Fa'amalositino fa'aletino e togafitia ai le vertigo tulaga

Fa'amalositino Fa'aletino e Togafitia ai le Vertigo Tulaga

O le vertigo tulaga—e masani ona ta'ua o le Benign Paroxysmal Positional Vertigo (BPPV)—o se tasi lea o mafua'aga masani o le niniva e tupu pe a sui le tulaga o le ulu. E to'atele tagata e a'afia i lea tulaga pe a ala a'e, liliu vave o latou ulu, punou i lalo, pe taoto i o latou itu. O le tala fiafia, e masani ona mafai ona togafitia le vertigo tulaga i fa'amalositino fa'aletino talafeagai, aua o le fa'afitauli autu e masani ona feso'ota'i ma se fa'alavelave fa'aletino i le taliga i totonu, ae le o se fa'aleagaina tumau o le fai'ai.

O lenei tusiga o loʻo talanoaina ai faʻamalositino masani a le physiotherapy e faʻaaogaina e fesoasoani e togafitia ai le vertigo i le tulaga, faʻapefea ona faia, ma manatu taua e teu i lou mafaufau ina ia mautinoa o loʻo saogalemu ma aoga ia faʻamalositino.

Malamalama i le Vertigo Tulaga (BPPV) i se Aotelega

O le taliga i totonu o loʻo i ai le faiga paleni, e aofia ai alavai faʻafaliʻo ma totoga otolith. I le BPPV, o tamaʻi vaega o le calcium carbonate (otoconia) e tatau ona i ai i ni nofoaga patino e teʻa ese ma ulufale atu i se tasi o alavai paleni. A minoi le ulu, e minoi faʻatasi nei vaega ma faʻaosofia sese ai masini paleni, ma mafua ai ona maua e le faiʻai se faʻailoga sese o loʻo feliuliuaʻi le tino.

O faʻailoga taua o le BPPV e aofia ai:
– O le niniva feliuliua'i e mafua mai i le suiga o le tulaga o le ulu.
– Osofa'iga pupuu (e masani lava mai ni nai sekone i lalo ifo o le 1 minute).
– Atonu e o faatasi ma le niniva, o nisi taimi e pua’i ai.
– E masani lava e le o faatasi ma le faaletonu o le faalogo (afai e iai, e manaomia ona iloilo isi mafuaaga).

Aiseā e Aogā ai Faamalositino Faaletino?

O togafitiga fa'aletino mo le BPPV e masani ona taula'i i le toe fa'atulagaina o gaioiga ma fa'amalositino masani. O le fa'amoemoe o gaioiga toe fa'atulagaina e toe fa'afo'i le otoconium i lona tulaga muamua e 'alo 'ese ai mai le fa'aita o alavai fa'afa'ata'amilomilo. O fa'amalositino masani, e pei o fa'amalositino Brandt-Daroff, e fa'amoemoe e fa'afetaui le faiga o neula i mea e fa'aosofia ai le niniva ma fa'aitiitia ai le ma'ale'ale.

E to'atele gasegase e fa'aleleia a latou soifua maloloina i ni nai taimi o fa'amalositino talafeagai. Peita'i, e taua le fa'amaonia o le sa'o o le fa'amaoniga (BPPV), aua e mafai ona mafua le niniva ona o le tele o tulaga eseese.

FAITAU  Le aʻafiaga o le physiotherapy i le soifua manuia o le mafaufau

Fa'amalositino ma Manu'a e Masani Ona Fa'aaogaina

1) Faiga o le Epley (Faiga o le Toe Fa'atulagaina o Canalith)

O le Epley maneuver o le metotia e sili ona faʻaaogaina mo le posterior canal BPPV (o le ituaiga e sili ona taatele). O le mea sili, e tatau ona faia e se physiotherapist poʻo se tagata tomai faapitoa i le soifua maloloina ua aʻoaʻoina, aemaise lava i le taumafaiga muamua, aua e manaʻomia ai le tulaga saʻo ma le faasologa o gaioiga.

Aotelega o laasaga (mo le itu ua aafia):
1. O le nofo i le pito o le moega, o le ulu e liliu i le 45° i le itu e mafua ai le niniva.
2. Ta'oto vave i lou tua ma lou ulu ua liliu i le 45° ma fa'aloaloa teisi (va'ai i luga). Taofi mo le 30–60 sekone pe se'ia o'o ina mou atu le niniva.
3. Liliu malie lou ulu i le 90° i le isi itu (ia liliu nei i le 45° i le itu e le o aafia). Taofi mo le 30–60 sekone.
4. Fa'asaga lou tino i le itu o lou ulu se'ia e taoto i lou itu, ma ou foliga e fa'asaga i lalo (pe tusa o le 45°). Taofi mo le 30–60 sekone.
5. Toe nofo filemu i lalo.

