Fa'amatalaina o Fa'ailoga ma Tala Fa'afagogo i le Anthropology
O le Anthropology, o le suʻesuʻega atoatoa o tagata soifua, e suʻesuʻeina vaega eseese o aganuʻu faaletagata, sosaiete, ma le biology. I totonu o ana mataupu e tele, o le faʻamatalaina o faʻailoga ma tala faʻasolopito e tulaga ese ona o se mea e faʻaosofia ai lagona ma malamalama. O faʻailoga ma tala faʻasolopito e avea o ni faʻamalama i le mafaufau loloto o aganuʻu, e atagia ai tulaga faʻaagafesootai, mea tutupu i le talafaasolopito, ma popolega o le olaga. O lenei tusiga e suʻesuʻeina ai le auala e faʻamatalaina ai e tagata suʻesuʻe aganuʻu faʻailoga ma tala faʻasolopito, ma faʻamalamalamaina ai metotia ma le taua o nei faʻamatalaga i totonu o le matata lautele.
Fa'ailoga: O Le Gagana o Aganu'u
E taua tele fa'ailoga i fesoota'iga a tagata ma e mafai ona maua i vaega uma o le olaga, mai le gagana ma faatufugaga i tū ma aga masani ma talitonuga. E su'esu'eina e tagata su'esu'e i tagata fa'atusa ia fa'ailoga ina ia malamalama i uiga latou te fa'ailoa mai ma matafaioi latou te faia i totonu o latou aganu'u. E le na'o ni fa'ailoga fa'afuase'i fa'ailoga; ua fa'atumuina i uiga fa'asoa e atagia loloto i totonu o se nu'u.
1. Semiotics ma Fa'ailoga o le Anthropology:
O le semiotics, o le suʻesuʻega o faʻailoga ma faʻailoga, o se faʻavae autu i le suʻesuʻeina o faʻailoga faʻaleaganuu. Na faʻaalia e Ferdinand de Saussure, o se tagata suʻesuʻe gagana, o faʻailoga e aofia ai se "faʻailoga" (le foliga e iai se faʻailoga) ma le "faʻailogaina" (le manatu e faʻatusalia ai). Na faʻalauteleina e Claude Lévi-Strauss, o se tagata autu i le fausaga o le anthropology, lenei suʻesuʻega i tala fatu ma faʻailoga, ma fautua mai ai o latou vaega o se gagana lautele a tagata.
2. Victor Turner ma Fa'ailoga Sauniga:
O Victor Turner, o se isi tagata suʻesuʻe i aganuʻu, na ia faʻamamafaina vaega faʻatino ma faʻatinoga o faʻailoga, aemaise lava i sauniga. Na ia finau e faʻapea o faʻailoga i sauniga e masani ona aumaia ai suiga faʻaagafesootai. Mo se faʻataʻitaʻiga, o le faʻaaogaina e tagata Ndembu o faʻailoga i a latou sauniga e faʻamamafaina ai le suiga mai le tasi tulaga faʻaagafesootai i le isi. O galuega a Turner e faʻamalamalamaina ai le auala e mafai ai e faʻailoga ona avea o ni sui o suiga, faʻafaigofieina ai le lotogatasi faʻale-nuʻu ma le faʻasinomaga o le tagata lava ia.
Tala Fa'afagogo: Tala o le Uiga
O tala fa'afagogo e aofia ai tala paia o se aganu'u, e masani ona fa'amatalaina ai le amataga o le lalolagi, le soifuaga o tagata, ma tu ma aga fa'aagafesootai. O tala fa'afagogo e le na'o ni tala ae e tumu i uiga fa'atusa, e maua ai ni malamalamaaga i tulaga taua, popolega, ma fa'amoemoega o se sosaiete.
1. Lévi-Strauss ma le Su'esu'ega o Tala Fa'afagogo:
Na faʻaaogā e Claude Lévi-Strauss le aʻoaʻoga faʻatulagaina i tala faʻasolopito, ma vaʻai i tala faʻasolopito o se ata o fausaga autū o le mafaufau o le tagata. Na ia faʻamatalaina o tala faʻasolopito mai aganuʻu eseese e faʻaalia ai ni mamanu ma ni fausaga masani, ia na ia taʻua o "tala faʻasolopito." O nei elemene lautele, e tusa ai ma Lévi-Strauss, e mafai ona faʻamatalaina e faʻaalia ai popolega autū o tagata, e pei o feteenaʻiga faʻalua o le ola ma le oti, natura ma aganuʻu, ma le lelei ma le leaga.
2. Tala Fa'afagogo e fai ma Tulafono Fa'aagafesootai:
O Bronisław Malinowski, o se tagata suʻesuʻe i aganuʻu, na ia vaʻaia tala faʻasolopito o ni tulafono faʻaagafesootai e faʻamaonia ma faʻaauauina ai faiga faʻaagafesootai ma faʻalapotopotoga. I lana suʻesuʻega i tagata o le Trobriand Island, na faʻaalia ai e Malinowski le auala e faʻamaonia ai e tala faʻasolopito le faʻatulagaga faʻaagafesootai ma foʻia ai feeseeseaiga faʻaagafesootai. O le mea lea, e taua tele tala faʻasolopito i le tausia o le mautu ma le faʻaauauina o le sosaiete.
3. Joseph Campbell ma le Malaga a le Toa:
O le aʻoaʻoga monomyth a Joseph Campbell, o loʻo tuʻuina atu i le "The Hero with a Thousand Faces," o loʻo faʻailoa mai ai se mamanu lautele i tala faʻasolopito o toa i aganuʻu eseese. O le malaga a le toa a Campbell, lea e aofia ai vaega e pei o le alu ese, amataga, ma le toe foʻi mai, e ofoina atu ai se faʻavae mo le malamalama i le gafatia e suia ai tala faʻasolopito. E ui e le o se tagata suʻesuʻe i aganuʻu, ae o le galuega a Campbell ua matuaʻi aʻafia ai le faʻamatalaina o tala faʻasolopito i totonu o aganuʻu, ma faʻamamafaina ai aafiaga faʻatasi a tagata latou te aofia ai.
