaga o fa'alavelave fa'afuase'i.
O le a faia e le foma'i fa'aletino ni su'esu'ega ma fa'amautinoa le saogalemu o tulaga, e aofia ai le siakiina o le tulaga lelei o le pa'u o le ma'i, lagona, ma le mafanafana i le taimi o le togafitiga.
Fa'atulagaga ma Metotia Fa'aoga e A'afia ai Taunu'uga
O le manuia o le togafitiga eletise e le gata ina faalagolago i le ituaiga o masini, ae faapea foi i luga o tapulaa ma metotia faʻaoga, e pei o:
– Tele ma le lautele o le tata o le fatu: e a'afia ai pe o le tiga po'o le fe'avea'i o maso o lo'o fa'amoemoe i ai.
– Malosi: e tatau ona lava e maua ai se aafiaga ae e tatau lava ona mafanafana.
– Umi o le taimi e fai ai: e lē o taimi uma e sili atu ai le umi; e tatau ona talafeagai ma le sini.
– Tu'uga o le eletise: e fuafua ai le vaega ua fa'aosofia.
– Tuufaatasiga ma faamalositino: aemaise lava le NMES/FES, e masani ona sili atu ona lelei taunuuga pe a tuufaatasi ma faamalositino gaioi ma toleniga faatino.
O le mea lea, o le togafitiga eletise e tatau ona faia e se fomaʻi faʻapitoa i le tino poʻo se tagata faigaluega soifua maloloina agavaa, ma e manaʻomia e tagata maʻi ona mulimuli ma le faʻaeteete i faʻatonuga.
I'uga
O metotia fa'aeletise i le physiotherapy e aofia ai auala eseese e pei o le TENS, NMES, FES, IFC, microcurrent, ma le iontophoresis. E tofu lava ma se fa'amoemoega ma se auala eseese—mai le fa'aitiitia o le tiga ma le fa'aosofia o le fa'apupuna o maso i le fesoasoani i le gaioiga fa'atino. E ui e aoga, o le fa'aeletise e le o se fofo e tasi; o taunu'uga sili ona lelei e masani ona ausia pe a fa'atasi le fa'aeletise ma fa'amalositino talafeagai mo le toe fa'aleleia, a'oa'oga, ma le suiga o gaioiga. Faatasi ai ma le iloiloga sa'o, filifiliga talafeagai o auala, ma le fa'atinoina saogalemu o parakalafa, e mafai e le fa'aeletise ona avea ma se meafaigaluega aoga i le fa'avavevaveina o le toe fa'aleleia ma le fa'aleleia atili o le tulaga lelei o le olaga o se ma'i.
Afai e te manaʻo ai, e mafai ona ou faʻatulagaina lenei tusiga e tusa ai ma ou manaʻoga patino—mo se faʻataʻitaʻiga, mo se galuega atofaina i le kolisi (faʻatasi ai ma upusii), mo anotusi o le blog faafomaʻi (sili atu ona lauiloa ma faʻatosina), poʻo se module aʻoaʻoga (sili atu ona faʻapitoa ma laulau o parakalafa ma faʻataʻitaʻiga o mataupu).