Fisiki i le Saienisi o Meafaitino Faufale
Pendahuluan
O le fisiki o se lala o le saienisi e suʻesuʻeina meatotino ma mea o loʻo tutupu i le atulaulau. I le tulaga o le saienisi o meafaitino faufale, e taua tele le fisiki. O le malamalama i mataupu faavae o le fisiki e mafai ai e inisinia ma tusiata fale ona mamanuina ma fausia ni fausaga saogalemu, lelei, ma tumau. O lenei tusiga o le a talanoaina ai pe faʻapefea ona faʻaaogaina mataupu faavae o le fisiki i le saienisi o meafaitino faufale, mai le mekanika ma le thermodynamics i meatotino o meafaitino.
Mekanika o Meafaitino
Tulafono a Newton ma Faʻaoga i Galuega Faufale
O se tasi o mataupu faavae autū e sili ona tāua o le fisiki i le saienisi o meafaitino faufale o tulafono a Newton. O le tulafono muamua a Newton e faʻatatau i le inertia, o lona uiga o le a tumau pea se mea i le malolo pe gaoioi tutusa i se laina saʻo seʻi vagana ua faʻatinoina e se malosi mai fafo. I le fausiaina o fale, o lona uiga e tatau ona mamanuina fausaga ina ia teteʻe atu i avega mai fafo e pei o le matagi, mafuiʻe, poʻo isi avega faʻagaoioia.
O le tulafono lona lua a Newton o loʻo taʻu mai ai o le faʻavavevaveina o se mea e tutusa ma le malosi e faʻaaogaina i ai ma e faʻatusatusa i lona mamafa (F = ma). I le tulaga o fale, e faʻaaogaina e inisinia fau fale lenei tulafono e mamanuina ai elemene fau fale e pei o poutū, poutū, ma faʻavae e teteʻe atu ai i malosiaga o loʻo faʻatinoina i luga. Mo se faʻataʻitaʻiga, pe a mamanuina se alalaupapa, e taua le mafaufau i malosiaga eseese e pei o avega o taʻavale, matagi, ma mafuiʻe, ma ia mautinoa e mafai e le fausaga ona teteʻe atu i nei malosiaga e aunoa ma le paʻuʻū.
Tulafono o le Faasaoina o le Malosiaga
O le tulafono o le faasaoina o le malosi e faapea mai e le mafai ona fatuina pe faaleagaina le malosi; e na o le liua mai le tasi ituaiga i le isi ituaiga e mafai ona faia ai. I le saienisi o mea faufale, o lenei mataupu faavae e faaaogaina i le tele o auala, e pei o le iloiloina o le lelei o le vevela o fale ma faiga faavevela ma faamalulu. Mo se faataitaiga, i le mamanuina o fale e faasaoina le malosi (fale lanumeamata), e faaaoga e inisinia le mataupu faavae o le faasaoina o le malosi e faaleleia atili ai le faaaogaina o le malosi, mo se faataitaiga e ala i le faaaogaina o le puipuiga lelei o le vevela e faaitiitia ai le leiloa o le vevela po o le faaaogaina o paneta o le la e liua ai le malosi o le la i le eletise.
Thermodynamics i Meafaitino Faufale
Fa'a'avega, Fa'a'avega, ma le Fa'asalalauina o le Ea
O le Thermodynamics o se lala o le fisiki e suʻesuʻeina le sootaga i le va o le vevela, le malosi, ma le galuega. I totonu o fale, e taua tele le thermodynamics i le mamanuina o faiga HVAC (faʻavevela, faʻaleleia o le ea, ma le ea malulu) ma le filifilia o mea faufale.
O auala autū e tolu o le fesiitaiga o le vevela o le conduction, convection, ma le radiation. O le conduction o le fesiitaiga lea o le vevela e ala i se meafaitino, ma e taua tele pe a mafaufau i le insulation o se fale. Mo se faʻataʻitaʻiga, o mea e faʻavevela ai le vevela e pei o le glass wool poʻo le polystyrene e faʻaaogaina e faʻaitiitia ai le fesiitaiga o le vevela e ala i puipui ma le taualuga o se fale.
O le convection o le fesiitaiga lea o le vevela e ala i le fegasoloa'i o se vai, e masani lava o le ea. I lenei tulaga, o le ea lelei e mafai ona fesoasoani e fa'atonutonu le vevela i totonu e ala i le fa'atagaina o le tafe lelei o le ea. E taua fo'i le tafe lelei o le ea e puipuia ai fa'afitauli e pei o le susu ma le popole, lea e mafai ona fa'aleagaina ai fausaga o fale.
O le fa'avevela o le fesiitaiga lea o le malosi o le vevela i foliga o galu eletise. Mo se fa'ata'ita'iga, e mafai ona fa'aaogaina fa'amalama e manifinifi ona vaega tioata e fa'aitiitia ai le vevela e maua mai le susulu o le la ae fa'atagaina pea le malamalama masani e ulufale mai. O lenei tekinolosi ua ta'ua o le tioata Low-E (Low Emissivity).
