13 Faʻataʻitaʻiga o Faʻafitauli o Galu
1. Va'ai i le ata o lo'o mulimuli mai!
Afai o le taimi e alu ai le galu e pei ona i ai i le ata e 0,3 sekone, o lona uiga o le vaitaimi o le galu e...
A. 0,2 sekone
B. 0,9 sekone
C. 2,0 sekone
D. 5,0 sekone
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Taimi o femalagaaiga (t) = 0,3 sekone
Fesili: Vaitaimi o galu (T)
Tali:
E 3 mauga ma vanu o galu o lea la o le taimi e malaga ai mo le 1 mauga poʻo le 1 vanu o galu e 0,3 / 3 = 0,1 sekone
E tasi le galu e tasi le tumutumu o galu ma le tasi le alāvai o galu. O lea la, o le taimi e malaga ai le tasi galu = vaitaimi o galu = 2 x 0,1 sekone = 0,2 sekone.
O le tali sa'o o le A.
2. Va'ai i le ata o lo'o i lalo o se galu fa'alava!
O le saoasaoa o le sosolo o le galu fa'alava o lo'o i luga o le...
A. 2 m/s
B. 4 m/s
C. 6 m/s
D. 8 m/s
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
E 1 le galu e iai le 1 mauga galu ma le 1 vanu galu. E faʻavae i le ata o loʻo i luga, o le 1 galu ( λ) e 2 mita x 4 = 8 mita.
O le va o le taimi e manaʻomia e malaga ai 1 galu uumi = vaitaimi o galu (T) = 0,5 x 4 = 2 sekone
Fesili: Saosaoa o le sosolo o galu fa'alava (v)
Tali:
Saosaoa o le sosolo o galu fa'alava:
v = s / t = λ / T = 8 mita / 2 sekone = 4 mita/sekone
O le tali sa'o o le B.
3. O le kalafi o loʻo mulimuli mai o loʻo faʻaalia ai le mamanu o se manoa i le taimi e ui atu ai se galu faʻalava. Afai e vaeluaina le tulaga A ma le tulaga B i se mamao e 30 cm, o lona uiga o le saoasaoa o le galu o le…..
A. 20 senitimita/s
B. 15 senitimita/s
C. 10 cm/s
D. 7,5 cm/s
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
E tasi le galu e iai le tasi le mauga galu ma le tasi le vanu galu. Mai le A i le B e 3/4 galu. Afai o le mamao i le va o le A ma le B e 30 cm o lona uiga o le mamao o le 1/4 galu e 30 cm/3 = 10 cm. O lea la, o le 1 galu ( λ) = 4 x 10 cm = 40 cm.
E faʻavae i luga o le ata o loʻo i luga, o le taimi va (t) e malaga ai i le 1 galu e 4 sekone.
Fesili: Saosaoa o le sosolo o galu (v)
Tali:
Fua fa'atatau vave mo le fa'agesegese:
v = s / t = λ / t
Fa'amatalaga:
v = saoasaoa o le sosolo, s = mamao, λ = galu, t = taimi
O le saoasaoa o le sosolo o galu e:
v = λ / t = 40 cm / 4 sekone = 10 cm / 1 sekone = 10 cm/sekone
O le tali sa'o o le C.
4. Matau le kalafi o le fesuiaʻiga o galu i le taimi i le ata o loʻo mulimuli mai! Afai o le mamao AB = 250 cm, o lona uiga o le saoasaoa o le sosolo o galu o le…
A. 100 senitimita/s
B. 125 senitimita/s
C. 400 cm/s
D. 500 cm/s
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Mamao AB = 5/4 o le galu = 250 cm.
1/4 o le galu = 250 cm / 5 = 50 cm
1 galu uumi = 4/4 galu uumi = 4 x 50 cm = 200 cm
O le va o le taimi e manaʻomia e malaga ai i le 1 galu = 2 sekone
Fesili: Saosaoa o le sosolo o galu
Tali:
Fua fa'atatau o le saoasaoa o le sosolo o galu:
v = s / t = λ / t
Fa'amatalaga: v = saoasaoa o le sosolo o galu, s = mamao, λ = galu uumi, t = va o taimi
Saosaoa o le sosolo o galu:
v = 200 cm / 2 sekone = 100 cm/sekone
O le tali sa'o o le A.
5. Va'ai i le ata! O le malosi o le galu o lo'o fa'aalia e...
A. AC ma le CE
B. AB' ma le D'E
C. BB' ma le DD'
D. B'C ma le CD'
Talanoaga
O le malosi o galu o le BB' ma le DD”.
O le tali sa'o o le C.
6. O galu e aofia ai le fa'apipi'iina ma le fa'alauteleina e ta'ua o galu...
A. fa'alava
B. eletiseka
C. fa'aumiumi
D. mekanika
Talanoaga
E faʻavae i luga o le ala o loʻo salalau atu ai, e vaevaeina galu i ni ituaiga se lua: galu faʻamekanika ma galu eletiseka . E manaʻomia e galu faʻamekanika se ala e malaga ai mai le tasi nofoaga i le isi, ae e mafai e galu eletiseka ona malaga e aunoa ma se ala.
E lua ituaiga o galu fa'amekanika: galu fa'alava ma galu uumi . O galu fa'alava o galu ia e fa'asaga sa'o le itu e tetete ai le ala i le itu e sosolo ai galu. O galu fa'alava e iai tumutumu ma a'a. O fa'ata'ita'iga o galu fa'alava o galu o le sami ma galu manoa.
O galu uumi o galu ia e tutusa le itu e tetete ai le ala ma le itu e sosolo ai galu. E faaalia e galu uumi le fa'apipi'i ma le fa'apipi'i. O se fa'ata'ita'iga o se galu uumi o se galu leo.
O le tali sa'o o le C.
7. E faʻateleina le leo o le manoa pe afai...
A. Ua faʻateleina le umi o le manoa ma ua faʻaitiitia le lautele o le vaega o le manoa
B. Ua fa'aitiitia le mamafa ma le umi o le manoa.
C. Ua faʻateleina le mamafa ma le lautele o le uaea
D. ua fa'aitiitia le umi o le manoa ma ua fa'ateleina le mamafa o le manoa
Talanoaga
O le fua fa'atatau mo le saoasaoa o le sosolo o galu i luga o se maea:

