Faia o le Compost mai Otaota Fa'alenatura
I le vaitaimi o le mafaufau i le siosiomaga ma le olaga gafataulimaina, o le faia o le faapalaga mai otaota fa'anatura o se metotia sili lea mo le fa'aitiitia o lo tatou tulagavae kaponi ma fa'amauoa ai a tatou togālaau. O le faapalaga e le gata ina fa'aitiitia ai le aofa'i o otaota e lafo i fanua lafoa'i otaota ae maua ai fo'i mea fa'anatura e tele mea'ai e fa'aleleia atili ai le soifua maloloina o le eleele, ma fa'alauiloa ai le tuputupu a'e maloloina o la'au. I lenei ta'iala atoatoa, o le a tatou su'esu'eina le uiga o le faapalaga, o fa'amanuiaga e maua mai ai, ma se faiga ta'itasi mo le liua o otaota fa'anatura i faapalaga taua.
Malamalama i le Fa'apalapala
O le fa'apalapala o se faiga masani lea o le toe fa'aaogaina o mea ola, e pei o toega mea'ai ma otaota o le fanua, i se eleele lafulemu e ta'ua o le fa'apalapala. O lenei mea ua pala ua tumu i mea'ai e mafai ona fesoasoani i le eleele e taofi ai le susu ma taofia ai fa'ama'i o la'au ma manu fa'alafua. O meaola ninii, e aofia ai siama ma fungi, e taua tele i le fa'aleagaina o nei mea ola e ala i le fa'apalapala o le ea.
Faamanuiaga o le faapalagaina o eleele
1. Fa'aitiitia Otaota: O le tele o otaota o aiga e fa'aola ma e mafai ona fa'apala. O le fa'apala, e mafai ona e fa'aitiitia tele ai le tele o otaota e lafo i fanua lafoa'i otaota.
2. Fa'aleleia le Eleele: E fa'aopoopoina e le compost mea'ai taua i le eleele, e fa'aleleia atili ai lona fausaga ma le lafulemu. E mafua ai ona ola maloloina le tuputupu a'e o la'au ma fa'ateleina ai le fua o fa'ato'aga.
3. Fa'aitiitia le Mana'omia o Fa'apalaga Fa'akemikolo: E fa'aleleia fa'alenatura e le fa'apalaga fa'alenatura le soifua maloloina o le eleele, ma fa'aitiitia ai pe ave'esea ai le mana'oga mo fa'apalaga fa'akemikolo.
4. Fa'aleleia le Soifua Maloloina o le Siosiomaga: O le fa'apalapala e fa'aitiitia ai le fa'asa'olotoina o le methane mai fanua lafoa'i otaota, o se kasa malosi e fa'avevela ai le ea, ma fa'aitiitia ai fo'i le fa'aleagaina o le siosiomaga.
5. Fa'asaoina o le Vai: E fa'aleleia e le fa'apalapala le fausaga o le eleele, ma mafai ai ona taofi le tele o le vai. E fa'aitiitia ai le mana'omia o le fa'asūsū soo, lea e sili ona aoga i nofoaga e seāseā maua ai le vai.
Meafaitino mo le Fa'apalapala
Ina ia amata ona fa'apalapala, e taua tele le malamalama i ituaiga o mea e talafeagai mo le faiga. E masani ona vaevaeina nei mea i ni lanu 'enaena' ma ni lanu 'lanumeamata':
1. Lanu enaena: O nei mea e tele ai le kaponi e aofia ai laulaau mago, vaomago, fasi laupapa, fasi laupapa, pepa malo, ma pepa. O lanu enaena e maua ai le kaponi e manaʻomia e fafaga ai meaola ninii.
2. Lau'ele'ele: O nei mea e tele ai le naitorosene e aofia ai toega o mea'ai mai le umukuka (pa'u o fuala'au 'aina ma fuala'au faisua, olo kofe, atigi fuamoa), vao fou ua tipiina, ma teuteuga o le togālaau. E maua i lau'ele'ele le naitorosene e mana'omia mo le tuputupu a'e ma le gaioiga o siama.
3. Vai: E taua tele le lava o le susu mo gaioiga a siama. Taumafai e tausia lau faaputuga otaota ia susu e pei o se omomi ua uma ona mimilo.
4. Ea: E taua tele le fa'amamāina o le ea mo le pala o mea ola. O le liliuina soo o le faaputuga otaota e fa'aosofia ai le okesene, lea e taua tele mo siama e fa'aleagaina ai mea ola.
Mea e lē tatau ona fa'apalapala
E tatau ona 'alo 'ese mai nisi mea i le fa'apalapala auā e ono lē pala lelei pe tosina mai ai manu fa'alafua ma siama. E aofia ai:
1. Toega o aano o manu ma i'a
2. O oloa gaosi susu
3. Mea'ai ma suāuu ga'o
4. Laʻau mamaʻi
5. Otaota o fagafao
6. Mea e lē pala e pei o palasitika ma u'amea
Laasaga i le Fausiaina o le Compost
1. Filifili se Metotia e Fa'apala ai Mea:
E tele auala e fai ai le fa'apalapala, e tofu lava ma ona lava fa'amanuiaga ma mana'oga:
– Fa'aputuga Palasitika Masani: O le auala sili lea ona faigofie e fa'aputu ai otaota fa'anatura i se avanoa matala ma fa'aliliuina i taimi uma.
