Le sootaga i le va o mea anamua ma le ethnography ma ethnology

O le Sootaga i le va o le Suʻesuʻega o Mea anamua ma le Ethnography ma le Ethnology

O suʻesuʻega o mea anamua, suʻesuʻega o ituaiga tagata, ma suʻesuʻega o ituaiga tagata o ni matāʻupu e tolu e fesoʻotaʻi vavalalata i le suʻesuʻeina o tagata soifua ma o latou talaʻaga. E ui o matāʻupu taʻitasi e iai se taulaʻiga ma ni auala eseese, ae e masani ona faʻaopoopoina le tasi i le isi ma faʻaaogaina auala a le tasi e malamalama ai i le lavelave o le soifuaga o tagata. O lenei tusiga o le a otootoina ai le sootaga i le va o suʻesuʻega o mea anamua, suʻesuʻega o ituaiga tagata, ma suʻesuʻega o ituaiga tagata, e faʻaalia ai le auala e galulue faʻatasi ai nei matāʻupu e tolu e tuʻuina atu ai se malamalamaga sili atu ona atoatoa i le talafaasolopito o tagata.

Su'esu'ega o Mea anamua: Su'esu'ega i Mea ua Tuana'i

O le suʻesuʻega o mea anamua o le suʻesuʻega lea o le talafaasolopito o tagata e ala i le eliina ma le auʻiliʻiliga o mea na totoe mai le taimi ua tuanaʻi, e pei o meafaitino, fale, ma nofoaga sa nonofo ai muamua. E taumafai le suʻesuʻega o mea anamua e toe fausia le olaga ua mavae e faʻavae i luga o faʻamaoniga faaletino na tuʻua e tagata. E ala i le eliina o nofoaga anamua, e mafai e tagata suʻesuʻe mea anamua ona aoina faʻamatalaga taua e uiga i vaega eseese o le soifuaga o tagata, e pei o fausaga lautele, faiga tau tamaoaiga, tekinolosi, ma tapuaiga.

E masani ona tele matā'upu e fa'aaogaina e su'esu'ega o mea anamua, e aofia ai isi saienisi e pei o le geology, biology, kemisi, ma e o'o lava i le astronomy ina ia malamalama ai i le tulaga o lo'o iai meafaitino. Peita'i, e ui e aoga metotia fa'asaienisi, ae o tapula'a o fa'amaumauga fa'aletino e masani ona mana'omia ai e le au su'esu'e mea anamua ona sailia se fesoasoani mai isi matā'upu e pei o le ethnography ma le ethnology e fa'atumu ai avanoa i lo latou malamalamaga.

Ethnography: Suʻesuʻega Auiliili o le Olaga Faʻale-Nuʻu

O le etnografia o le suʻesuʻega lea o le aganuʻu ma le olaga o se vaega o tagata soifua, e masani lava e ala i le mataʻituina tuusaʻo ma le auai poʻo faʻatalanoaga loloto ma tagata o le nuʻu. E taulaʻi le etnografia i le faʻamaumauina ma le iloiloina o amioga, tū ma aga, sauniga, gagana, ma vaega eseese o le olaga i aso faisoo a se vaega.

O suʻesuʻega faʻale-etnografika e masani ona faʻailoaina i galuega faʻatino loloto i le fanua, lea e faʻaalu ai e le au suʻesuʻe ni taimi umi i totonu o le nuʻu o loʻo suʻesuʻeina. O lenei auala e maua ai se malamalamaga loloto ma manino o le aganuʻu a se vaega ma fegalegaleaiga faʻaagafesootai. O faʻamaumauga faʻale-etnografika e masani ona aofia ai faʻamatalaga faʻale-etnografika, ata, faʻamaumauga leo, ma vitio, faʻapea foʻi ma meafaitino faʻale-aganuʻu eseese e maua ai se ata auiliili o le soifuaga o le nuʻu.