Faamaumauga Taua:
– E mafai ona mafua ai le niniva mo sina taimi—o se mea masani lava lea.
– A maeʻa le togafiti, e fautuaina nisi tagata e ʻaloʻese mai le gaoioi tele o le ulu mo le 24 itula, e ui e eseese lenei fautuaga e tusa ai ma le fomaʻi.

2) Semont Maneuver (Faiga Fa'asa'oloto)

O le Semont maneuver e fa'amoemoe muamua fo'i mo le posterior canal BPPV. E vave ma "luelue" le gaioiga mai lea itu i lea itu, o lea e masani ona faia i lalo o le vaavaaiga a se physiotherapist, aemaise lava i tagata matutua po'o i latou e iai fa'afitauli o le tuasivi.

O le mataupu faavae:
– E nofo le maʻi, e liliu ese le ulu i le 45° mai le itu ua aʻafia, ona faʻataʻoto vave lea i le itu ua aʻafia.
– A uma ona uuina le maʻi, e vave ona siitia le maʻi i le isi itu e aunoa ma le suia o le tulaga o le ulu, ona toe uuina lea aʻo leʻi toe foʻi i le nofo.

O lenei gaioiga e faʻamoemoe e "aveʻese" mea ua pipii ma aveese mai le auala poloka.

3) Lempert Maneuver (Barbecue Roll) mo le BPPV o le Alavai Fa'alava

Afai e tupu le BPPV i le alavai faalava, e ese le auala e fai ai. O le tasi metotia o le barbecue roll po'o le Lempert maneuver, lea e aofia ai le faasolosolo malie o le ta'avale e pei o se "body twist" e aveese ai ni vaega laiti.

FAITAU  Togafitiga fa'aletino mo gasegase e maua i fa'ama'i tumau o le manava

Fa'amatalaga lautele:
– Amata mai se tulaga fa'ata'oto.
– E feliuliua’i malie le ulu i le 90° i le tasi itu, ona feliuliua’i lea o le tino fa’atasi ma le ulu, se’ia mae’a le feliuliua’i e 360° i ni la’asaga eseese, fa’atasi ai ma se malologa e 15–30 sekone mo tulaga ta’itasi.

Talu ai o le fuafuaina o le alāvai ua aʻafia e manaʻomia ai se suʻesuʻega (e pei o le suʻega Dix-Hallpike poʻo le supine roll test), e tatau ona faia lenei gaioiga pe a uma ona faia se iloiloga talafeagai.

4) Fa'amalositino Brandt-Daroff (Fa'amalositino Fa'amasani i le Fale)

E masani ona fautuaina le Brandt-Daroff e fai ma faamalositino i le fale, aemaise lava pe a le mafai ona toe sui le tulaga, pe toe tupu soo faailoga, pe manaomia e le ma'i nisi faamalositino.

Fa'afefea ona fai:
1. Nofo sa'o i luga i le pito o le moega.
2. Ta'oto vave i le tasi itu, ma fa'asaga teisi lou ulu i luga (pe tusa o le 45°). Taofi mo le 20–30 sekone pe se'ia o'o ina mou atu le niniva.
3. Toe foʻi i le tulaga saofai, taofi mo le 20–30 sekone.
4. Toe fai i le isi itu.

Fua fa'amalositino masani:
– 5 toe fai taumatau-agavale (1 seti).
– 2–3 seti i le aso mo le 1–2 vaiaso, pe e pei ona faʻatonuina e se fomaʻi faʻamalositino.

O le lelei o lenei faamalositino e faigofie ona fai e aunoa ma ni meafaigaluega, ae o le faaleleia atili e masani ona faifai malie nai lo le toe suia o le tulaga e pei o le Epley.

5) Fa'amautu o le Va'ai ma Fa'amalositino o le Paleni

I nisi tagata, a uma ona mou atu le tiga o le ulu, e tumau pea le lagona o le lē mautu, "opeopea," po o le fefe i le gaoioi. O faamalositino vestibular e pei o le mautu o le vaai e mafai ona fesoasoani e toe faʻafoʻisia le paleni o le tino.

