ජනවාර්ගික විද්යාවේ සංඛ්යාලේඛන
ජනවාර්ගික විද්යාව දිගු කලක් තිස්සේ අවබෝධයේ ගැඹුර අවධාරණය කරන පර්යේෂණ ප්රවේශයක් ලෙස ප්රසිද්ධ වී ඇත: පර්යේෂකයන් ප්රජාවන් තුළ සිටින අතර, එදිනෙදා භාවිතයන් නිරීක්ෂණය කරමින්, ගැඹුරු සම්මුඛ සාකච්ඡා පවත්වමින් සහ අධ්යයනය කරනු ලබන අයගේ අත්දැකීම්වල අන්තර්ගත භාෂාව, සංකේත, බල සම්බන්ධතා සහ අර්ථයන් ලේඛනගත කරති. මේ නිසා, ජනවාර්ගික විද්යාව බොහෝ විට "හුදෙක් ගුණාත්මක" ලෙස ස්ථානගත කර ඇත - සංඛ්යා, මිනුම් සහ සංඛ්යානමය විශ්ලේෂණයන්ගෙන් ඈත් වූවාක් මෙන්. කෙසේ වෙතත්, සමකාලීන සමාජ පර්යේෂණ භාවිතයේදී, සංඛ්යාලේඛන එහි ලක්ෂණ නැති නොකර ජනවාර්ගික විද්යාව පොහොසත් කිරීමේදී තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කළ හැකිය: සන්දර්භීය සංවේදීතාව සහ අර්ථ නිරූපණයේ ගැඹුර.
ජනවාර්ගික විද්යාවේදී සංඛ්යාලේඛන අදාළව භාවිතා කළ හැකි ආකාරය, එහි ප්රතිලාභ සහ සීමාවන් මොනවාද සහ ක්ෂේත්ර කටයුතුවලදී එහි යෙදුම පිළිබඳ උදාහරණ මෙම ලිපියෙන් සාකච්ඡා කෙරේ.
සංඛ්යාලේඛන ජනවාර්ගික විද්යාවට අදාළ වන්නේ ඇයි?
සංඛ්යාලේඛන යනු දත්තවල වෙනස්කම් සහ රටා සාරාංශ කිරීම සඳහා අත්යවශ්ය මෙවලම් වේ. ජනවාර්ගික සන්දර්භයන් තුළ, දත්ත බොහෝ විට ක්ෂේත්ර සටහන්, සම්මුඛ පරීක්ෂණ පිටපත්, ඡායාරූප, කෞතුක වස්තු සහ ලේඛනවල ස්වරූපය ගනී. කෙසේ වෙතත්, ජනවාර්ගික විද්යාඥයින් ප්රමාණාත්මක මානයන් සහිත දත්ත සමඟ කටයුතු කරයි: සිදුවීම්වල සංඛ්යාතය, චාරිත්ර වාරිත්රවලට සහභාගී වන සංඛ්යාව, විශේෂිත අවකාශයන් වෙත පැමිණීමේ රටා, සබඳතා ජාල, තොරතුරු සපයන්නන්ගේ වයස හෝ වෘත්තීය ව්යාප්තිය සහ සංස්කෘතික භාවිතයන්ට බලපාන මිල ගණන්, වැටුප් හෝ ගෘහ වියදම්වල වෙනස්කම් පවා.
සංඛ්යාලේඛන භාවිතා කිරීමෙන් ජනවාර්ගික විද්යාව දැවැන්ත සමීක්ෂණයක් බවට පත්වන බව අදහස් නොවේ. ඒ වෙනුවට, මෙහි සංඛ්යාලේඛන පහත සඳහන් දෑ සඳහා මෙවලමක් ලෙස තේරුම් ගත හැකිය: (1) නිරීක්ෂණවලින් මතුවන රටා පැහැදිලි කිරීම, (2) පර්යේෂකයන්ගේ උපකල්පන ක්රමානුකූලව පරීක්ෂා කිරීම, (3) විශ්ලේෂණ ක්රියාවලියේ විනිවිදභාවය වැඩි කිරීම සහ (4) ප්රතිපත්ති ප්රේක්ෂකයින් හෝ බොහෝ විට සංඛ්යාත්මක සාක්ෂි ඉල්ලා සිටින පුළුල් මහජනතාව සමඟ කටයුතු කිරීමේදී ජනවාර්ගික තර්ක ශක්තිමත් කිරීම.