Tulafono Lona Lua o le Thermodynamics
O le tulafono lona lua o le thermodynamics o loʻo taʻu mai ai o le fesiitaiga o le vevela e tupu faafuaseʻi mai nofoaga e maualuga le vevela i nofoaga e maualalo le vevela, ma e le toe faia lava le isi itu. I totonu o fale, o lenei tulafono e faʻaaogaina, mo se faʻataʻitaʻiga, e mamanuina ai ni faiga lelei e faʻamafanafana ai le ea. I le malamalama i le auala e fesiitaʻi ai le vevela, e mafai ai e inisinia ona mamanuina ni fausaga e faʻaitiitia ai le leiloa o le vevela i le taumalulu ma puipuia ai le tele o le vevela e maua i le taumafanafana.
Meatotino o Meafaitino
Lototiga ma le Fa'alavelave
A fa'alavelaveina se meafaitino e se malosi, e suia lona foliga, pe fa'aleagaina fo'i. O le atuatuvale ma le fa'aletonu o ni manatu taua ia i le malamalama i le auala e amio ai meafaitino i lalo o se avega. O le atuatuvale o le malosi i le iunite o le eria e fa'atino i luga o se meafaitino, ae o le fa'aletonu o le fa'aletonu lea e o'o i ai se meafaitino e tali atu ai i lena atuatuvale.
O meafaitino taʻitasi e iai lona tapulaʻa faʻapitoa o le mamafa, lea, afai e sili atu i ai, o le a mafua ai ona faʻaleagaina tumau pe gau foʻi. I le fausiaina, e taua le filifilia o meafaitino e mafai ona tatalia le mamafa e faʻamoemoeina e aunoa ma le faʻaletonu. Mo se faʻataʻitaʻiga, e masani ona faʻaaogaina le uʻamea i le fausiaina ona o lona malosi tele i le tosoina, ae o le sima e sili ona lelei i le teteʻe atu i le mamafa o le mamafa.
Modulus o le Elasticity
O le modulus o le elasticity, e taʻua foʻi o le Young's modulus, o se fua lea o le malosi o se meafaitino. E faʻaalia ai le tele o le a oʻo i ai se meafaitino i le elasticity (toe faʻafoʻisia) pe a faʻamamafaina. O se meafaitino e maualuga le modulus o le elasticity, e pei o le uʻamea, o le a itiiti ifo le faʻaleagaina nai lo se meafaitino e maualalo le modulus o le elasticity, e pei o le laupapa, i le tulaga tutusa o le mamafa. O le malamalama i le modulus o le elasticity e taua i le mamanu o le fausaga ina ia mautinoa o le a faʻatino lelei le meafaitino e faʻaaogaina e pei ona fuafuaina.
Malosiaga ma le Tumau o Meafaitino
O le isi manatu taua o le fisiki i le saienisi o meafaitino o le malosi ma le tumau o meafaitino. O le malosi e mafai e se meafaitino ona mitiia a'o le'i malepe o se fua taua lea o lona tumau. O meafaitino fau fale e mafai ona mitiia le tele o le malosi a'o le'i malepe e manatu e sili atu ona tumau ma saogalemu. O u'amea, mo se fa'ata'ita'iga, e maualuga lona gafatia e mitiia ai le malosi, ma e fetaui lelei mo fausaga e tatau ona tatalia avega feliua'i, e pei o alalaupapa po'o fale maualuluga.
Vai i le Fausiaina
Fa'agaioiga o le Suavai
O le fluid dynamics o se lala o le fisiki e suʻesuʻeina le gaioiga o vai (vai ma kesi) ma malosiaga o loʻo faʻatinoina i luga o ia mea. I totonu o fale, e taua tele lenei mea, mo se faʻataʻitaʻiga, i le mamanuina o faiga faʻamamago ma faiga HVAC. O le mataupu faavae a Bernoulli, lea e taʻu mai ai o le faʻateleina o le saoasaoa o le vai e o faʻatasi ma le faʻaitiitia o le mamafa, e masani ona faʻaaogaina i le mamanuina o faiga faʻaleleia ea e faʻamautinoa ai le lelei o le tafe o le ea.
Hydrostatics ma le Puipuiga o le Suavai o Fale
O le hydrostatics o le suʻesuʻega lea o vai e malolo. O mataupu faavae autū o le hydrostatics, e pei o le mamafa o le hydrostatic, e taua tele i le mamanuina o fausaga e le susu. Mo se faʻataʻitaʻiga, pe a mamanuina faʻavae i lalo o le laulau vai, e tatau i inisinia ona mafaufau i le mamafa o le vai o loʻo faʻatinoina i luga o le fausaga ma ia mautinoa o meafaitino e faʻaaogaina e mafai ona tatalia lenei mamafa e aunoa ma le tafe.
Fa'ato'a
E taua tele le fisiki i le saienisi o meafaitino faufale. O le malamalama i mataupu faavae autu o le fisiki e le gata ina fesoasoani i le mamanuina o ni fausaga saogalemu ma lelei ae faapea foi i le filifilia o meafaitino sa'o mo le tele o fa'aoga. Mai le faiga o meafaitino i le thermodynamics ma le fluid dynamics, o le fa'aogaina o le fisiki i galuega faufale fa'aonaponei e fa'amautinoa ai o le a malolosi atu fale i le lumanai, sili atu ona tumau, ma sili atu ona lelei mo le siosiomaga. Faatasi ai ma atina'e faatekinolosi ma su'esu'ega faifai pea, e mafai ona tatou fa'amoemoeina nisi fa'aoga fou o mataupu faavae o le fisiki i le lalolagi faufale i le lumanai.