Fa'ata'ita'iga o Fesili ma Talanoaga o le Epistasis ma le Hypostasis
O le suʻesuʻeina o kenera e manaʻomia ai se malamalamaga mautu i fegalegaleaiga i le va o kenera ma le auala e aʻafia ai e nei mea le phenotype o se meaola. O manatu taua e lua ma e masani ona talanoaina i kenera o le epistasis ma le hypostasis. O lenei tusiga o le a faʻamatalaina ai nei manatu e lua, ma tuʻuina atu ai faʻataʻitaʻiga ma talanoaga e faʻalauteleina ai lou malamalama.
Malamalama i le Epistasis
O le Epistasis o se fegalegaleaiga i le va o genes lea e mafai ai e le tasi gene ona ufiufi pe suia le faʻaalia o le isi gene. O lona uiga e mafai e se gene epistatic ona faʻaosofia le phenotype e gaosia e se isi gene. E masani ona faigata i le Epistasis ona vavalo i le iʻuga o se faʻafefiloi ona e aofia ai fegalegaleaiga faigata i le va o genes.
O ituaiga masani o epistasis e aofia ai:
1. Epistasis Pulea: O se kene pulea e ufiufi ai le fa'aalia o se isi kene. Fa'ata'ita'iga: O le tasi kene pulea A e taofia ai le fa'aalia o le kene B.
2. Epistasis Fa'asolo: E lua alleles fa'asolo i le tasi nofoaga e ufiufi ai le fa'aalia o le allele pule i le isi nofoaga.
Malamalama i le Hypostasis
O le Hypostasis o se mea e tupu lea e pulea pe noatia ai se allele o se gene faapitoa i le faatosinaga a se isi gene epistatic. I se isi faaupuga, o se gene hypospathic o se gene o lona faʻaaliga e ufiufi pe suia e se gene epistatic.
Fesili Fa'ata'ita'i ma Talanoaga
O lea la, se'i o tatou tilotilo i se fa'ata'ita'iga o fa'afitauli e aofia ai le epistasis ma le hypostasis e fa'amalosia ai lo tatou malamalama i lenei autu.
Fesili 1: Epistasis Fa'asolo
E lua ni genes o se la'au e a'afia ai le lanu o lona fugāla'au. O le gene muamua (gene A) e gaosia ai fugāla'au mumu pe a homozygous dominant (AA) pe heterozygous (Aa), ma fugāla'au pa'epa'e pe a homozygous recessive (aa). O le gene lona lua (gene B) e nafa ma le fausiaina o pigment ma o le a gaosia ai fugāla'au e leai ni lanu (pa'epa'e) pe a homozygous recessive (bb), e tusa lava po'o le a le gene muamua.
Fuafua le fua faatatau o le phenotype o se fa'afefiloi i le va o ni la'au se lua ma le genotype AaBb.
Talanoaga:
Ina ia faamatala lenei faafitauli, e tatau ona tatou iloa o le gene B o se gene epistatic recessive aua a oo i le tulaga homozygous recessive (bb), e ufiufi ai le faʻaalia o le gene A.
O laasaga e fa'amae'a ai e fa'apea:
1. Fuafua ia gametes e ono mafai: E mafai e laau uma e lua (AaBb) ona gaosia gametes AB, Ab, aB, ma le ab.
2. Fausiaina ma le au'ili'iliga o sikuea Punnett: Fuafua tu'ufa'atasiga gamete uma e mafai ona maua ai genotypes:
– AABB, AABb, AaBB, AaBb (Fugalaau Mumu, auā e leai se 'bb')
– AAbb, Aabb (Fugalaau Paʻepaʻe, auā o le 'bb' e ufiufi ai le faʻaalia o le kene A)
– aaBB, aaBb (Fugalaau Paʻepaʻe, auā o le 'aa' e aunoa ma le 'bb' e maua ai le paʻepaʻe)
– aabb (Fugalaau Paʻepaʻe, ua ufitia i itu e lua e le 'aa' ma le 'bb')
3. Fua faatatau o le Phenotype: Mai le auiliiliga o le Punnett square, tatou te maua:
– 9 mo le fua faatatau mumu o le tuufaatasiga o le genotype o loʻo i ai alleles pule A ma le B.
– 7 mo le fua faatatau papa'e o isi tuufaatasiga o genotype.
O lea la, o le fua faatatau o le phenotype o lenei koluse e 9 mumu: 7 paʻepaʻe.
Fesili 2: Epistasis Pulea
Faapea e lua ni genes e aʻafia ai le foliga o fatu sana. O le Gene C e mo le lapotopoto ma le gene T e mo le maanuminumi. O le Gene T o se gene epistatic dominant e ufiufi ai le faʻaalia o le gene C. O le a le iʻuga o se faʻafefiloi i le va o le CcTt x CcTt?
Talanoaga:
E tutusa ma le fesili na muamua atu, e tatau ona tatou maitauina o le gene T e epistatic dominant lea o le a aʻafia ai le gene C.
1. Fuafua ia gametes e ono mafai: O gametes mai le koluse CcTt e mafai ona avea ma CT, Ct, cT, ma le ct.
2. Fausiaina o se sikuea Punnett: Faatumu le sikuea Punnett e fatu ai ni genotypes e mafai ona maua:
– CT- : Afai e iai le 'T' i le genotype, o le a mimilo fatu e tusa lava po o le a le allele C.
– ccT- : E iai le genotype 'T' o lea e tumau ai pea ona maanuminumi fatu.
– C-tt: O iinei e mafai ai e C ona faʻaalia le foliga lapotopoto ona o le 'tt'.
– cctt : O lenei mea e faʻaalia ai foʻi se foliga lapotopoto aua e leai se “T”.
3. Fuafuaina o le fua faatatau o le phenotype:
– 9 mo maanuminumi (o tu'ufa'atasiga e iai le itiiti ifo ma le tasi le 'T')
– 7 mo le taamilosaga (tu'ufa'atasiga e aunoa ma le 'T' galue)
Mai iinei, tatou te maua ai le iʻuga o le koluse i le tulaga o maanuminumi e 9: 7 liʻo.
Fa'ato'a
O le epistasis ma le hypostasis o ni manatu taua i le tuufaatasia o le malamalama tau kenera. O le malamalama i le auala e mafai ai e se tasi kenera ona ufiufi pe suia le faailoaga o se isi kenera e mafai ona fesoasoani ia i tatou e vavalo i taunuuga phenotypic o ituaiga eseese o koluse tau kenera. I le malamalama ma le faataitaiina o le faaaogaina o Punnett squares ma le iloaina o mamanu o fegalegaleaiga epistatic gene, e pei o na o loo faaalia i luga, e mafai ona e foia lelei faafitauli tau kenera eseese.