Metotia i le Fa'amatalaina o Fa'ailoga ma Tala Fa'afagogo
E faʻaaogā e tagata suʻesuʻe i anthropology le tele o metotia e faʻamatalaina ai faʻailoga ma tala faʻasolopito, e tofu ma ni malamalamaga tulaga ese i le fausaga faʻaleaganuʻu.
1. Matauga a le Auai:
O le auai i le olaga i aso faisoo o le faitau aofaʻi o tagata suʻesuʻe e mafai ai e tagata suʻesuʻe i aganuʻu ona maua se vaʻaiga faʻapitoa, poʻo se vaʻaiga faʻapitoa, i le faʻaaogaina ma le taua o faʻailoga ma tala faʻafagogo. O lenei auala faʻatofu loloto, lea na amataina e Malinowski, e maua ai se malamalamaga loloto i le auala e faʻatino ai faʻailoga.
2. Su'esu'ega Fa'atusatusa:
O le suʻesuʻega faʻatusatusa e aofia ai le suʻesuʻeina o tala faʻasolopito ma faʻailoga i aganuʻu eseese e faʻailoa ai autu ma fausaga tutusa. O lenei auala, na faʻaaogaina e Lévi-Strauss ma Campbell, e fesoasoani e faʻaalia ai mamanu lautele i mafaufauga ma mafaufauga o tagata.
3. Auala Fa'ata'ita'i Fa'alemafaufau:
E fa'avae i luga o galuega a Freud ma Jung, o nisi o tagata su'esu'e i aganu'u e fa'aaogaina ni auala fa'apitoa e su'esu'e ai itu fa'alemafaufau o fa'ailoga ma tala fa'afagogo. O lenei va'aiga e mafaufau i le auala e fa'aalia ai e fa'ailoga ma tala fa'afagogo mana'oga e le'i mafaufauina, popolega, ma fa'ata'ita'iga.
4. Metotia Fa'ale-Tusitusiga Fa'ale-Atamai:
O le Hermeneutics, o le tomai o le fa'amatalaina, e fa'amamafaina ai le taua o le anotusi i le malamalama i fa'ailoga ma tala fatu. O tagata su'esu'e i anthropology o lo'o fa'aogaina lenei metotia e fa'amoemoe e fa'amatalaina uiga o fa'ailoga ma tala fatu mo o latou fatu ma tagata fa'aoga, i le mafaufauina o tala fa'asolopito, agafesootai, ma fa'apolokiki.
O le Taua o Fa'ailoga ma Tala Fa'afagogo i le Anthropology
O le fa'amatalaina o fa'ailoga ma tala fa'asolopito e maua ai ni malamalamaga loloto i le tulaga o le tagata. E mafai ai e tagata su'esu'e i aganu'u ona:
1. Malamalama i le Faasinomaga Faaleaganuu:
O faʻailoga ma tala faʻasolopito e taua tele i le faʻasinomaga faʻaleaganuʻu, e atagia ai le talafaasolopito faʻatasi, tulaga faʻatauaina, ma talitonuga. I le faʻamatalaina o nei elemene, e maua ai e le au suʻesuʻe i aganuʻu se malamalamaga loloto i le uiga o le auai i se vaega faʻapitoa o aganuʻu.
2. Fa'aalia Fa'atulagaga Lautele:
O le suʻesuʻeina o faʻailoga ma tala tuu e mafai ona faʻaalia ai fausaga faʻaagafesootai ma le malosi o le pule i totonu o se sosaiete. Mo se faʻataʻitaʻiga, o tala tuu e faʻamaonia ai faʻatulagaga faʻaagafesootai e faʻamamafaina ai auala e faʻatumauina ma faʻamaonia ai le pule.
3. Su'esu'e Autu Lautele:
E ui i eseesega faaleaganuu, ae o le tele o faailoga ma tala tuu e faaalia ai autu ma popolega lautele. O le faauigaina o nei mea tutusa e faamalamalamaina ai vaega tutusa o aafiaga faaletagata, ma faafaileleina atili ai le malamalamaga faaleaganuu.
4. Fa'atalanoa Mataupu Fa'aonaponei:
E lē tumau pea fa'ailoga ma tala fa'afagogo; e fesuisuia'i ma fetu'una'i i mataupu ma lu'itau o aso nei. E mafai e tagata su'esu'e i anthropology ona su'esu'e pe fa'apefea ona tali atu fa'auigaga fa'aonaponei o fa'ailoga ma tala fa'afagogo masani i atugaluga fa'aagafesootai, fa'apolokiki, ma le siosiomaga o lo'o iai nei.
iʻuga
O le faʻamatalaina o faʻailoga ma tala faʻasolopito o se vaega taua o le anthropology, e ofoina atu ai ni malamalamaga loloto i le aganuʻu ma le sosaiete o tagata. E ala i auala eseese, e faʻaalia ai e tagata suʻesuʻe anthropology vaega o uiga o loʻo i totonu o nei elemene faʻaleaganuu, ma faʻaalia ai le upega lavelave o mafaufauga, talitonuga, ma faʻatinoga a tagata. I le suʻesuʻeina o faʻailoga ma tala faʻasolopito, e le gata ina faʻasaoina e tagata suʻesuʻe anthropology le tofi faʻaleaganuu ae faʻaleleia atili ai foʻi lo tatou malamalama i auala eseese e malamalama ai tagata i lo latou lalolagi.