Fa'ata'ita'iga o Fesili Talanoaga o le Tufatufaga Tutusa
O le tufatufaina tutusa o se tasi o ituaiga faigofie o tufatufaga o avanoa i fuainumera. E vaevaeina i ni ituaiga autu se lua: o le tufatufaina tutusa tu'ueseese ma le tufatufaina tutusa faifai pea. I totonu o lenei tusiga, o le a tatou talanoaina ai ituaiga uma e lua o le tufatufaina tutusa, tu'uina atu fa'ata'ita'iga, ma talanoaina fofo i nei fa'afitauli.
Tufatufaina Tutusa Fa'apitoa
O le tufatufaina tutusa tu'ueseese o se tufatufaina o le avanoa lea e tutusa ai le avanoa e tupu ai taunuuga ta'itasi e ono tutupu mai se fa'ata'ita'iga po'o se mea na tupu. O fa'ata'ita'iga faigofie o le fa'ata'avaleina lea o se ta'i tutusa po'o le filifilia o se kata mai se seti o kata tutusa.
Fa'ata'ita'iga Fesili 1
Fesili:
O se ta'i tutusa e 6 ona itu ua fa'anumeraina mai le 1 i le 6. Fuafua le avanoa e maua ai le 4 i le ta'avale e tasi o le ta'i.
Talanoaga:
Talu ai o itu taʻitasi o se taʻifau talafeagai e tutusa le avanoa e aliali mai ai, e mafai ona tatou fai atu o le avanoa o itu taʻitasi e:
P(A) = 1/n
O le n o le aofaʻi atoa o taunuuga e ono mafai. I lenei tulaga, n = 6.
O lea la, o le avanoa e maua ai le numera 4 e faapea:
P(4) = 1/6 ≈ 0.167 po'o le 16.7%
Fa'ata'ita'iga Fesili 2
Fesili:
O lo'o i totonu o se pusa ni polo e 10 ua fa'anumeraina mai le 1 e o'o i le 10. Afai e se'i fa'afuase'i se polo e tasi, saili le avanoa e sili atu ai le numera o le polo ua se'i i le 7.
Talanoaga:
O le aofaʻi o polo e agavaa o polo e 8, 9, ma le 10. O lea la, e 3 polo e agavaa mai le aofaʻi e 10 polo.
P(B) = aofaʻi o polo e ausia tuutuuga / aofaʻi o polo
P(B) = 3 / 10 = 0.3 po'o le 30%
Fa'asalalauina Fa'aauau Pea o le Tutusa
O se tufatufaga tutusa faifai pea o se tufatufaga lea e tutusa ai le avanoa e tupu ai tau uma i totonu o se vaitaimi ua tuuina atu. O lenei tufatufaga e masani ona tulaʻi mai i tulaga e tutusa ai le ono tupu o taunuuga uma i totonu o se vaega ua tuuina atu.
Fa'ata'ita'iga Fesili 3
Fesili:
Faapea o X o se fesuia'iga fa'afuase'i ua tufatufa tutusa i le va o le 0 ma le 1. Saili le avanoa e iai X i le va o le 0.25 ma le 0.75.
Talanoaga:
Mo se tufatufaga tutusa faifai pea, e tumau le mafiafia o le avanoa i le vaeluaga atoa. I lenei tulaga, o le vaeluaga e mai le 0 i le 1, o lona uiga o le mafiafia o le avanoa (f(x)) e 1 aua o se tufatufaga tutusa e tatau ona i ai se lautele atoa i lalo o le pi'o o le 1.
O le avanoa e iai X i le va o le 0.25 ma le 0.75 e mafai ona fuafuaina o le eria i lalo o le PDF (Probability Density Function) curve i le va o nei tapulaʻa e lua.
P(0.25 ≤ X ≤ 0.75) = (b – a) / (d – c)
O fea o le a ma le b o tapula'a maualalo ma tapula'a maualuga o le va o lo'o tatou sailia, ma o le c ma le d o tapula'a o le tufatufaina tutusa. I lenei tulaga, a = 0.25, b = 0.75, c = 0, ma le d = 1.
P(0.25 ≤
O lea la, o le avanoa e iai X i le va o le 0.25 ma le 0.75 e 0.5 pe 50%.
Fa'ata'ita'iga Fesili 4
Fesili:
E faia se fua i se meafaigaluega e tutusa le tufatufaina o le sa'o i le va o le 3 ma le 4. Saili le avanoa e maua ai e le fua se tau i le va o le 2 ma le 5.
Talanoaga:
Mo se tufatufaga tutusa i luga o le vaeluaga [2, 5], e tumau le mafiafia o le avanoa ma o le aofaʻi atoa o le eria i lalo o le piʻo e 1. O lea la, o le mafiafia o le avanoa (f(x)) e 1/(5-2) = 1/3.
O le avanoa e iai le fua i le va o le 3 ma le 4 o le:
P(3 ≤ X ≤ 4) = (b – a) / (d – c)
O fea o le a ma le b o tuaoi o le va o loʻo tatou sailia, ma o le c ma le d o tuaoi o le tufatufaina tutusa. I lenei tulaga, a = 3, b = 4, c = 2, ma le d = 5.
P(3 ≤ X ≤ 4) = (4 – 3) / (5 – 2) = 1/3 ≈ 0.333 po'o le 33.3%
I'uga
O le tufatufaina tutusa o se meafaigaluega aoga tele i le fa'atusatusaga o avanoa ma fa'amaumauga ona o lona faigofie ma le faigofie ona malamalama i ai. I foliga tu'ueseese ma fa'aauau, o le tufatufaina tutusa e fa'amautinoa ai o taunu'uga uma i totonu o se vaega ua tu'uina atu e tutusa le avanoa.
Manatu Autu
1. Tufatufaina Tutusa Fa'apitoa: E tutusa le avanoa o i'uga ta'itasi i totonu o se vaega patino. Fa'ata'ita'iga: togiina o se ta'i tutusa.
2. Tufatufaina Fa'aauau Pea ma le Tutusa: E tumau le mafiafia o le avanoa i le taimi atoa. Fa'ata'ita'iga: fuaina o le umi po'o le mamafa i se meafaigaluega sa'o i totonu o se vaega patino.
O le malamalama i lenei manatu ma faʻataʻitaʻiga ma talanoaga, e mafai ona tatou faʻaaogaina faigofie le tufatufaina tutusa i tulaga eseese o le lalolagi moni ma suʻesuʻega. E fesoasoani lea e faʻamanino ai mea tutupu e tutusa le ono tutupu, pe o se tulaga tuʻueseese pe faʻaauau pea.
E le gata i fuainumera e aogā ai tufatufaga tutusa, ae faʻapea foʻi i le saienisi komepiuta, inisinia, tamaoaiga, ma le tele o isi matāʻupu e manaʻomia ai le faia o faʻaiuga poʻo le auʻiliʻiliga o faʻamaumauga. Mo se faʻataʻitaʻiga, i faʻataʻitaʻiga Monte Carlo, e masani ona faʻaaogaina tufatufaga tutusa e faʻatupu ai ni vectors faʻafuaseʻi i totonu o se vaega faʻapitoa, lea e faʻaaogaina e iloilo ai tulaga eseese ma taunuuga.
Matou te faʻamoemoe o lenei tusiga ua fesoasoani ia te oe e malamalama atili ai i le tufatufaina tutusa ma le auala e foia ai faʻafitauli. Ia faʻaauau pea ona faʻataʻitaʻi e aʻoaʻo lelei ai lenei manatu ma faʻaaoga i mataupu moni e talafeagai ma lau matata.