ජනවාර්ගික විද්යාවේ සංඛ්යාලේඛන භාවිතා කිරීමේ ආකාර
1) සන්දර්භය අල්ලා ගැනීමට විස්තරාත්මක සංඛ්යාලේඛන
සරලම - නමුත් බොහෝ විට ඉතා ප්රයෝජනවත් - ආකාර වන්නේ විස්තරාත්මක සංඛ්යාලේඛන ය: ප්රතිශත, මධ්යන්ය, මධ්යන්ය, පරාස සහ හරස් වගු. උදාහරණයක් ලෙස, ධීවර ප්රජාවක ජනවාර්ගික විද්යාවක දී, පර්යේෂකයන්ට ජීවනෝපායන් (ධීවරයින්, කම්කරුවන්, මාළු වෙළෙන්දන්), අධ්යාපන මට්ටම් හෝ ධීවර කාලවල වෙනස්කම් සාරාංශ කළ හැකිය. මෙම සංඛ්යා කතාව ප්රතිස්ථාපනය නොකරයි, නමුත් ඒවා පැහැදිලි රාමුවක් සපයයි: "කොපමණ" සහ "කොපමණ වාරයක්" පුරුද්දක් සිදුවේද යන්න, එබැවින් පාඨකයන්ට එහි පරිමාණය සහ ව්යාප්තිය තේරුම් ගත හැකිය.
උදාහරණයක් ලෙස, සම්මුඛ පරීක්ෂණයට ලක් කරන ලද නිවාස 30 න් 18 ක් ප්රධාන වශයෙන් ආදායම සඳහා මසුන් ඇල්ලීම මත ද, 7 ක් මාළු සැකසීම මත ද, 5 ක් ධීවර නොවන ක්රියාකාරකම් මත ද යැපී ඇත. මෙම තොරතුරු මගින් ආර්ථික ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව, ශ්රම විභජනය සහ ආන්තික කාලගුණයට ඇති අවදානම පිළිබඳ විශ්ලේෂණ තියුණු කළ හැකිය.
2) සංඛ්යාත සහ අන්තර්ක්රියා රටා ගණනය කිරීම
ක්ෂේත්ර සටහන් වල බොහෝ විට පුනරාවර්තන සිදුවීම් අඩංගු වේ: ප්රජා රැස්වීම්, සුළු ගැටුම්, සුබපැතුම් ආකාර, තෑගි දීම හෝ නිශ්චිත පරිභෝජන පිළිවෙත්. පර්යේෂකයන්ට මෙම සිදුවීම් කේතනය කර කාලය, ස්ථානය හෝ සමාජ කණ්ඩායම අනුව ඒවායේ සංඛ්යාතය ගණනය කළ හැකිය. මෙය නාට්යමය බැවින් "ඉහළ මට්ටමේ" සිදුවීම් සහ ඒවා සාමාන්ය බැවින් "පොදු" සිදුවීම් අතර වෙනස හඳුනා ගැනීමට උපකාරී වේ.
උදාහරණයක් ලෙස, පර්යේෂකයන් සති දෙකක් තුළ කෝපි කඩයක අන්තර්ක්රියා 60 ක් වාර්තා කළහ. සරල කේතීකරණය (සංවාද මාතෘකා, ප්රමුඛ කථිකයන්, උපරිම වේලාවන්) සමඟින්, සමාජ අවකාශය, ස්ත්රී පුරුෂ භාවය පිළිබඳ ධූරාවලිය සහ ප්රාදේශීය මට්ටමින් මහජන මතය නිෂ්පාදනය කිරීම අතර අන්තර් සම්බන්ධිත රටා නිරීක්ෂණය කිරීමට ඔවුන්ට හැකි විය.
