انتھروپالاجي ۽ سنجيدگي واري سائنس جي وچ ۾ تعلق
انتھروپالاجي ۽ سنجيدگي واري سائنس کي اڪثر ڪري ٻن مختلف دنيائن مان سمجهيو ويندو آهي. انتھروپالاجي ثقافت، سماجي عملن، علامتن ۽ برادرين جي زندگي جي تاريخن جي حوالي سان انسانن جي مطالعي سان مترادف آهي. ساڳئي وقت، سنجيدگي واري سائنس اڪثر ڪري ليبارٽريز، تجربن، ڪمپيوٽر ماڊلنگ، ۽ ذهن، تصور، ياداشت، ٻولي، ۽ فيصلو سازي جي بحثن سان لاڳاپيل آهي. بهرحال، ٻنهي ۾ اصل ۾ هڪ مضبوط ٽڪراءُ آهي: ٻئي انسانن کي سمجهڻ جي ڪوشش ڪن ٿا - نه رڳو حياتياتي جاندارن جي طور تي، پر انهن مخلوقن جي طور تي جيڪي سوچين ٿا، سکن ٿا، رابطو ڪن ٿا، ۽ پنهنجي سماجي ماحول ۾ معنيٰ ٺاهين ٿا. انتھروپالاجي ۽ سنجيدگي واري سائنس جي وچ ۾ تعلق اڄ وڌيڪ اهم آهي ڇاڪاڻ ته ڪيتريون ئي جديد انساني مسئلا، غلط معلومات کان وٺي ٽيڪنالاجي ڊيزائن تائين، صرف ثقافتي يا دماغي نقطه نظر ذريعي وضاحت نه ٿي ڪري سگهجي.
ملاقات جو هنڌ: "انسان دنيا کي ڪيئن سمجهن ٿا؟" جو سوال.
اينٿروپالاجي وڏا سوال پڇي ٿي جهڙوڪ: سماج عقيدا، قدر ۽ اصول ڪيئن ٺهندا آهن؟ ڇو ڪجهه عملن کي هڪ جاءِ تي معقول سمجهيو ويندو آهي پر ٻئي جاءِ تي ناواقف؟ سنجيدگي واري سائنس ساڳيا سوال پڇي ٿي، پر ذهني عملن جي عينڪ ذريعي: تصور ڪيئن ٺهندا آهن، ياداشت ڪيئن ڪم ڪندي آهي، تصورن کي ڪيئن درجه بندي ڪيو ويندو آهي، ۽ ماڻهو ڪيئن نتيجا ڪڍندا آهن. ان جو تعلق معنيٰ جي ميڪانيزم کي سمجهڻ ۾ آهي: انسان تجربن جي تشريح ڪيئن ڪندا آهن ۽ انهن کي گڏيل علم ۾ ڪيئن تبديل ڪندا آهن.
مثال طور، "وقت" جو تصور عالمگير لڳي ٿو - سڀئي انسان ڏينهن ۽ رات جي تبديلي جو تجربو ڪن ٿا - پر ان کي ڪيئن سمجهيو وڃي ٿو اهو مختلف ٿي سگهي ٿو: ڪجهه سماج چڪرن (موسم، فصل، رسمون) تي زور ڏين ٿا، جڏهن ته جديد سماج اڪثر ڪري لڪير، ماپيندڙ وقت (گھڙيال، ڪئلينڊر، هدف) تي زور ڏين ٿا. اينٿروپالاجي معنيٰ ۽ عمل ۾ تبديلين کي نقشي ۾ مدد ڪري ٿي، جڏهن ته سنجيدگي واري سائنس وضاحت ڪرڻ ۾ مدد ڪري ٿي ته وقت جهڙا تجريدي تصور ڪيئن سکيا وڃن ٿا، ذهن ۾ نمائندگي ڪن ٿا، ۽ رويي تي اثر انداز ٿين ٿا.
سنجيدگي واري بشريات: ڳنڍيل روايتون
انهن ٻنهي شعبن جي وچ ۾ سڀ کان وڌيڪ واضح پلن مان هڪ آهي سنجيدگي وارو اينٿروپالاجي. هي شاخ ان احساس مان پيدا ٿي ته ثقافت صرف ٻاهرين رسمن جو هڪ مجموعو ناهي پر انساني ذهن ذريعي ذخيرو ٿيل ۽ حصيداري ڪيل علم جو هڪ نظام پڻ آهي. سنجيدگي وارو اينٿروپالاجي جانچ ڪري ٿو ته ماڻهو ٻوٽن ۽ جانورن کي ڪيئن درجه بندي ڪن ٿا، رشتي کي سمجهن ٿا، بيمارين جي درجابندي ٺاهين ٿا، يا اخلاقيات جي تشريح ڪن ٿا.
