Faiga Fa'a-Fausaga Baroque ma Ona Uiga
O le sitaili fa'a-Baroque o se gaioiga fa'a-ata na manuia mai le fa'ai'uga o le seneturi 16 i le ogatotonu o le seneturi 18. O lona amataga e mafai ona toe fo'i i Italia, lea na salalau atu ai i Europa atoa ma o'o atu ai i Amerika. O lenei sitaili e lauiloa i lona fa'aaogaina mata'ina o teuteuga matagofie ma le gauai atu i fa'amatalaga auiliili, ma fatuina ai se siosiomaga tele ma mata'ina. O lenei tusiga e fa'amoemoe e toe iloilo le talafaasolopito, atina'e, ma uiga autu o le fa'a-Baroque.
Talafaasolopito ma le Atinaʻeina o le Fausaga Baroque
Na tulaʻi mai le fausaga o fale Baroque o se tali atu i manaʻoga faʻa-tusiata ma agafesootai o le taimi, aemaise lava na aʻafia e le Katoliko e Teteʻe i le Toe Fuataʻiga. Na faʻaaogaina e le Ekalesia Katoliko Roma le fausaga o fale Baroque o se meafaigaluega faʻasalalauga e faʻaalia ai le mana ma le mamalu o lona faʻaleagaga. O galuega taulima ma fale o falesa na mamanuina e musuia ai le maofa ma le migao, ma le sini o le toe tosina mai o tagata i le Katoliko.
Na muamua atiaeina lenei sitaili i Roma a'o le'i salalau atu i Europa atoa. O ta'ita'i faatufugaga tetele i le fausaga o fale Baroque e aofia ai Carlo Maderno, Gian Lorenzo Bernini, ma Francesco Borromini. O se fa'ata'ita'iga muamua o le fausaga o fale Baroque o lo'o tumau pea i le asō o le foliga vaaia o le St. Peter's Basilica i le Vatican, na mae'a ona faia e Maderno i le 1612.
Uiga Autū o le Fausaga Baroque
O nisi o uiga taua o le fausaga Baroque e aofia ai:
1. Fa'aaliga ma le Fa'aaliga Fa'a-Ta'aloga
– E lauiloa le fausaga o fale Baroque i lona faʻaaogaina o elemene faʻatino ma faʻafiafiaga. E masani ona i ai foliga matagofie o fale, faʻatasi ai ma poutū tetele, faʻatagata, ma ata vali e faʻaalia ai le gaioiga malosi. O se faʻataʻitaʻiga o le Falesa o Il Gesù i Roma, lea e faʻaaogaina ai elemene faʻa-tusiata i lona fausaga e fatu ai se lagona faʻatino ma faʻalagona.
2. Faaaogāina o le Malamalama ma le Ata
– O se tasi o metotia tulaga ese e faʻaaogaina i le fausaga o le Baroque o le taʻalo lea o le malamalama ma le paolo. O moli ua mamanuina e faʻaleleia atili ai le siosiomaga ma le tala faatino i totonu o se potu. O faʻata ma tioata lanu e masani ona faʻaaogaina e faʻaata mai ai le malamalama ma faia ai se aafiaga e susulu.
3. Teuteuga Lavelave ma Teuteuga
– O teuteuga o se elemene taua o le fausaga o le fale Baroque. O totonu ma fafo o fale sa masani ona teuteuina i ata vali, frescoes, faatagata, ma isi teuteuga. I totonu o falesa, o taualuga ma puipui e masani ona ufiufi i ata vali faalelotu, ma o nei elemene teuteu na fatuina ai se siosiomaga faaleagaga loloto.
4. Fa'aaogāina o le Avanoa i se auala e Suavai ma Tele
– O le sitaili Baroque na faʻamuamua le faʻaaogaina lelei ma le lautele o le avanoa, ma le faʻamoemoe e fatuina se aafiaga manaia mo soʻo se tasi e ulufale mai. O le mamanuina o totonu e masani ona faʻaaogaina mea taufaʻasesē vaʻaia e faʻaalia ai potu e sili atu ona lapopoʻa ma matagofie nai lo le mea moni.