3) සමාජ ජාල විශ්ලේෂණය
සමාජ සම්බන්ධතා තේරුම් ගැනීමේදී ජනවාර්ගික විද්යාව බලවත් ය - කාට සමීපද, කාට බලපෑමක් තිබේද, කණ්ඩායම් සම්බන්ධ කරන්නේ කවුද. සමාජ ජාල සංඛ්යාලේඛන මෙම සම්බන්ධතා ව්යුහයන් දෘශ්යමාන කිරීමට සහ ප්රමාණනය කිරීමට උපකාරී වේ, උදාහරණයක් ලෙස "මධ්යගතභාවය" (වඩාත්ම කේන්ද්රීය කවුද), "ඝනත්වය" (ජාලය කෙතරම් ඝනද), හෝ "පාලම" (කණ්ඩායම් පාලම් කරන්නේ කවුද) යන මිනුම් හරහා.
ප්රජා සංවිධාන පිළිබඳ අධ්යයනයන්හිදී, ජාල දත්ත සරල ප්රශ්න වලින් ලබා ගත හැකිය: “ඔබට ගැටලුවක් ඇති විට ඔබ උදව් සඳහා යොමු වන්නේ කා වෙතද?” හෝ “ඔබ බොහෝ විට සම්බන්ධීකරණය කරන්නේ කා සමඟද?” ප්රතිඵල අවිධිමත් නායකත්වය පිළිබඳ ජනවාර්ගික ආඛ්යානවලට අනුපූරක විය හැකිය, නැතහොත් විධිමත් ව්යුහයන් පිටුපස සැබවින්ම පාලනය දරන්නේ කවුද?
4) මිශ්ර ක්රම: ජනවාර්ගික විද්යාව සහ සමීක්ෂණ ඒකාබද්ධ කිරීම
බොහෝ අධ්යයනයන් මිශ්ර ක්රමවේද නිර්මාණයක් භාවිතා කරයි: සන්දර්භය තේරුම් ගැනීමට සහ සුදුසු ප්රශ්න සකස් කිරීමට ජනවාර්ගික විද්යාව භාවිතා කරයි, පසුව ප්රජාව තුළ මෙම රටා වල ප්රමාණය පරීක්ෂා කිරීමට කුඩා පරිමාණ සමීක්ෂණ භාවිතා කරයි. මෙම ප්රවේශය බොහෝ විට "ගුණාත්මක අවබෝධයන් සඳහා ප්රමාණාත්මක සහාය" ලෙස හැඳින්වේ.
උදාහරණයක් ලෙස, ඇඟලුම් කම්හලක ජනවාර්ගික විද්යාවෙන් සොයා ගත්තේ "ස්වේච්ඡා" අතිකාලය ඇත්ත වශයෙන්ම සමාජ පීඩන සහ නිෂ්පාදන ඉලක්ක මගින් බලපා ඇති බවයි. කෙටි සමීක්ෂණයකින් සේවකයින් මෙම පීඩන කොපමණ ප්රමාණයක් අත්විඳ තිබේද, ඔවුන් දෙපාර්තමේන්තු හරහා වෙනස් වූ ආකාරය සහ ඔවුන් කොන්ත්රාත් තත්ත්වයට සම්බන්ධ වූ ආකාරය මැනිය හැකිය. සංඛ්යානමය ප්රතිඵල ජනවාර්ගික සොයාගැනීම් වලට බරක් ලබා දෙන අතර, ජනවාර්ගික විද්යාව සංඛ්යා පිටුපස ඇති යාන්ත්රණ සහ අර්ථයන් පැහැදිලි කරයි.
5) පෙළ දත්ත පිළිබඳ ප්රමාණාත්මක අන්තර්ගත විශ්ලේෂණය
සම්මුඛ පරීක්ෂණ පිටපත් සහ ලේඛන, අන්තර්ගත විශ්ලේෂණය වැනි ප්රමාණාත්මක ප්රවේශයන් භාවිතයෙන් විශ්ලේෂණය කළ හැකිය: තේමාවන් හෝ මූල පදවල සිදුවීම ගණනය කිරීම, කණ්ඩායම් හරහා තේමාවන් සංසන්දනය කිරීම හෝ කාලයත් සමඟ කතිකාවේ වෙනස්කම් නිරීක්ෂණය කිරීම. මෙම තාක්ෂණය කේතනය කිරීම හරහා හෝ මෘදුකාංග ආධාරයෙන් අතින් සිදු කළ හැකිය.
