Togafitiga fa'aletino e togafitia ai fa'afitauli o le va'ai

Togafitiga Fa'aletino e Togafitia ai Fa'afitauli o le Va'ai

E masani ona manatu i faʻafitauli o le vaʻai o se faʻafitauli "mata", o lea e masani ona faʻatatau fofo faʻapitoa i mata tioata, mataua mata, poʻo taotoga. Peitaʻi, i le tele o tulaga, e le naʻo ni faʻafitauli o le vaʻai. O le auala e gaoioi ai mata, le mafai e le faiʻai ona faʻagasolo faʻamatalaga vaʻaia, le tulaga o le tino, le feʻai o maso o le ua, ma e oʻo lava i le umi o le taimi e faʻaaoga ai le lau e mafai ona aʻafia ai le lelei o le vaʻai. O iinei e mafai ai e le physiotherapy ona faia se sao lagolago—e le o le "suia" o le sao o se fomaʻi mata, ae ia fesoasoani e foʻia faʻafitauli o le musculoskeletal ma le galuega e fesoʻotaʻi ma faʻafitauli faʻapitoa o le vaʻai.

Ia malamalama i le sootaga i le va o le tino ma le vaai

E lē gata i mata le vaʻai. E galulue faʻatasi le faiga o vaʻai ma le faiga o neula, faiga o le vestibular (paleni), ma faiga o le proprioceptive (tulaga o le tino). A aʻafia se tasi i se faʻalavelave i se tasi o nei vaega—mo se faʻataʻitaʻiga, le fenumiai o maso o le ua, faʻafitauli o le paleni, poʻo le lē lelei o le fesoʻotaʻiga o mata ma gaioiga—e mafai ona tulaʻi mai ni faʻaseā e pei o le niniva pe a faitau, vaivai o mata, faigata ona taulaʻi, vāvāō i nisi taimi, poʻo le maaleale i le malamalama. E masani ona maua lenei tulaga i tagata faigaluega e tilotilo i mata mo le tele o itula, tamaiti aʻoga e faitau mo le tele o itula, poʻo tagata o loʻo toe malosi mai manuʻaga o le ulu.

E taula'i le togafitiga fa'aletino i vaega fa'atino: fa'aleleia atili o le tulaga, fa'ateleina le fe'avea'i o le ua ma tau'au, fa'aa'oa'oina le feso'ota'iga o mata ma le ulu, ma fa'aitiitia le fe'avea'i e mafai ona fa'ateteleina ai fa'ailoga o le va'ai. O le mea lea, e sili atu le malamalama i le togafitiga fa'aletino o se vaega o le toe fa'aleleia po'o le puleaina o fa'ailoga mo tulaga fa'apitoa, nai lo se faiga e "fa'aleleia atili ai le va'ai mamao" po'o le fa'amaloloina o fa'ama'i o mata e pei o le katarata.

Tulaga e mafai ona fesoasoani i le physiotherapy

E lē o faʻafitauli uma o le vaʻai e tali lelei i togafitiga faʻamalositino. Peitaʻi, o nisi o tulaga e mafai ona faʻaleleia pe a faʻaleleia le mafuaʻaga autū, e aofia ai:

1. Ma'a'a o le ua ma le ulu tiga ona o le ma'a'a
O le tulaga o le ulu i luma ma tauʻau ua punou e mafai ona mafua ai le fenumiai i maso o le ua, maso o le trapezius, ma isi maso o le ua. O lenei fenumiai e masani ona fesootaʻi ma le tiga o le ulu, le mamafa i tafatafa o mata, ma le vaivai pe a vaʻai latalata. O togafitiga faʻatino lima, faʻamalositino faʻaloaloa, ma le faʻamalosia o le tulaga e masani ona fesoasoani e faʻaitiitia ai faʻailoga.

FAITAU  Togafitiga fa'aletino e fo'ia ai fa'afitauli o vae mafolafola

2. Fa'ama'i o le va'ai komepiuta
O le tilotilo umi i se lau komepiuta e mafai ona mafua ai ona mago mata, faanenefu le vaai mo sina taimi, faigata ona taulaʻi, ma tiga le ua ma tauʻau. E mafai e le togafitiga faaletino ona fesoasoani e ala i aʻoaʻoga ergonomics, aʻoaʻoga o le tū, ma le puleaina o le avega o le ua ma maso pito i luga o le tua.