Fa'amatalaga:
v = saoasaoa o le sosolo o galu i luga o le maea, F = malosi o le feto’ai i luga o le maea, μ = mamafa o le maea = mamafa / iunite umi o le maea ( μ = m/L)
O manoa i le tele o mea fai musika, e pei o kitara ma vaiolini, e fusifusia faatasi pito e lua. E mafai e manoa ona gaosia ni leo eseese le maualuga ona o galu tumau latou te faia.
O le fua fa'atatau e ta'u mai ai le sootaga i le va o le umi o le manoa (L), le galu ( λ ) po'o le televave o le leo (f) e gaosia e le manoa e fusifusia ona pito e lua o le:


E faʻavae i luga o fua faʻatatau 1 ma le 2, ua faʻaiʻuina ai o le tele o le leo poʻo le pitch o se manoa e sili atu pe afai:
1. Ua fa'aitiitia le umi o le manoa (ua fa'aitiitia le L) —-> Fua fa'atatau 1
2. Ua fa'ateleina le malosi o le fe'ave'aia o le manoa (ua fa'ateleina le F) —-> Fua fa'atatau 2
O le tali sa'o o le D.
8. Va'ai i le ata o le galu o lo'o mulimuli mai! O le galu o le...

A. 6 cm
B. 8 senitimita
C. 10 senitimita
D. 15 cm
Talanoaga
E 2,5 galu (mauga e tolu ma vanu e lua) e 15 cm le umi, o lea la o le umi o le 1 galu e 15 cm / 2,5 = 6 cm.
O le tali sa'o o le A.
9. O le ata o loʻo i lalo o loʻo faʻaalia ai le aofaʻi o galu faʻalava e pei o le….
A. 1,5
B. 2,0
C. 2,5
D. 3,0
Talanoaga
O se galu fa'alava e iai le tasi le mauga ma le tasi le alavai o le galu. E fa'atatau i le ata o lo'o i luga, e 2,5 galu fa'alava.
O le tali sa'o o le C.
10. Va'ai i le ata o lo'o mulimuli mai! O le tasi galu o le...
A. a – g
B. a – d
C. c – g
D. c – f
Talanoaga
E tasi le peau galu e tasi le mauga o galu ma le vanu o galu.
Tasi le galu o le galu = ae = bf = cg
O le tali sa'o o le C.
11. O le tasi peau e…
A. A – B – C – D
B. A – B – C
C. A – C – D
D. A – B – C – D – A
Talanoaga
E tasi le galu po'o le tasi le peau uumi e tasi le mauga ma le tasi le vanu. E fa'atatau i le ata o lo'o i luga, o le tasi peau uumi o le ABC ma le BCD.
O le tali sa'o o le B.
12. O se maea manifinifi e fa'apipi'i i se maea mafiafia ona nonoa lea i se puipui malosi, e pei ona fa'aalia i le ata. Afai e fa'alavelaveina le tasi pito o le maea manifinifi, o le a sosolo le galu i le taumatau. I le taimi nei i le A…
A. O nisi o galu e fesiita’i ma o nisi e toe atagia mai i le laasaga lava e tasi e pei o le galu e sau.
B. O galu uma e fa'asalalauina agai i le B
C. O nisi galu e fesiita'i ma o nisi e toe fa'afo'i mai
D. O galu uma e atagia mai
E. E tutusa galu o le malamalama ua toe fa'afo'i mai ma galu ua fa'asalalauina
Talanoaga
O le tali sa'o o le A.
13. Ua alaga leotele se tagata i le va o papa maualuluga e lua. I ni nai minute mulimuli ane, ua faalogoina e le tagata ni siuleo se lua, o le tasi pe a mavae le 3 sekone ma le isi pe a mavae le 4 sekone talu ona alaga. O le saoasaoa o le leo i le ea i lena taimi e 340 m/s.
O le mamao i le va o papa e lua e…
A. 170 mita
B. 510 mita
C. 1.190 mita
D. 1.700 mita
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Saosaoa o le leo i le ea (v) = 340 m/s
Taimi 1 (t 1 ) = 3 sekone / 2 = 1,5 sekone
Taimi 2 (t 2 ) = 4 sekone / 2 = 2 sekone
Aofa'i taimi (t) = 1,5 sekone + 2 sekone = 3,5 sekone
Mana'omia: Mamao i le va o papa e lua
Tali:
v = s / t
s = vt = (340 m/s)(3,5 s) = 1.190 mita
O le tali sa'o o le C.
Punaoa o fesili:
Fesili o le Su'ega Fa'aleatunuu mo le Saienisi a le A'oga Maualuga La'ititi/A'oga Maualuga Isalama
Fesili o le Fisiki SBMPTN