කෙසේ වෙතත්, ජනවාර්ගික විද්යාඥයින් ප්රවේශම් විය යුතුය: වචනයක සංඛ්යාතය ස්වයංක්රීයව එහි වැදගත්කම පෙන්නුම් නොකරයි. තේමාවක් කලාතුරකින් සඳහන් කළ හැකි නමුත් ඉතා සංවේදී ය; නැතහොත් අනෙක් අතට, එය සජීවී අත්දැකීමක් නොව පුනරාවර්තන “නිල භාෂාවක්” වන නිසා එය නිතර දිස්විය හැකිය. ජනවාර්ගික අර්ථ නිරූපණය කේන්ද්රීයව පවතින්නේ මෙහිදීය.
ජනවාර්ගික තර්ක සඳහා සංඛ්යාලේඛනවල ප්රතිලාභ
පළමුව, සංඛ්යාලේඛන මගින් දැඩි බව වැඩි දියුණු කළ හැකිය. පර්යේෂකයන් "මෙම පුරුද්ද පොදුයි" යනුවෙන් ප්රකාශ කරන විට, පාඨකයන්ට දර්ශක දැකිය හැකිය: එය කෙතරම් පොදුද, කුමන කණ්ඩායම්වලද සහ කුමන තත්වයන් යටතේද යන්න.
දෙවනුව, සංඛ්යාලේඛන නාට්යමය සිදුවීම් සහ එදිනෙදා රටා අතර සමතුලිතතාවයක් පවත්වා ගැනීමට උපකාරී වේ. ජනවාර්ගික විද්යාඥයින්ට බොහෝ විට බලගතු, උද්යෝගිමත් අවස්ථාවන්ට මුහුණ දීමට සිදුවේ - විවෘත ගැටුම්, ප්රධාන චාරිත්ර වාරිත්ර, අර්බුදකාරී සිදුවීම් - නමුත් සංඛ්යාලේඛන එම අවස්ථාවන් ඉදිරිදර්ශනයකට ගෙන ඒමට උපකාරී වේ.
තෙවනුව, සංඛ්යාලේඛන ප්රතිපත්ති සම්පාදකයින් සමඟ සන්නිවේදනය පහසු කරයි. බොහෝ රාජ්ය ප්රතිපත්ති දර්ශක මගින් මෙහෙයවනු ලැබේ. ප්රමාණාත්මක දත්ත මගින් සහාය දක්වන ජනවාර්ගික ලේඛන ගැඹුර කැප නොකර වඩාත් ප්රවේශ විය හැකිය.
සීමාවන් සහ අවදානම්: සංඛ්යා කිසිදා උදාසීන නොවේ.
ප්රයෝජනවත් වුවද, ජනවාර්ගික විද්යාවේ සංඛ්යාලේඛන යම් අවදානම් දරයි.
1. අඩුකිරීමේවාදය: මිනිස් අත්දැකීම් විචල්යයන් දක්වා පටු කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, සංස්කෘතික අර්ථයන් බොහෝ විට දෙගිඩියාවෙන් යුක්ත, පරස්පර විරෝධී සහ අවස්ථානුකූල වේ.
2. වාස්තවිකත්වය පිළිබඳ මායාව: සංඛ්යා "නිශ්චිත" ලෙස පෙනුනද, කාණ්ඩ තෝරා ගැනීම, ප්රශ්න අසන ආකාරය සහ කේතීකරණ ක්රියාවලිය පර්යේෂකයාගේ ස්ථාවරය මගින් බෙහෙවින් බලපායි.
3. සාම්පල ගැටළු: ජනවාර්ගික විද්යාව අහඹු සාම්පල භාවිතා කරන්නේ කලාතුරකිනි. එබැවින්, සංඛ්යා සැමවිටම සංඛ්යානමය වශයෙන් සාමාන්යකරණය කළ නොහැක. විශ්වීය හිමිකම් පෑම් නොව, සන්දර්භීය තර්ක සඳහා සහාය වීමට සංඛ්යා වඩාත් යෝග්ය ලෙස භාවිතා කෙරේ.