مثال طور، سماج "خاندان" کي ڪيئن درجه بندي ڪن ٿا اهو مختلف آهي. ڪجهه برادريون ماءُ جي نسل تي زور ڏين ٿيون، ٻيا پيءُ جي نسل تي، ۽ اڃا تائين ٻيا ڪجهه سماجي رشتن کي "رشتيدار" سمجهن ٿا جيتوڻيڪ اهي رت جا رشتيدار نه هجن. سنجيدگي واري سائنس جواب ڏيڻ ۾ مدد ڪري سگهي ٿي: انسان پيچيده سماجي درجا ڪيئن ٺاهيندا آهن؟ ڇا اهڙا مخصوص سنجيدگي وارا رجحان آهن جيڪي رشتي جي درجن جي ٺهڻ کي آسان بڻائين ٿا؟ ٻئي طرف، اينٿروپالاجي، امير فيلڊ ڊيٽا فراهم ڪري ٿي ته جيئن يقيني بڻائي سگهجي ته سنجيدگي وارا نظريا مخصوص ثقافتي نمونن تائين محدود نه آهن.
ثقافت هڪ "معرفت واري ماحول" جي طور تي
هڪ همعصر نقطه نظر ۾، ثقافت کي هڪ اهڙي ماحول جي طور تي سمجهي سگهجي ٿو جيڪو سنجيدگي جي عملن کي شڪل ڏئي ٿو ۽ شڪل ڏئي ٿو. ٻولي، علامتون، ٽيڪنالاجي، رسمون ۽ رسمون "سوچڻ جا اوزار" آهن جيڪي انسانن کي ياد رکڻ، حساب ڪرڻ، جائزو وٺڻ ۽ فيصلو ڪرڻ ۾ مدد ڪن ٿيون. هي تصور وڌايل ذهن جي خيال سان ويجهڙائي سان لاڳاپيل آهي، جيڪو چوي ٿو ته معرفت صرف سر ۾ نه پر جسم، شين ۽ ماحول کي به شامل ڪري ٿي.
مثالن ۾ نوٽ وٺڻ، ڪئلينڊر، نقشا، يا نيويگيشن لاءِ موبائل فون جو استعمال به شامل آهي. اينٿروپالاجي مطالعي ڪري ٿي ته اهي اوزار حقيقي زندگي ۾ ڪيئن استعمال ٿين ٿا، اهي سماجي لاڳاپن کي ڪيئن تبديل ڪن ٿا، ۽ انهن جي ذريعي معنيٰ ۽ سڃاڻپ ڪيئن تبديل ٿئي ٿي. سنجيدگي واري سائنس ڌيان، ياداشت ۽ فيصلي سازي تي انهن جي اثر جو مطالعو ڪري ٿي. ٻنهي کي گڏ ڪرڻ سان، اسان نه رڳو "ڇا" تبديليون آڻيون ٿا، پر "ڇو" ۽ "ڪيئن" اهي تبديليون ذهني ۽ سماجي طور تي ٿينديون آهن.
طريقو: نسليات تجربي سان ملندو آهي
طريقن ۾ فرق کي اڪثر رڪاوٽن جي طور تي ڏٺو ويندو آهي، پر اهي اصل ۾ طاقتون ٿي سگهن ٿيون. اينٿروپالاجي پنهنجي نسليات لاءِ مشهور آهي: محقق برادرين سان گڏ رهن ٿا، مشاهدو ڪن ٿا، حصو وٺن ٿا، ۽ اندر کان سمجھ پيدا ڪن ٿا. هي طريقو تناظر، معنيٰ جي نزاڪتن، ۽ عملن کي پڪڙڻ ۾ شاندار آهي جيڪي هميشه عددي طور تي ماپي نه ٿا سگهجن. ٻئي طرف، سنجيدگي واري سائنس، ذهني عملن ۾ سبب ۽ اثر بابت مفروضن کي جانچڻ لاءِ وڏي پيماني تي ڪنٽرول ٿيل تجربن کي استعمال ڪري ٿي.
