Faaaogāina o Ata Fa'asatelite i Su'esu'ega o Mea anamua
O le alualu i luma o tekinolosi o le iloa mamao i nai tausaga ua mavae ua suia ai le auala e suʻesuʻe ai, faʻafanua, ma puipuia ai e le au suʻesuʻe mea anamua le tofi faaleaganuu. E ui ina sa faalagolago tele suʻesuʻega mea anamua i suʻesuʻega i le eleele, faʻatalatalanoaga i nuʻu, ma eliina e tele ai le taimi, ae o ata satelite ua ofoina atu nei se "mata i le lagi" e mafai ona faʻaalia ai mamanu tetele o laufanua anamua. O le faʻaaogaina o ata satelite i suʻesuʻega mea anamua e le gata ina faʻavavevaveina ai le faagasologa o le suʻesuʻeina o le nofoaga ae fesoasoani foi i le iloiloina o tulaga o le nofoaga, mataʻituina o taufaʻamataʻu, ma mamanuina o suʻesuʻega e sili atu ona faʻatatau.
O le ā le ata o satelite ma aiseā e tāua ai mo suʻesuʻega o mea anamua?
O ata satelite o se fa'amaumauga o le fogaeleele o le Lalolagi ua pu'eina e masini su'esu'e i luga o satelite. E mafai e nei masini su'esu'e ona fa'amaumauina i se vaega lautele o le malamalama, mai le malamalama vaaia i le infrared lata ane, infrared pu'upu'u (SWIR), ma le vevela. O nei fa'amatalaga e tele vaega e taua tele mo su'esu'ega o mea anamua aua o le tele o fa'ailoga o gaoioiga a tagata i aso ua mavae e le o va'aia i taimi uma i luga o le fogaeleele ae e mafai ona a'afia ai la'au, susu o le eleele, po'o eseesega o le vevela o le fogaeleele.
I le tulaga o suʻesuʻega o mea anamua, e fesoasoani ata o satelite e tali fesili taua: o fea o iai avanoa sili ona tele mo mea e maua, pe faʻapefea ona salalau nofoaga i le laufanua, ma pe faʻapefea ona aʻafia e suiga o le siosiomaga nofoaga o tagata i le aluga o taimi. Faatasi ai ma le lautele o latou ufiufi, o ata o satelite e mafai ai ona faʻafanua itulagi—mo se faʻataʻitaʻiga, o se vanu e tasi, se eria i le talafatai, poʻo se alavai o le vaitafe—lea sa faigata muamua ona ausia i le faʻaaogaina o suʻesuʻega o le eleele na o ia.
O ituaiga o fa'ailoga o mea anamua e mafai ona iloa
I se tulaga lautele, e saili e le au suʻesuʻe mea anamua ni "mea e le masani ai," poʻo ni mamanu e le masani ai pe a faʻatusatusa i o latou siʻosiʻomaga. E mafai e ata o satelite ona fesoasoani e faʻaalia ai faʻailoga nei:
1. Fa'ailoga o fuala'au (fa'ailoga i la'au)
E mafai e toega o pā, lua, poʻo faʻavae ona aʻafia ai le tuputupu aʻe o laʻau. O le eleele susu pe sili atu ona lafulemu o le a faʻamalosia ai laʻau lanumeamata ma maualuluga, ae o papa i lalo o le eleele e mafai ona taofia ai aʻa, ma faʻalavelaveina ai le tuputupu aʻe. O lenei eseesega e masani ona vaʻaia i ata o le tele o vaega o le vaʻaiga.
2. Fa'ailoga o le eleele (fa'ailoga i luga o le eleele)
A maeʻa ona suatia pe i luga o se fanua matala, o eseesega i lanu ma le foliga o le eleele e ono faʻaalia ai le i ai o ni vaega o mea anamua e pei o lua anamua, lua o pou, poʻo auvai.
3. Fa'ailoga o ata (ata fa'amamago laiti)
O eseesega laiti o le maualuga—e pei o mauga, faapaologa, po o toega o le vaieli—e mafua ai ni ata pe a maualalo le tulimanu o le la. E mafai e ata satelite maualuluga ona pu'eina nei mamanu o ata.
4. Fa'ailoga o le susu (fa'ailoga o le susu)
E iai aafiaga o fausaga i lalo o le eleele i le tafe ma le teuina o le vai. I le taimi o le tau mātūtū, e sili atu ona iloga ma mafai ona iloa eseesega o le susu, aemaise lava i le fesoasoani a infrared bands poʻo le faʻagasologa o le faʻasinomaga o laʻau.