4. ආචාර ධර්ම සහ රහස්යභාවය: ප්රමාණාත්මක දත්ත, විශේෂයෙන් සමාජ ජාල, ප්රජාවක් තුළ ඇතැම් පුද්ගලයින්ගේ අනන්යතාවය හෝ ස්ථානය හෙළි කළ හැකිය. ජනවාර්ගික විද්යාඥයින් නිර්නාමිකභාවය සහ සහභාගිවන්නන්ගේ කැමැත්ත පිළිබඳව ඉතා දැඩි විය යුතුය.
ජනවාර්ගික විද්යාවේ සංඛ්යාලේඛන යෙදීම සඳහා ප්රායෝගික උපාය මාර්ග
සංඛ්යාලේඛන සැබවින්ම ප්රයෝජනවත් වීමට නම්, යෙදිය හැකි උපාය මාර්ග කිහිපයක් තිබේ:
– ජනවාර්ගික ප්රශ්න වලින් පටන් ගෙන: සංඛ්යාලේඛන තෝරා ගනු ලබන්නේ ක්ෂේත්ර ප්රශ්නවලට පිළිතුරු දීමට මිස “විද්යාත්මක” ලෙස පෙනෙන්නට නොවේ.
- විනිශ්චයකරුවන් ලෙස නොව, මාර්ගෝපදේශ ලෙස අංක භාවිතා කරන්න: දත්ත අමුතු රටාවක් පෙන්වන්නේ නම්, ක්ෂේත්රයට ආපසු යන්න - අසන්න, නිරීක්ෂණය කරන්න සහ තේරුම් ගන්න.
– කේතනය කිරීමේදී විනිවිදභාවයෙන් සිටින්න: කාණ්ඩ නිර්මාණය කළ ආකාරය, දත්ත ගණනය කළ ආකාරය සහ සීමාවන් මොනවාද යන්න පැහැදිලි කරන්න.
– සන්දර්භීය අර්ථ නිරූපණයට ප්රමුඛත්වය දෙන්න: සමාජ කතාවක සංඛ්යා තැබිය යුතුය - කවුද කතා කරන්නේ, කුමන තත්වයන් යටතේද සහ කුමන ප්රතිවිපාක සමඟද යන්න.
වසා දැමීම
සංඛ්යාලේඛන සහ ජනවාර්ගික විද්යාව එකිනෙකට විරුද්ධ විය යුතු ලෝක දෙකක් නොවේ. ජනවාර්ගික විද්යාව ගැඹුර, සියුම් බව සහ අර්ථය පිළිබඳ හැඟීමක් ලබා දෙයි; සංඛ්යාලේඛන රටා සහ වෙනස්කම් ක්රමානුකූලව සාරාංශ කිරීමට ක්රමයක් ඉදිරිපත් කරයි. ප්රවේශමෙන් ඒකාබද්ධ කළ විට, දෙකටම ආඛ්යානයෙන් පොහොසත් සහ තර්කානුකූලව බලගතු පර්යේෂණ නිපදවිය හැකිය: "සිදු වූ දේ" සහ "සහභාගිවන්නන්ට එයින් අදහස් කළේ කුමක්ද" පමණක් නොව, "කොතරම් පුළුල්ද," "කොතරම් නිතරද," සහ "කුමන තත්වයන් යටතේද" සංස්කෘතික භාවිතයන් සිදුවන්නේද යන්න පැහැදිලි කිරීමට හැකියාව ඇත.
අවසාන වශයෙන්, ජනවාර්ගික විද්යාවේ සංඛ්යාලේඛන යනු මිනිස් හඬ සංඛ්යා සමඟ ප්රතිස්ථාපනය කිරීම නොව, සමාජ ජීවිතය පිළිබඳ අපගේ අවබෝධය වඩාත් සම්පූර්ණ, වගවීම සහ විවිධ ප්රේක්ෂකයින්ට යුක්ති සහගත කිරීම සඳහා තවත් සාක්ෂි ස්ථරයක් එකතු කිරීමකි.