3. Fa'aletonu o le paleni e feso'ota'i ma le faiga va'ai-vestibular
I nisi tagata, o le niniva po'o le "opeopea" e mafua mai i le gaioiga o le va'ai (e pei o le matamata i se lau fe'avea'i, motu o tagata, po'o le aveta'avale). E mafai e le vestibular physiotherapy ona a'oa'oina le feso'ota'iga o mata ma le ulu ma le fetu'una'iga o le paleni o le tino, ma fa'aitiitia ai fa'ailoga.

4. Toe fa'aleleia pe a uma se manu'a tigaina o le fai'ai (concussion)
A maeʻa se manuʻa i le ulu, o nisi gasegase e feagai ma le le mautonu o le taulaʻi, faigata ona mulimuli i laina pe a faitau, maaleale i le malamalama, poʻo le niniva. O se polokalame toe faʻaleleia e aofia ai faʻamalositino oculomotor (gaioiga o mata), faʻamalositino e faʻamautu ai le vaʻai, ma fetuʻunaʻiga malie i gaoioiga e mafai ona fesoasoani i le toe faʻaleleia.

5. Strabismus māmā po'o nisi fa'afitauli o le feso'ota'iga o mata (i nisi o mataupu ma e masani ona pulea e se 'au e tele vaega fa'apitoa)
E tāua le fa’amamafa atu o le togafitiga autū e tumau pea i se foma’i mata/foma’i mata. Peita’i, o nisi fa’amalositino e mafai ona avea ma vaega o le togafitiga o le va’ai, o nisi taimi e fa’atasi ai ma le physiotherapy, aemaise lava pe a iai le niniva, le fenumiai o le va’aiga, po’o ni fa’afitauli i le tū.

O le ā le galuega a se foma'i fa'aletino i tulaga e feso'ota'i ma le va'ai?

E amata le faiga o le physiotherapy i se iloiloga. E mafai e le physiotherapist ona iloilo le tulaga o le tino, le tele o gaioiga o le ua, le fe'ei o maso, mamanu o le manava, paleni, ma le auala e galulue faatasi ai mata ma le ulu pe a tulimata'ia se sini po'o se faitauga. Mai lenei mea, e atia'e ai se polokalame e fa'atatau i mana'oga o le ma'i. O nisi o togafitiga masani e aofia ai:

1. A'oa'oga ergonomika ma masaniga vaaia
E tele faitioga e faaleleia e ala i le suia o masaniga. O mataupu faavae faigofie e pei o le tulafono 20-20-20 (i minute uma e 20, vaai i se mea e 20 futu/6 mita le mamao mo le 20 sekone) e fesoasoani e faaitiitia ai le vaivai e latalata i le taula’i. E fetu’una’i fo’i e foma’i fa’amalositino le maualuga o le mata’itu, tulaga o le nofoa, lagolago o le lumbar, ma le mamao lelei e matamata ai e puipuia ai le ua mai le punou pe pi’o pea.

FAITAU  Fa'amalositino fa'aletino e togafitia ai le vertigo tulaga

2. Fa'amalositino o le tū ma le fa'amalosia o maso lagolago
O fa'amalositino fa'agaoioiga o le fa'agaoioiga o le fa'amaulu o le ua loloto, fa'amalosia o le tua pito i luga (e pei o le trapezius ogatotonu-lalo), ma fa'amalositino o le mautu o le scapular e mafai ona fa'aitiitia ai le fe'ei o le ua ma le tau'au e masani ona fesoota'i ma le "mamafa o mata" po'o le ulu tiga. O le fa'asa'oga o le tulaga e mafai ai ona sili atu le tutusa o le fa'asaga o le ulu, ma faigofie ai mo mata ona fa'atumauina le taula'i.

3. Fa'aloaloa ma togafitiga fa'atino
O le fa'aloaloa o maso o le ua, fatafata (pectoralis), ma tau'au e fesoasoani e tatala ai le tulaga o le tino. Atonu e fautuaina le togafitiga fa'ale-lima po'o le fa'agaoioiga fa'apitoa o so'oga o le ua pe afai e mafua ai le tiga o le ulu po'o le niniva ona o le fa'ama'a'a, pe afai e faia lea mea e se foma'i fa'amalositino ua a'oa'oina ma pe a uma se su'esu'ega saogalemu.