5. Fa'ailoga tetele o laufanua fa'aleaganu'u
I le faaopoopo atu i meafaitino o le nofoaga, e matua aoga tele ata o satelite mo le faailoaina o mamanu o nofoaga, fesoʻotaʻiga o auala anamua, alāvai faʻasūsū, tuaoi o fanua, olo ʻeleʻele, ma suiga i talafatai poʻo alavai o vaitafe e aʻafia ai nofoaga tutotonu.
Fa'agasologa o galuega: mai le ata i le nofoaga o le su'esu'ega
O le faʻaaogaina o ata satelite i suʻesuʻega o mea anamua e masani ona faia i ni laʻasaga se tele e fesoʻotaʻi:
1. Filifiliga o faʻamatalaga
E filifili e le au suʻesuʻe mea anamua ata e faʻatatau i a latou sini: le iʻuga o le vaʻaiga (le tele o faʻamatalaga o loʻo faʻaalia e se mea), le iʻuga o le taimi (le tele o taimi e faʻamaumauina ai e le satelite le nofoaga lava e tasi), ma le fusi o le ala ua puʻeina. E fesoasoani ata maualuluga mo le suʻeina o fale laiti. E taua tele ata e faʻafouina i taimi uma mo le suʻesuʻeina ma le mataʻituina o suiga o fanua.
2. Fa'agasologa muamua ma le fa'asa'oga
E manaʻomia ona faʻasaʻoina ata i le itu faʻataʻitaʻi mo le saʻo o le tulaga, ma o nisi taimi e faʻasaʻoina i le itu tau ea e faʻaitiitia ai aafiaga o le puao poʻo eseesega i tulaga o le malamalama. E taua tele lenei laʻasaga ina ia mautinoa le faʻauigaga e le faʻaituau ma ia mautinoa e mafai ona mulimulitaʻi i faʻamaopoopoga i le fanua.
3. Fa'amatalaga vaaia ma auiliiliga fa'atekinolosi
E mafai ona faia le fa'auigaga i lima e ala i le fa'ailogaina o mamanu masalomia, ae o lo'o fa'ateleina le fa'aaogaina o au'ili'iliga fa'akomepiuta, e pei o fa'ailoga o la'au (e pei o le NDVI), fa'avasegaga o ufiufi o fanua, au'ili'iliga o foliga, po'o le fa'ata'ita'iga e fa'avae i luga o le masini a'oa'oga e iloa ai mamanu faifai pea.
4. Feso'ota'iga ma le GIS (Geographic Information System)
O fa'amaumauga uma mai ata satelite e masani ona fa'afanua i totonu o se GIS. E mafai e tagata su'esu'e mea anamua ona fa'aopoopoina isi fa'amaumauga, e pei o fa'afanua o le eleele, eleele, ma le vai, fa'amaumauga fa'asolopito, ma fa'amaumauga o su'esu'ega na faia muamua. E mafai fo'i e le GIS ona faia ni su'esu'ega fa'ale-nofoaga—mo se fa'ata'ita'iga, o le sootaga o se nofoaga ma puna o le vai, maualuga, fa'asolosolo o le a'ega, po'o le mamao i auala o felauaiga.
5. Fa'amaoniga o le fanua (fa'amaoniga o le eleele)
O ata o satelite e maua ai ni fa'ailo, ae e le mafai ona suitulaga i le fa'amaoniga tu'usa'o. Ona faia lea e le 'au se su'esu'ega i le eleele e fa'amaonia ai pe o le mea uiga ese o se mea moni lava o se vaega o mea anamua pe na o se suiga fa'alenatura pe o se gaioiga fa'aonaponei. O lenei la'asaga e taua tele e puipuia ai le fa'auigaga sese.
O aogā autū mo suʻesuʻega o mea anamua
E tele ni faʻamanuiaga tetele o le faʻaaogaina o ata satelite:
– Fa'asaoina o le taimi ma le tau: e mafai ona su'esu'eina muamua vaega tetele ina ia sili atu ona taula'i su'esu'ega i le fanua.
– O le iloa i nofoaga e faigata ona oʻo i ai: o fanua susū, vaomatua, mauga, poʻo nofoaga feteenai e mafai ona suʻesuʻeina mai mamao.