اڄ، ڪيترائي مطالعي ٻنهي کي گڏ ڪن ٿا: تجربا ثقافتي طور تي لاڳاپيل هجڻ لاءِ نسليات جي نتيجن جي بنياد تي ٺاهيا ويا آهن، ۽ نتيجن کي مقامي سماجي structuresانچي ۽ تاريخ جي روشني ۾ ٻيهر تشريح ڪئي ويندي آهي. هن گڏيل طريقي کي اڪثر ڪري تجرباتي اينٿروپالاجي يا نفسيات ۽ معرفت ۾ ڪراس ڪلچرل ريسرچ سڏيو ويندو آهي. هن طريقي سان، سنجيدگي وارو نظريو ڪنهن خاص ثقافت جي طرفدار نه آهي، جڏهن ته اينٿروپالاجي سماجي رجحان جي بنياد تي ميڪانيزم کي جانچڻ لاءِ اضافي اوزار حاصل ڪري ٿي.
اهم موضوع: ٻولي، زمرا، ۽ اخلاقيات
علم الانسان ۽ علم الانسان جي وچ ۾ تعلق ٽن مکيه موضوعن ۾ واضح آهي.
پهرين، ٻولي. لسانيات جي علم الانسان ڏيکاري ٿو ته ٻولي صرف رابطي جو ذريعو نه آهي پر سماجي حقيقت جي تعمير ڪندڙ آهي: اها آداب، حيثيت، رسمن ۽ سڃاڻپ کي منظم ڪري ٿي. سنجيدگي واري سائنس مطالعي ڪري ٿي ته ٻولي ڪيئن پروسيس ڪئي ويندي آهي، ٻار ان کي ڪيئن سکندا آهن، ۽ ٻولي ڪيئن ڌيان ۽ ياداشت تي اثر انداز ٿئي ٿي. لساني اضافيت جو مطالعو - ڇا ٻولي سوچ تي اثر انداز ٿئي ٿي - ثقافتي انساني ڊيٽا سان گڏ سخت سنجيدگي واري جاچ جي ضرورت آهي.
ٻيو، مقامي درجا ۽ علم. ڪيتريون ئي برادريون انتهائي نفيس قدرتي درجه بندي سسٽم رکن ٿيون جيڪي جديد سائنس کان مختلف آهن. اينٿروپالاجي هن علم جي جوڙجڪ کي دستاويز ڪري ٿي، جڏهن ته سنجيدگي واري سائنس ذهني صلاحيتن جو جائزو وٺي ٿي جيڪي انسانن کي درجه بندي ٺاهڻ جي قابل بڻائين ٿيون: نموني جي سڃاڻپ، شمارياتي سکيا، ۽ تشبيهاتي دليل. هي هم آهنگي مختلف حوالن ۾ انساني ذهانت جي اسان جي سمجھ کي بهتر بڻائي ٿي.
ٽيون، اخلاقيات ۽ جذبات. اينٿروپالاجي ڏيکاري ٿي ته "سٺو ۽ خراب" جا تصور مختلف طرح سان سمجهيا وڃن ٿا - ڪجهه ثقافتون اجتماعي هم آهنگي تي زور ڏين ٿيون، ٻيا انفرادي آزادي تي زور ڏين ٿيون. سنجيدگي واري سائنس ۽ نيورو سائنس اخلاقي جذبات جي بنياد جو مطالعو ڪن ٿا جهڙوڪ همدردي، ڏوهه، يا ڪاوڙ. انهن جو تعاون فرق ڪرڻ ۾ مدد ڪري ٿو ته ڪهڙا اخلاقي پهلو نفسياتي طور تي عالمگير ٿي سگهن ٿا ۽ ڪهڙا مقامي اصولن ۽ ادارن پاران مضبوطيءَ سان ٺهيل آهن.
عملي فائدا: ٽيڪنالاجي کان صحت تائين
انهن ٻن شعبن جي وچ ۾ لاڳاپو تعليمي علمن کان ٻاهر آهي. مثال طور، ٽيڪنالاجي ڊيزائن ۾، ڌيان ۽ ياداشت جي حدن جي هڪ سنجيدگي واري سمجھ کي استعمال ڪندڙن جي عادتن، قدرن ۽ سماجي رشتن جي هڪ بشرياتي سمجھ سان پورو ڪرڻ جي ضرورت آهي. بشرياتي کان سواءِ، ڊيزائن ثقافتي حوالي سان عدم مطابقت جي ڪري ناڪام ٿي سگهي ٿي. سنجيدگي واري سائنس کان سواءِ، ڊيزائن کي نظرانداز ڪري سگهي ٿو ته انسان اصل ۾ معلومات کي ڪيئن پروسيس ڪري ٿو.