4. A'oa'oga fa'amaopoopo o mata ma ulu (a'oa'oga oculomotor)
I lalo o nisi tuutuuga, e ono aofia ai i aʻoaʻoga:
– Saccades: e toleni ai le vave o le tilotilo mai le tasi tulaga i le isi.
– Tuliloaga faigofie: toleni mata e mulimuli i mea o loʻo gaoioi.
– Fa'atasiga: e a'oa'oina ai le mafai e mata e lua ona felata'i pe a va'ai i mea e latalata (aoga mo faitioga o le vave vaivai pe a faitau).
O nei faamalositino e masani ona faia malie, ma mata'ituina pe iai se niniva po'o se niniva. Afai e fa'ateteleina fa'ailoga, e tatau ona suia fa'amalositino.

5. Togafitiga vestibular ma le fa'amautuina o le va'ai
Mo le niniva e fesoʻotaʻi ma le gaoioi o le ulu poʻo suiga i le tulaga, o le vestibular physiotherapy e ono aofia ai faʻamalositino VOR (vestibulo-ocular reflex)—mo se faʻataʻitaʻiga, o le tau faʻatupulaʻia o le vaʻai i se sini aʻo faʻagaoioia le ulu. O le sini ia faʻaleleia atili le mafai o le paleni e faʻatumauina ai se ata mautu i luga o le retina aʻo gaoioi le ulu.

O afea e lē lava ai le physiotherapy ma e tatau ai ona e vaʻai i se fomaʻi mata?

E lē suitulaga le togafitiga faaletino i se suega mata. E tatau ona e feutagai loa ma se fomaʻi mata pe afai e te lagonaina:
– Fa'aitiitia fa'afuase'i pe vave ona alualu i luma le va'ai
– Tiga ogaoga o mata, mata mumu fa'atasi ai ma le fa'aitiitia o le va'ai
– Emo o le malamalama, tele o mea e felelei faafuasei, pe pei o se ie pupuni e ufiufi ai ou mata
– Ua aliali mai se vaaiga fou e lua e aunoa ma se mafuaaga manino
– Tala'aga o le ma'isuka/toto maualuga fa'atasi ai ma ni fa'aletonu fou i le va'ai
O nei mataupu atonu e fesoʻotaʻi ma tulaga ogaoga e pei o le retinal detachment, glaucoma faʻafuaseʻi, poʻo faʻalavelave faʻafomaʻi, lea e manaʻomia ai le vave fesoasoani faafomaʻi.

FAITAU  Aogā o le physiotherapy i le puleaina o le atuatuvale

O le matafaioi o le galulue faʻatasi ma le tele o matāʻupu

O le auala sili ona lelei e masani ona aofia ai le galulue faatasi i le va o se fomaʻi mata/fomaʻi mata, se fomaʻi faʻaletino, ma, afai e manaʻomia, se fomaʻi o neula poʻo se fomaʻi toe faʻaleleia. E faʻamautinoa e le fomaʻi mata e leai ni faʻafitauli faʻatulagaina e manaʻomia ai togafitiga faʻapitoa, aʻo fesoasoani le fomaʻi faʻaletino e faʻaleleia vaega faʻatino e pei o le tulaga, paleni, ma le felagolagomaʻi o mata ma le ulu. I nisi tamaiti, e ono aʻafia se fomaʻi togafitiga galuega poʻo se fomaʻi mafaufau faʻaleaʻoaʻoga pe afai o faʻafitauli o le vaʻai o loʻo aʻafia ai le aʻoaʻoina ma le gauai atu.

I'uga

E mafai e le togafitiga fa'aletino ona avea ma se fuafuaga lagolago taua i le taulimaina o fa'afitauli e feso'ota'i ma le va'ai—aemaise lava pe a mafua pe fa'ateteleina le fa'afitauli ona o le le lelei o le tulaga, le fe'ei o le ua ma le tau'au, fa'aletonu o le paleni, po'o le toe malosi mai se manu'a i le ulu. E ala i a'oa'oga ergonomics, a'oa'oga o le tulaga, togafitiga vestibular, ma i nisi tulaga, fa'amalositino fa'amaopoopo o mata ma le ulu, e fesoasoani le togafitiga fa'aletino e fa'aitiitia ai fa'ailoga e pei o le vaivai o mata, niniva, po'o le ulu tiga i le taimi o gaioiga va'ai. Peita'i, so'o se suiga taua i le va'ai e tatau lava ona iloiloina e se foma'i mata ina ia 'alofia ai le le amana'iaina o mafua'aga ogaoga fa'afoma'i. Fa'atasi ai ma la'asaga sa'o ma le galulue fa'atasi a le aufaipisinisi, o le lelei o le va'ai ma le mafanafana i gaioiga i aso ta'itasi e mafai ona fa'aleleia atili ai.

Taofi faamatalaga