Fausaga ma Galuega a le Pituitary Gland
O le pituitary gland o se tasi o gland endocrine sili ona tāua i le tino o le tagata. E ui i lona laʻitiiti—e tusa ma le lapoʻa o se pi—ae e masani ona taʻua le pituitary gland o le “master gland” auā e gaosia ai hormones e faʻatonutonuina ai le galuega a le tele o isi gland, e pei o le thyroid, adrenals, ma gonads. O loʻo i le pito i lalo o le faiʻai, i tua tonu o le alalaupapa o le isu, e pipii atu i le hypothalamus e se fausaga e taʻua o le pituitary stalk (infundibulum). Ina ia malamalama i le tāua tele o le pituitary, e manaʻomia ona tatou vaʻavaʻai i lona fausaga faʻanatura ma le auala e faʻatino ai e vaega taʻitasi galuega eseese.
Nofoaga ma le Sootaga ma le Hypothalamus
O le pituitary gland o loʻo i totonu o se faʻaʻa i le ponaivi sphenoid e taʻua o le sella turcica. O lenei tulaga e puipuia ai le pituitary gland mai le paʻi atu, ae e mafai ai foʻi ona faʻalauteleina le gland (mo se faʻataʻitaʻiga, ona o se tumo) e oomi i luga o fausaga o loʻo siomia ai, e aofia ai le neula optic, e mafua ai ona faʻaletonu le vaʻai. I luga aʻe o le pituitary gland o loʻo i ai le hypothalamus—o se vaega o le faiʻai e avea ma nofoaga autu e pulea ai hormones ma autonomic. E pulea e le hypothalamus le pituitary gland e ala i auala autu e lua: le auala neural (e masani lava mo le posterior pituitary) ma le auala hypothalamic-pituitary portal vascular (mo le anterior pituitary).
Fausaga Autū o le Pituitary Gland
I se tulaga lautele, e vaevaeina le pituitary gland i vaega e tolu: le anterior pituitary gland (adenohypophysis), le posterior pituitary gland (neurohypophysis), ma le ogatotonu (pars intermedia), lea i tagata e laʻititi tele.
1. Pituitary Muamua (Adenohypophysis)
O le adenohypophysis e aofia ai aano o le glandular e gaosia malosi ai hormones. O lenei vaega e fausia ai le tele o le pituitary gland. Ona o lona natura endocrine, o le adenohypophysis e tele ai alatoto e tufatufa atu ai hormones i le tino atoa.
I le faʻataʻitaʻiga o le histology, e masani ona faʻavasegaina sela adenohypophysis e faʻatatau i le ituaiga o vali ma hormones latou te gaosia, e pei o:
Somatotrophs: e gaosia ai homone tuputupu aʻe.
– Lactotrophs: e gaosia le prolactin.
– Thyrotroph: e gaosia ai le TSH.
– Corticotrophs: e gaosia le ACTH.
– Gonadotrophs: e gaosia ai le FSH ma le LH.
E pulea e le hypothalamus le fa'asa'olotoina o le homone adenohypophysis e ala i le fa'asa'olotoina po'o le taofia o hormones, ia e feavea'i e ala i le hypothalamic-pituitary portal system. O lenei faiga e mafai ai ona pulea lelei, aua o fa'ailoilo o hormones mai le hypothalamus e malaga sa'o atu i le pituitary gland e aunoa ma le malaga i ni mamao mamao.
2. Pituitary i tua (Neurohypophysis)
E le pei o le adenohypophysis, o le neurohypophysis e lē o se aano o le glandular e gaosia ana lava hormones. O le posterior pituitary o se fa’aopoopoga lea o le central nervous system. E aofia ai pito o le axon o hypothalamic neurons e teuina ma fa’asa’oloto ai hormones taua e lua: ADH (vasopressin) ma le oxytocin. O nei hormones e lua e gaosia i le hypothalamus (i le supraoptic ma le paraventricular nuclei), ona feavea’i lea e ala i axons i le posterior pituitary mo le teuina ma fa’asa’oloto i le toto pe a mana’omia.
