O le Galuega a Platelets i le Fa'aputuina o le Toto
O platelets, e masani ona ta'ua o platelets i fa'aupuga faafoma'i, o vaega ia o le toto e taua tele mo le fa'agasologa o le toto toto (coagulation). E ui e la'ititi nai lo sela toto mumu ma pa'epa'e, ae e taua tele le sao o platelets i le puipuia o le tino mai le tele o le toto e alu i taimi o manu'a. I totonu o lenei tusiga, o le a tatou su'esu'eina ai le galuega, faiga, ma le taua o platelets i le toto toto.
Folasaga i Platelets
E lē o ni sela atoatoa ia platelets e pei o sela toto mumu po o sela toto papa'e; o ni vaega ia o megakaryocytes, o sela tetele ia e maua i le ponaivi o le ponaivi. E mafai e megakaryocyte ta'itasi ona gaosia le faitau afe o platelets. E masani lava, e tusa ma le 7-10 aso le umi e ola ai platelets i le toto a'o le'i fa'aumatia e le ate pe fa'aaogaina i le fa'agasologa o le fa'aputuga toto.
O le Galuega a Platelets i le Fa'aputuina o le Toto
O le toto toto o se faiga faigata e aofia ai le fegalegaleaiga o le tele o porotini (coagulation factors) ma sela, lea e taua tele ai platelets. O laasaga autu i lenei faiga e pei ona taua i lalo:
1. Fa'apupuna o le toto
A manu'a se alatoto, o le tali muamua a le tino o le vasoconstriction, o le fa'aitiitia lea o alatoto e fa'aitiitia ai le tafe toto ma puipuia ai le toe tafe. O le puipuiga muamua lea a le tino mai le tele o le tafe toto.
2. Fausiaina o se Platelet Plug
A manu'a se alatoto, o le collagen ma le tissue factor ua aliali mai e fa'agaoioia ai platelets e lata ane i le nofoaga na manu'a ai. O nei platelets e pipii, o lona uiga latou te pipii atu i le nofoaga na manu'a e ala i fegalegaleaiga ma le collagen ma le von Willebrand factor, o se porotini e taua tele mo lenei faiga. A mae'a lenei mea, ona fa'agaoioia lea o platelets, ma i'u ai ina fa'asa'olotoina ituaiga eseese o granules o lo'o i ai mea e fa'atupu ai le coagulation e pei o le ADP, thromboxane A2, ma le serotonin.
E tosina mai e le ADP ma le thromboxane A2 nisi platelets i le nofoaga ua manu'a, ma mafua ai ona fausia e le platelet aggregation se plug muamua e taofi ai le tafe o le toto. O lenei faiga ua ta'ua o le platelet plug formation.
3. Fa'aputuga
I le taimi nei, e na'o sina taimi e taofia ai e le platelet plug le tafe toto. Ona amata lea e le tino le faagasologa o le coagulation, lea e aofia ai se faasologa o tali enzymatic e ta'ua o le "coagulation cascade." E aofia ai le tafe o mea e coagulation ai i totonu o le toto i se tulaga e le galue (zymogens) ma fa'agaoioia fa'asolosolo.
O se tasi o laasaga sili ona taua o le liua lea o le fibrinogen (o se porotini plasma e mafai ona soloia) i le fibrin (o se ituaiga e le mafai ona soloia) e le enzyme thrombin. Ona fausia lea e le fibrin se meshwork e pu'eina ai nisi platelets ma sela toto, ma fa'amalosia ai le platelet plug i se toto clot mautu.
4. Toe Fa'afo'isia ma le Fa'amalologa o le Pupuni Toto
O le taimi lava e fausia ai se poloka toto, e faafaigofie ai e platelets le faapuupuuina o le poloka toto—o se faagasologa e ta'ua o le toe faaui i tua o le poloka toto. E faataunuuina lenei mea e ala i le gaioiga o porotini faapuupuu i totonu o platelets, lea e fa'amausali ai le poloka toto, fa'aitiitia ai lona tele ma faafaigofie ai le fa'amalologa o manu'a. E fa'asa'oloto fo'i e platelets mea e tuputupu a'e ai e pei o le platelet-derived growth factor (PDGF), lea e lagolagoina ai le faagasologa o le fa'amalologa e ala i le fa'aosofiaina o sela i le nofoaga o le manu'a e toe fa'aleleia ma sui ai aano ua fa'aleagaina.