5. Loka ma le Gaoioiga Fa'ata'amilomilo
– O le tele o fale Baroque e faʻaaogaina ai elemene lapotopoto ma oval, pe o foliga o domes, fola, poʻo faʻamalama. O nei elemene e faʻatupuina ai le fealofani ma le paleni i le fausaga, faʻapea foʻi ma se lagona o le gaioiga malosi ma le feliuliuaʻi.
Faʻataʻitaʻiga o Fale Faʻa-Baroque
O nisi o faʻataʻitaʻiga o fale lauiloa Baroque i le lalolagi e aofia ai:
1. Falesa o Sagato Peteru, Vatikana
– E ui e lē o le Baroque atoa, o le foliga vaaia o le Falesa o St. Peter o se galuega anamua a Carlo Maderno lea e atagia ai elemene mataʻina o le matagofie o le Baroque.
2. Maota o Versailles, Falani
– O le pito i fafo ma totonu o le Maota o Versailles e matuā faʻaalia ai le matagofie tele, faʻatasi ai ma teuteuga matagofie, moli mataʻina, ma avanoa tetele.
3. Ekalesia a San Carlo alle Quattro Fontane, Roma
– Na mamanuina e Francesco Borromini, o lenei falesa o se faʻataʻitaʻiga mataʻina o le fausaga Baroque faʻatasi ai ma se foliga mataʻina ma teuteuga matagofie i totonu.
4. Schönbrunn Palace, Ausetalia
– O le isi faʻataʻitaʻiga matagofie o le fausaga o fale Baroque, faʻatasi ai ma togālaau tetele ma totonu matagofie.
5. Zwinger Palace, Dresden, Siamani
– Ua lauiloa le maota i ona elemene teuteu matagofie ma vaega tetele i fafo, e atagia ai le matagofie o le sitaili Baroque Siamani.
O le Faatosinaga ma le Tofi o le Fausaga Baroque
Sa i ai se aafiaga tele o le fausaga o fale Baroque i atinae na sosoo ai i faatufugaga ma le fausaga o fale. O le tele o elemene mataʻina ma teuteuga o le Baroque na faʻaaogaina i le sitaili Rococo, lea na lauiloa i le seneturi lona 18. E le gata i lea, o mataupu faavae o le matagofie o le Baroque o loʻo faʻaauau pea ona faʻaosofia ai ituaiga eseese o faatufugaga ma mamanu i aso nei.
E sili atu nai lo na o se sitaili fau fale, o le Baroque sa avea foi ma ata o le agafesootai, faaupufai, ma faalelotu o lona taimi. O le fiafia i le taugata ma le matagofie o fale Baroque na atagia ai le tulaga tau tamaoaiga ma le malosi o le ekalesia ma le malo pule o le taimi. O le fausaga Baroque na faamamafaina ai foi le taua o lagona ma le poto masani i le matagofie i faatufugaga, lea sa i ai se faatosinaga tele i le faaaliga faatufugaga i le lumanai.
I'uga
O le sitaili fa'a-Baroque o se la'asaga tāua i le talafa'asolopito o faatufugaga ma le fausaga o fale. O ona uiga mata'ina, fa'afiafia, ma teuteuga na mafua ai ona fausia ni fale e le gata ina mamalu ma matagofie, ae mafai fo'i ona momoli atu ni fe'au loloto ma lagona. E ala i elemene e pei o moli mata'ina, avanoa felanulanua'i, ma teuteuga lavelave, na fatuina ai e le Baroque se foliga matagofie e tumau pea ona fa'amemelo ma su'esu'eina e tusitala fa'asolopito ma tagata fiafia i fausaga o fale. O lo'o ola pea le talatuu o le sitaili Baroque, ma musuia ai le tele o galuega taulima ma fale i le lalolagi atoa.