صحت جي شعبي ۾، طبي اينٿروپالاجي ڊگهي عرصي کان اهو ظاهر ڪيو آهي ته بيماري، شفا، ۽ جسم جا تصور ثقافتي طور تي متاثر ٿين ٿا. سنجيدگي واري سائنس اهو سمجهڻ ۾ مدد ڪري ٿي ته ماڻهو خطري جو جائزو ڪيئن وٺن ٿا، طبي معلومات تي ڀروسو ڪن ٿا، ۽ عادتون ڪيئن ٺاهين ٿا. ٻئي عوامي صحت جي رابطن لاءِ اهم آهن، خاص طور تي جڏهن وبائي مرضن، ويڪسينيشن، يا ڊگهي مدت جي رويي جي تبديلي کي خطاب ڪندي.
چئلينجز ۽ مستقبل جون هدايتون
جڏهن ته مڪمل ڪندڙ، هي تعاون چئلينجن کي منهن ڏئي ٿو. اينٿروپالاجي ڪڏهن ڪڏهن انسانن کي تجرباتي متغيرن ۾ وڌيڪ آسان ڪرڻ لاءِ سنجيدگي واري سائنس تي تنقيد ڪري ٿي. ان جي برعڪس، سنجيدگي واري سائنس انٿروپالاجي تي گهٽ ماپيل يا نقل ڪرڻ ڏکيو هجڻ جي ڪري تنقيد ڪري سگهي ٿي. انهن چئلينجن کي هڪ کليل طريقي واري موقف سان قابو ڪري سگهجي ٿو: سخت جانچ کي هڪ امير تناظر سان گڏ ڪرڻ.
اڳتي وڌندي، انساني علم ۽ سنجيدگي واري سائنس جي وچ ۾ تعلق عالمي رجحانن جهڙوڪ لڏپلاڻ، سياسي پولرائيزيشن، ڊجيٽل ڪلچر، ۽ مصنوعي ذهانت کي سمجهڻ لاءِ وڌيڪ اهم ٿيندو. جديد دنيا الگورتھم، سوشل ميڊيا، ۽ معلومات جي وڏي وهڪري ذريعي انساني سوچ کي شڪل ڏئي ٿي. ان کي سمجهڻ لاءِ، اسان کي ٻٽي لينس جي ضرورت آهي: ذهن ڪيئن ڪم ڪري ٿو، ۽ ثقافت - ٽيڪنالاجي سميت - ان ذهن کي ڪيئن رهنمائي ڪري ٿي.
پينوٽ اپ
علم الانسان ۽ علم الانسان ٻه مخالف شعبا نه آهن، پر انسان ذات کي سمجهڻ لاءِ ٻه باهمي طور تي مضبوط ڪندڙ طريقا آهن. علم الانسان ثقافتي حوالي سان، معنيٰ ۽ سماجي ڍانچي جي گهري سمجھ فراهم ڪري ٿو؛ علم الانسان ذهني طريقن جي وضاحت فراهم ڪري ٿو جيڪي انسانن کي سکڻ، تشريح ڪرڻ ۽ عمل ڪرڻ جي قابل بڻائين ٿا. جڏهن ٻنهي کي گڏ ڪيو ويندو آهي، ته اسان هڪ وڌيڪ مڪمل تصوير حاصل ڪندا آهيون: انسان ٻئي سوچيندڙ حياتياتي مخلوق ۽ ثقافتي مخلوق جي طور تي جيڪي علامتن ۽ عملن ذريعي هڪ گڏيل دنيا ٺاهيندا آهن. هي تعلق تحقيق لاءِ رستو هموار ڪري ٿو جيڪو وڌيڪ ثقافتي طور تي برابر، وڌيڪ ميڪانياتي طور تي صحيح، ۽ اڄ انساني زندگي جي چئلينجن کي حل ڪرڻ لاءِ وڌيڪ لاڳاپيل آهي.