5. Fibrinolysis
O le taimi lava e fa'amalolo ai le a'ano, e le toe mana'omia e le tino le toto ua poloka. O le Fibrinolysis o le faiga lea e talepe ai ma aveese ai le toto ua poloka. E liua le Plasminogen i le plasmin, lea e talepe ai le fibrin i ni vaega laiti, e fa'ata'ape'ape ai le toto ua poloka ma toe fa'afo'isia ai le tafe masani o le toto.
Fa'ama'i ma Fa'aletonu e A'afia ai Platelets
O le le lelei o le galuega a le platelet e mafai ona oʻo atu ai i le tele o tulaga faafomaʻi. O nisi nei o faʻaletonu e fesoʻotaʻi ma platelet:
Thrombocytopenia
O le Thrombocytopenia o se tulaga e maualalo ifo ai le aofaʻi o platelets i le toto i le tulaga masani, e masani ona iʻu ai i le faigofie ma faigata ona taofi le tafe toto. E mafai ona mafua lenei tulaga i mea eseese, e aofia ai le tafe toto faafuaseʻi, faʻamaʻi e mafua mai i le tino, chemotherapy, poʻo faʻamaʻi pipisi. E eseese togafitiga, e amata mai i le tuiina o platelets i le faʻaaogaina o vailaʻau e faʻaosofia ai le gaosiga o platelets.
Thrombocytopenia Idiopathic (ITP)
O le ITP o se fa'aletonu o le puipuiga o le tino lea e osofa'ia ai e le puipuiga o le tino ona lava platelets, ma mafua ai ona pa'ū tele lo latou numera. O togafitiga mo le ITP e masani ona aofia ai le fa'aaogaina o steroids po'o le intravenous immunoglobulin e taofia ai le tali sese o le puipuiga o le tino.
Platelets o le Polycythemia
E tupu lenei tulaga pe a maualuga tele le aofa'i o platelet, lea e mafai ona fa'ateleina ai le lamatiaga o le tele o le toto toto (thrombosis), lea e mafai ona o'o atu ai i le stroke po'o le fatu fatu. O nisi o mafua'aga e aofia ai fa'aletonu o le ponaivi po'o le tali atu o le tino i le tafe toto tumau.
Hemophilia
E ui o le hemophilia e sili atu ona fesootaʻi ma le le lava o nisi o mea e faʻaputu ai le toto, ae o loʻo i ai pea le sao taua o platelets. I tagata mamaʻi hemophilia, o poloka toto e masani ona vaivai ona o le le mafai ona gaosia le fibrin talafeagai, e ui lava ina galue lelei platelets.
Iloiloga ma le Fuaina o le Galuega a le Platelet
O le fuaina o le galuega ma le faitauga o platelet o se vaega taua o le iloiloga o le totoga toto. O suʻega masani i fale suʻesuʻe e aofia ai:
– Faitauga o Platelet: O le aofaʻi o platelets e faitauina i se aofaʻi patino o le toto e iloa ai pe o iai i totonu o le tulaga masani.
– Su'ega o Galuega a le Platelet: O nisi su'ega, e pei o le 'PFA-100' ma le 'aggregometry', e fuaina ai le mafai e platelets ona fausia se poloka.
– Su'ega o le Fa'aputuga Toto: O su'ega e pei o le PT (Prothrombin Time) ma le aPTT (Activated Partial Thromboplastin Time) e fuaina ai le aoga o le auala o le fa'aputuga toto e aofia ai platelets ma mea e fa'aputu ai toto.
I'uga
Mai le amataga o le pipii e oo atu i le fausiaina o le poloka toto, e taua tele le sao o platelets i le faagasologa o le totoina o le toto. O le faaletonu i le aofaiga po o le galuega a platelets e mafai ona oo atu ai i ni faaletonu matuia o le totoina o le toto, e aofia ai le tele o le tafe toto po o le tele o le fausiaina o le poloka toto. O le mea lea, o le malamalama ma le faatumauina o le galuega a platelets o le ki lea i le soifua maloloina lelei o le toto.
O loʻo faʻaauau pea suʻesuʻega i lenei matāʻupu e atiina ae ni togafitiga sili atu ona lelei mo faʻaletonu o le platelet ma faʻaleleia atili ai le tulaga lelei o le soifuaga o gasegase ua aʻafia i nei tulaga.