FAITAU  Sao o le suʻesuʻega o mea anamua i le saienisi faafomaʻi

Ethnology: Su'esu'ega Fa'atusatusaga Fa'aleaganuu

O le Ethnology o se lala o le antropology e taulaʻi i le faʻatusatusaga ma le auʻiliʻiliga o aganuʻu eseese ina ia malamalama ai i mamanu lautele ma mataupu faavae o le soifuaga o tagata. E galulue faʻatasi tagata suʻesuʻe i Ethnology ma faʻamaumauga na aoina e tagata suʻesuʻe i Ethnology ma isi faʻamaumauga faʻasolopito e faʻailoa ai mea e tutusa ai ma mea e eseese ai i aganuʻu. O la latou sini o le atiina ae lea o ni aʻoaʻoga e uiga i le auala e fetuʻunaʻi ai tagata i o latou siosiomaga, le auala latou te fausia ai ni faasinomaga faʻaagafesootai, ma le auala e atiina ae ai ma suia ai aganuʻu i le aluga o taimi.

E le pei o le etnografia, lea e sili atu ona faʻamatalaina lona natura, o le etnologia e masani ona sili atu ona auiliili ma faʻatusatusa. E masani ona faʻaaogaina e le au suʻesuʻe etnologia ni auala faʻamaufaʻailoga ma isi metotia faʻasaienisi e faʻataʻitaʻi ai ni manatu e uiga i le aganuʻu a tagata. Latou te fiafia foʻi i vaega faʻateorē o le anthropology, e pei o le evolusione faʻaleaganuʻu, le faʻasalalauina o manatu, ma fegalegaleaiga faʻaagafesootai.

Galulue Fa'atasi o Su'esu'ega o Mea anamua, Ethnography, ma Ethnology

E mafai ona vaʻaia le sootaga i le va o le suʻesuʻega o mea anamua ma le suʻesuʻega o tagata ma le suʻesuʻega o tagata i le tele o auala:

1. Faʻataʻitaʻiga Faʻale-Etnografika mo le Faʻamatalaina o Suʻesuʻega o Mea anamua:

E masani ona faʻaaogaina e le au suʻesuʻe mea anamua faʻamaumauga faʻale-aganuʻu o se faʻataʻitaʻiga mo le faʻamatalaina o faʻamaoniga faaletino mai le taimi ua tuanaʻi. Mo se faʻataʻitaʻiga, o eliina i nofoaga anamua e ono maua ai ni meafaitino e le faigofie ona iloa. I ia tulaga, e mafai e le au suʻesuʻe mea anamua ona faʻaaogaina agaifanua o aso nei o le sosaiete na suʻesuʻeina e le tagata suʻesuʻe mea anamua e faia ai ni faʻaiʻuga e uiga i le galuega ma le uiga o meafaitino. Mo se faʻataʻitaʻiga, o suʻesuʻega faʻale-aganuʻu i tekinolosi faʻatoʻaga i nuʻu masani e mafai ona fesoasoani i le au suʻesuʻe mea anamua ia malamalama i meafaigaluega faʻatoʻaga o loʻo maua i nofoaga o mea anamua.

2. Toe Fausiaina Fa'aleaganuu e Ala i Fa'amaumauga Tu'ufa'atasi:

I le tuufaatasia o mea na maua i le eleele ma faamaumauga o aganuu, e mafai ai e le au suesue ona toe fausia se ata atoatoa o aganuu ua mavae. E ui o le suesuega o le eleele e maua ai mea taua e fausia ai meafaitino, ae o le suesuega o le eleele e maua ai se malamalamaga i le auala na ono faaaogaina ai nei mea ma o latou uiga i totonu o tulaga faaleagafesootai ma faaleaganuu. O lenei faagasologa e fesoasoani e faaolaola ai itu faaleaganuu e le vaaia e ala i suesuega o le eleele.