3. Vaega Fa'avaitaimi
O le pars intermedia o loʻo i le va o le adenohypophysis ma le neurohypophysis. I tagata, e laʻititi lenei vaega ma e le tele sona gaioiga nai lo nisi manu. O le pars intermedia e fesoʻotaʻi ma le gaosiga o hormones e fesoʻotaʻi ma le melanocyte, e pei o le MSH (melanocyte-stimulating hormone), e ui lava e manatu e faʻatapulaʻaina lona sao i tagata matutua.
Galuega a le Pituitary: Hormones Autū ma a Latou Matafaioi
E mafai ona malamalama i le galuega a le pituitary e ala i le suʻesuʻeina o hormones e gaosia (pe faʻasaʻolotoina) ma o latou totoga faʻatatau. Toetoe lava o hormones uma o le pituitary e galulue e ala i ni faiga faʻafoʻi e faʻatumauina ai le paleni i totonu o le tino (homeostasis).
A. Hormone o le Pituitary i luma
1. Hormone Tuputupu Aʻe (GH / Somatotropin)
E iai le sao o le GH i le tuputupu aʻe o le tino, le fausiaina o porotini, ma le metabolism o gaʻo ma le carbohydrate. E faʻaosofia e le GH le ate e gaosia le IGF-1 (insulin-like growth factor 1), o le mafuaʻaga autū lea o le tuputupu aʻe o ponaivi ma aano. I tamaiti, o le le lava o le GH e mafai ona mafua ai le faʻalavelaveina o le tuputupu aʻe, ae o le tele o le GH e mafai ona oʻo atu ai i le gigantism. I tagata matutua, o le tele o le GH e mafua ai le acromegaly (faʻalauteleina o lima ma vae, ma suiga i foliga o foliga).
2. Prolactin (PRL)
O le galuega autū a le Prolactin o le faʻaosofia lea o le gaosiga o le susu i tina faʻasusu. E faʻateleina lona gaosiga pe a uma ona fanau ma e aʻafia i le faʻaosofiaina o le susu i le faʻasusu. O le mea e malie ai, o le prolactin e tele lava ina pulea e le taofiofia mai le hypothalamus e ala i le dopamine. A faʻaitiitia le taofiofia o le dopamine, e faʻateleina ai le prolactin. O le tele o le prolactin e mafai ona mafua ai le le atoatoa o le masina, le le fanautama, ma le faʻasaʻolotoina o le susu i tua atu o le vaitaimi o le faʻasusu (galactorrhea).
3. Hormone Fa'aosofia le Thyroid (TSH)
E fa'aosofia e le TSH le thyroid gland e gaosia ai hormones thyroid (T3 ma le T4), lea e fa'atonutonuina ai le metabolism, le vevela o le tino, le tata o le fatu, ma le atina'eina o neula. O le lava o le T3/T4 e taofia ai le TSH e ala i le negative feedback, ma fa'atumauina ai le paleni o le hormone thyroid.
4. Hormone Adrenocorticotropic (ACTH)
E fa'aosofia e le ACTH le adrenal cortex e gaosia ai glucocorticoids, aemaise lava le cortisol. E taua le Cortisol mo le tali atu i le atuatuvale, fa'atonutonuina o le suka i le toto, fa'atonutonuina o le toto maualuga, ma aafiaga e tete'e ai i le mumū. O le tele naua o le ACTH e mafai ona o'o atu ai i fa'afitauli e pei o le le lava o le adrenal po'o le Cushing's syndrome.
5. Follicle-Stimulating Hormone (FSH) ma le Luteinizing Hormone (LH)
O nei homone e lua e pulea ai le galuega tau fanafanau. I fafine, e fa'aosofia e le FSH le matua o le ovarian follicle ma le gaosiga o le estrogen, a'o fa'aosofia e le LH le ovulation ma le fausiaina o le corpus luteum, lea e gaosia ai le progesterone. I tane, e lagolagoina e le FSH le spermatogenesis, a'o fa'aosofia e le LH sela Leydig e gaosia ai le testosterone.