– Pusa Fa'apalaga: E mafai e se pusa fa'apalaga ona fesoasoani e taofi mea ola ma puipuia mai manu fa'alafua. E tele mamanu o pusa, e aofia ai ma ipu e fa'afaigofie ai ona liliu le fa'apalaga.
– Vermicomposting: E aofia ai le faʻaaogaina o anufe, aemaise lava anufe mumu, e faʻaumatia ai toega meaʻai ma isi mea ola i se auala vave ma lelei.
2. Filifili se Nofoaga:
Filifili se nofoaga paolo ma lelei le alavai i lau togālaau po'o le fanua. E fesoasoani lea e taofia ai le vave mago o le faaputuga otaota ma fa'amautinoa ai le lelei o le ea ma le alavai.
3. Fausia le Faaputuga o le Palasitika:
Amata i le fa'atulagaina o se vaega o mea mafiafia, e pei o la'au laiti po'o vaomago, e fesoasoani i le fa'amamago ma le fa'asusuina o le ea. Ona fa'aopoopo lea o ni vaega lanumeamata ma ni vaega enaena:
– Fa'aopoopo i ai se vaega o mea lanumeamata.
– Ufiufi i se vaega o mea enaena.
– Fa'aauau pea ona fa'aputu se'ia o'o le maualuga o le fa'aputuga i le tolu futu.
4. Tausia le Faaputuga:
E taua tele le liliuina soo o le faaputuga otaota e fa'aopoopo ai le okesene ma fa'avavevave ai le faiga o le fa'apalapala. Liliu le faaputuga otaota i vaiaso ta'i 1-2 i le fa'aaogaina o se tui po'o se suo. Ia mautinoa o lo'o susu pea le faaputuga otaota; afai e mago, fa'aopopo le vai pe a mana'omia.
5. Mata'ituina le Fa'agasologa:
E masani ona alu ni nai masina i le tausaga le faagasologa o le fa'apalapala, e fuafua i meafaitino ma tulaga. O le a fa'atupuina e le fa'aputuga le vevela a'o fa'aleagaina e meaola ninii mea ola. O se fa'aputuga fa'apalapala e tausia lelei o le a o'o atu i le vevela i le va o le 130-160 tikeri Fahrenheit, lea e sili ona lelei mo le fasiotia o fatu vao ma siama fa'ama'i.
6. Seleseleina le Palama:
Ua sauni le palapala fa'apalapala pe a pogisa, malepelepe, ma e manogi leaga. E mafai ona alu lenei faiga mai ni nai masina i le tausaga. A uma ona sauni, fa'aaoga se lau po'o se si'i e vavae'ese ai le palapala fa'apalapala lelei mai so'o se mea tetele e le'i pala, lea e mafai ona toe fa'afo'i i le fa'aputuga mo nisi fa'apalapala.
7. Faaaoga le Compost:
E mafai ona faʻaaogaina le compost i auala eseese i totonu o le togālaau:
– Fa'afefiloi i le palapala e fa'aleleia atili ai le fausaga ma le tele o mea'ai e maua ai.
– Fa'asalalau e fai ma mulch e taofi ai le susu ma taofia ai vao.
– Fa'aaoga e fai ma mea e fa'apala ai vao ma moega togālaau.
Foiaina o Fa'afitauli Masani o le Fa'apalapala
1. Fa'afitauli i le Manogi: Afai e leaga le manogi o lau faaputuga otaota, atonu ua susu tele pe le lava le vai e maua. Liliu le faaputuga ma faaopoopo nisi mea enaena e faapaleni ai le maualuga o le susu.
2. E lē o Vevela le Fa'aputuga: E ono fa'ailoa mai ai le leai o ni laulaau lanumeamata e tele ai le naitorosene pe le lava fo'i le ea e fa'asusu ai. Fa'aopoopo nisi laulaau lanumeamata ma liliu le fa'aputuga e fa'asusu ai.
3. Tosina Mai o Manu Faalafua: Aloese mai le faaopoopoina o aano o manu, mea'ai gaosi susu, ma mea'ai ga'o, ia e mafai ona tosina mai ai manu faalafua. Ia mautinoa ua saogalemu lau pusa otaota.
iʻuga
O le faia o le faapalaga mai otaota fa'alenatura o se faiga e tauia ai e liua ai otaota i aso uma i se punaoa taua mo lau togālaau. Faatasi ai ma sina taumafaiga itiiti, e mafai ona e fa'aitiitia otaota, fa'aleleia atili le soifua maloloina o le eleele, ma fesoasoani i se siosiomaga e sili atu ona gafataulimaina. I le malamalama i mataupu faavae o le faapalaga ma le tausia pea o lau faaputuga faapalaga, e mafai ona e fatuina se faapalaga maualuga e lagolagoina ai le tuputupu a'e malosi o la'au ma se siosiomaga maloloina. Manuia le faapalaga!