FAITAU  Su'esu'ega o manatu autū o su'esu'ega anamua i le malamalama i olaga o tagata anamua

3. Su'ega o le Manatu Fa'ale-Etnolojika:

E masani ona gaosia e le suʻesuʻega o aganuu ni aʻoaʻoga lautele e uiga i aganuʻu a tagata e mafai ona faʻataʻitaʻiina e ala i faʻamaumauga o mea anamua ma aganuʻu. Mo se faʻataʻitaʻiga, o se manatu e uiga i le auala e salalau atu ai se tekinolosi faapitoa mai le tasi aganuʻu i le isi e mafai ona faʻataʻitaʻiina e ala i le faʻatusatusaina o faʻamaoniga o mea anamua mai nofoaga eseese ma faʻamaumauga o aganuʻu o lona faʻaaogaina i sosaiete i aso nei. O le mea lea, o faʻamaumauga o mea anamua ma aganuʻu e mafai ona maua ai faʻamaoniga faʻapitoa e lagolago pe teteʻe i manatu o aganuʻu.

4. Suʻesuʻega o Suiga Faʻaleaganuu:

E masani ona maua mai e le suʻesuʻega o mea anamua ni malamalamaaga i suiga umi i aganuʻu, ae o le suʻesuʻega o tagata e iai le natura e maua mai ai ni malamalamaaga i suiga o aso nei ma suiga e mafua mai i tulaga tau tamaoaiga ma tamaoaiga o loʻo iai nei. I le tuʻufaʻatasia o nei auala e lua, e mafai ai e le au suʻesuʻe ona suʻesuʻe pe faʻapefea ona aʻafia e mea e pei o femalagaaʻiga, fefaʻatauaʻiga, ma fesootaʻiga faʻaleaganuu suiga faʻaleaganuu i le aluga o taimi. Mo se faʻataʻitaʻiga, o faʻamaumauga o mea anamua i mamanu o nofoaga ma suiga faʻatekonolosi e mafai ona tuʻufaʻatasia ma suʻesuʻega o tagata e iai le natura o suiga faʻaagafesootai ma le tamaoaiga i sosaiete masani.

5. Faasaoina ma le Pulega o le Tofi Fa'aleaganuu:

O le galulue fa'atasi i le va o mea anamua ma su'esu'ega fa'ale-aganu'u e iai fo'i se sao taua i le fa'asaoina ma le puleaina o measina fa'aleaganuu. I le malamalama i le taua fa'aleaganuu o measina ma nofoaga o measina fa'ale-aganu'u e ala i se va'aiga fa'ale-aganu'u, e mafai ai e tagata tomai fa'apitoa i measina fa'aleaganuu ona mamanuina ni fuafuaga fa'asao e sili atu ona maaleale i tulaga fa'aleaganuu e fa'aaloalogia e nu'u. I lenei tulaga, o se auala e tele vaega e taua tele i le fatuina o polokalame fa'asao atoatoa ma aofia ai.

I'uga

E vavalalata ma aogā le mafutaga i le va o le suʻesuʻega o mea anamua, suʻesuʻega o ituaiga tagata, ma le suʻesuʻega o ituaiga tagata. O suʻesuʻega o mea anamua e maua ai le faavae autū mo le malamalama i le taimi ua tuanaʻi, ae o suʻesuʻega o ituaiga tagata ma suʻesuʻega o ituaiga tagata e faʻamauoaina ai faʻamatalaga o mea anamua i le malamalama i aganuʻu a tagata ma fegalegaleaiga faʻaagafesootai. I le tuʻufaʻatasia o nei auala, e mafai ai e le au suʻesuʻe ona fatuina se ata sili atu ona atoatoa ma auiliili o le talafaasolopito o tagata, faʻafesoʻotaʻi le taimi ua tuanaʻi ma le taimi nei, ma malamalama i le faagasologa o le suiga o aganuʻu i le aluga o taimi.

FAITAU  Puipuiga ma le toe fa'aleleia o mea taulima anamua

O lenei galulue faʻatasi faʻapitoa e le gata ina faʻaleleia atili ai le malamalama faʻaleaʻoaʻoga ae lagolagoina ai foʻi taumafaiga e faʻasaoina ma pulea le tofi faʻaleaganuʻu. O le mea lea, o le galulue faʻatasi i le va o suʻesuʻega o mea anamua, suʻesuʻega o aganuu, ma suʻesuʻega o aganuu e taua tele i taumafaiga e faʻasaoina ma faʻaaloalo i le eseesega ma le tamaoaiga o aganuʻu a tagata.

Taofi faamatalaga