– Malamalama i le tulaga o laufanua: o suʻesuʻega o mea anamua i aso nei e faʻamamafa ai le sootaga o nofoaga i le siosiomaga ma fesoʻotaʻiga faʻaitulagi, ae le naʻo ni meafaitino se tasi.
– Mataʻituina o mea ua faaleagaina ma le faoa faamalosi: o suiga o fanua, atinae, eliina o minerale, po o gaoioiga faasolitulafono e masani ona mafai ona iloa e ala i ata i lea taimi ma lea taimi.
– Fa'amaumauga mo se taimi umi: o fa'amaumauga o ata satelite e mafai ai ona fa'atusatusa tulaga o le nofoaga mai lea tausaga i lea tausaga.
Tapula'a ma lu'itau
E ui ina aogā tele, ae o ata o satelite e lē o se fofo e sao mai faafitauli. O nisi o ona tapulaa e aofia ai:
– Ufiufi i vao mafiafia ma ao: o itulagi teropika e masani ona ufitia i ao i le tele o le tausaga, ma faigata ai ona maua ni ata vaaia manino.
– E lē lava i taimi uma le iugafono: atonu e lē vaaia ni vaega laiti po o ni vaega lelei i ata e feololo le iugafono.
– Lamatiaga o le faauigaga sese: o mamanu faatoaga, alavai faaonaponei, po o mea faalenatura e mafai ona foliga tutusa ma fale o mea anamua.
– Fa'afitauli i le mauaina ma le tau: e masani ona totogiina ata e matua maualuga lava le iugafono, e ui o lo'o fa'atupula'ia pea le tele o punaoa fa'amaumauga e leai se totogi.
– Mafaufauga tau amio ma le saogalemu: o le lolomiina o auiliiliga o nofoaga o le 'upega tafaʻilagi e mafai ona faʻateleina ai le lamatiaga o le faoa faamalosi, o lea e manaʻomia ai ona pulea ma le faʻaeteete faʻamaumauga.
Itu o le atina'e: mai ata fa'ata'ita'i eseese i auiliiliga atamai
I le agai i luma, o loʻo agai atu le suʻesuʻeina o mea anamua mai satelite i se auala e sili atu ona tuʻufaʻatasia. O le tuʻufaʻatasia o ata o le tele o vaega ma le radar e faʻaaogaina ai le ao ma le faʻataʻitaʻiga numera o le maualuga o le a faʻaleleia atili ai le faʻamatalaina o laufanua. I le taimi nei, o metotia o le aʻoaʻoina o masini e mafai ai ona iloa faʻataʻitaʻiga o le nofoaga e fai si otometi, aemaise lava i vaega tetele. Peitaʻi, o lenei tekinolosi e manaʻomia pea le malamalama i mea anamua e faʻamautinoa ai o "mamanu" na maua e moni lava e talafeagai faʻaleaganuu ma faʻasologa o taimi.
E le gata i lea, o le faateleina o le avanoa i faamatalaga tatala o loo faafaileleina ai le galulue faatasi o vaega eseese o le lalolagi: o loo galulue faatasi tagata suesue i mea anamua ma tagata suʻesuʻe i laufanua, saienitisi o loo vaaia mamao, saienitisi o komepiuta, ma tagata e puipuia mea taua. O le taunuuga e le gata o le mauaina o nofoaga fou, ae faapea foi ma ni fuafuaga vave mo le faasaoina ma ni tali talafeagai i faamataʻu o atinae ma suiga o le tau.
Fa'ato'a
O le faʻaaogaina o ata satelite i suʻesuʻega o mea anamua ua avea ma meafaigaluega taua mo le malamalama i le talafaasolopito o tagata e ala i faʻailoga o loʻo totoe i luga o le fogaeleele. Faatasi ai ma le gafatia e vaʻai ai i mamanu tetele o laufanua, iloa ai mea e le masani ai o laʻau ma le eleele, ma mataʻituina suiga i le aluga o taimi, o ata satelite e faʻaleleia atili ai le suʻesuʻeina ma le puipuiga o nofoaga. Peitaʻi, e tatau ona vaʻaia ata satelite o se vaega o se seti o metotia—ae le o se sui—e manaʻomia pea le faʻamaoniaina o le fanua, malamalama i le tulaga o loʻo i ai, ma le tiutetauave tau amio. I le iuga, o lenei tekinolosi e tatala ai se avanoa tele: o le talafaasolopito natia e mafai ona faʻaalia ma le mafaufau loloto, vave, ma le gafataulimaina mo tupulaga o le lumanai.