Fa'ata'ita'iga faigofie o fa'amalositino:
– Taula’i atu i mata’itusi i luga o le pepa i le mamao e oo i ai lou lima.
– Fa'agaoioi malie lou ulu mai lea itu i lea itu a'o fa'atumauina pea le manino o le tusitusiga (ia taula'i mata).
– Fai lenei mea mo le 30–60 sekone, 2–3 taimi i le aso, fa'atasi ai ma le malosi e fetu'una'i ina ia mafai ai ona maua ni fa'ailoga e le ogaoga tele ma feololo ma toe malosi ai i totonu o ni nai minute.

E mafai fo'i ona fa'aopoopo i ai fa'amalositino paleni, mo se fa'ata'ita'iga o le tu ma ou vae fa'atasi, o le tu tandem (tasi le vae i luma), po'o le savali a'o liliu malie lou ulu—ioe, fa'atasi ai ma puipuiga e puipuia ai le pa'ū.

FAITAU  Togafitiga i le vai po'o le hydrotherapy i le physiotherapy

Fautuaga mo le Saogalemu a'o Fa'ata'ita'i

Ina ia mautinoa le saogalemu o fa'amalositino fa'aletino:
– Fai i se nofoaga saogalemu (lata ane i se puipui/au, mamao ese mai tulimanu ma’ai).
– Afai e faigofie ona e pa'ū, fesili mo se soa.
– ʻAloʻese mai le faia o ni gaioiga vavave pe afai e iai ni ou faʻafitauli matuia i le ua (e pei o le spondylosis ogaoga), se talaʻaga o nisi o stroke, poʻo ni faʻaletonu o alatoto o le ua, seʻi vagana ua iloiloina e se fomaʻi.
– Taofi le faamalositino pe afai e te lagonaina ni faailoga e le masani ai e pei o le matapogia, vaivai o vae ma lima, faigata ona tautala, vaai faalua faifai pea, pe tiga tele le ulu.

O afea e tatau ai ona e va'ai i se foma'i po'o se foma'i fa'apitoa i le tino?

E ui e masani ona faaleleia le BPPV, ae e taua le iloiloga faapolofesa pe afai:
– O lou taimi muamua lenei ua tupu ai le fa’ama’i ma e le’i maua lava oe i se fa’ama’i.
– O le niniva e umi se taimi (e sili atu ma le 1 minute i le osofaʻiga e tasi) pe tupu foʻi e aunoa ma se suiga i le tulaga.
– Ua i ai le leiloa o le faalogo, tatagi tele o taliga, tafe mai le vai mai le taliga, pe tiga taliga.
– E iai sou fa'ama'i o neula, ua leva ona e pa'ū, pe ua iai ni ou fa'asea i le matuā lē mautu o le savali.
– E lē faaleleia fa'ailoga pe a uma ni nai aso o faamalositino pe toe tupu soo foi.

E mafai e se foma'i fa'aletino ona fuafua le alavai ua a'afia, filifili le togafiti e sili ona talafeagai, ma mata'ituina le tali atu i togafitiga. O nisi taimi e mana'omia ai se tu'ufa'atasiga o togafiti ma fa'amalositino vestibular mo le toe fa'aleleia lelei.

Fa'ato'a

O fa'amalositino fa'aletino o se auala autū lelei e togafitia ai le vertigo tulaga (BPPV), e ala i le toe fa'atulagaina o le tino e pei o fa'amalositino Epley, Semont, po'o Lempert, fa'apea fo'i ma fa'amalositino fa'amasani e pei o le fa'amalositino Brandt-Daroff. Fa'atasi ai ma le su'esu'ega sa'o, metotia sa'o, ma le gauai atu i le saogalemu, e mafai e le to'atele o tagata mafatia ona iloa le fa'aleleia atili o le soifua maloloina, e tusa lava pe i totonu o se taimi pu'upu'u.

Afai e te manaʻo ai, e mafai ona ou faʻatulagaina lenei tusiga ina ia sili atu ona patino: mo se faʻataʻitaʻiga, taulaʻi atu i le posterior canal BPPV, faʻaopoopoina se taʻiala auiliili i lea laʻasaga mo le itu taumatau/agavale, pe fatuina se faʻaliliuga i se gagana e sili atu ona lauiloa mo aʻoaʻoga a gasegase.

Taofi faamatalaga