B. Hormones o le Pituitary i tua
1. Hormone e tete'e i le diuretic (ADH / Vasopressin)
E fa'atonutonu e le ADH le paleni o le vai i le tino e ala i le fa'ateleina o le toe mitiia o le vai i fatuga'o, ma i'u ai ina sili atu le malosi o le mimi. E iai fo'i le sao o le ADH i le fa'atumauina o le toto maualuga e ala i le fa'aitiitia o le toto i nisi o tulaga. O le le lava o le ADH e mafua ai le ma'isuka insipidus, e fa'ailoaina i le tele o le gaosiga o le mimi ma le fia inu tele. I se isi itu, o le tele o le ADH e mafai ona mafua ai le SIADH, lea e mafua ai le taofia o le vai ma fa'alavelave fa'ale-eletise, aemaise lava le maualalo o le sodium.
2. Okisitosin
E iai le sao o le Oxytocin i le fa'aitiitia o le uterine i le taimi o le fa'afanau ma fesoasoani i le fa'asa'olotoina o le susu e ala i le fa'aosofiaina o le fa'aitiitia o sela myoepithelial i le susu (le let-down reflex). E feso'ota'i fo'i le Oxytocin i vaega o amioga fa'aagafesootai, e pei o le fusi fa'alagona, e ui lava e lavelave auala ma e aofia ai le tele o mea.
Faiga Fa'atonutonu: Fa'amatalaga ma Fa'asologa Fa'aletino
O le tele o hormones pituitary e galulue i se faiga e pei o se negative feedback loop ma a latou glands fa'atatau. Mo se fa'ata'ita'iga, a fa'ateleina le maualuga o le hormone thyroid, e taofia le TSH. O lenei faiga e taofia ai le tele o le gaosiga o hormones. E le gata i lea, o nisi hormones e iai le circadian rhythm. Mo se fa'ata'ita'iga, o le maualuga o le ACTH ma le cortisol e masani ona maualuga i le taeao ma maualalo i le po, e atagia mai ai mana'oga o gaioiga i aso ta'itasi ma tali atu i le atuatuvale.
O le Taua o le Pituitary mo le Soifua Maloloina
Ona o le tele o galuega a le tino e aʻafia ai e le pituitary gland—tuputupu aʻe, metabolism, toe fanautama, atuatuvalega, ma le paleni o le vai—e oʻo lava i faʻalavelave laiti e mafai ona i ai ni taunuuga tetele. O tumo pituitary (adenomas), mo se faʻataʻitaʻiga, e mafai ona mafua ai le tele poʻo le le lava o nisi hormones, faʻapea foʻi ma le mamafa i luga o aʻano o loʻo siomia ai. E eseese faʻailoga: tiga o le ulu, faʻafitauli o le vaʻai, suiga o le mamafa, faʻaletonu o le masina, le fanautama, ma e oʻo lava i suiga i foliga o le tino pe afai e tele naua le GH.
I'uga
O le pituitary gland o le nofoaga autu lea e pulea ai le endocrine system, e galulue vavalalata ma le hypothalamus. O le fausaga o le pituitary gland, ua vaevaeina i le adenohypophysis ma le neurohypophysis, e mafai ai ona faʻatonutonuina hormones e ala i ni auala eseese se lua: o le gaosiga o hormones o le anterior glandular ma le teuina ma le faʻasaʻolotoina o hormones o le posterior hypothalamic. O hormones o le pituitary e faʻatonutonuina le tele o faiga taua—mai le tuputupu aʻe ma le faʻasusu i le metabolism ma le tali atu i le atuatuvale i le toe gaosia i le paleni o le vai. I le malamalama i le fausaga ma le galuega a le pituitary gland, e mafai ona tatou faigofie ona iloa le taua o le paleni o hormones mo le soifua maloloina ma malamalama i aafiaga e ono tulaʻi mai o faʻaletonu i lenei tamaʻi gland.