Kumanga Kudzidalira kwa Ophunzira M'masukulu
Mu maphunziro, ubwino wa kuphunzira umayesedwa osati ndi kupambana kwa maphunziro okha komanso ndi momwe ophunzira amakhulupirira kuti angathe kupambana. Chikhulupiriro ichi chimadziwika kuti kudzidalira, komwe mu maphunziro a zamaganizo ndi chinthu chofunikira chomwe chimalimbikitsa ophunzira kuphunzira, kuyesetsa, ndikupitirizabe akakumana ndi mavuto a maphunziro.
Kudzidalira kunatanthauzidwa ndi Albert Bandura, katswiri wodziwika bwino wa zamaganizo, kuti ndi chikhulupiriro cha munthu pa kuthekera kwake kukonza ndikuchita zinthu zofunika kuti akwaniritse zotsatira zake. Kudzidalira kumasiyana ndi kudzidalira; pomwe kudzidalira ndi momwe munthu amaonera yekha, kudzidalira makamaka ndi chikhulupiriro cha munthu pa kuthekera kwake kuchita ntchito inayake.
N’chifukwa chiyani kudzidalira n’kofunika kwa ophunzira?
Kudzidalira kumachita mbali yofunika kwambiri pa kayendetsedwe ka maphunziro. Ophunzira omwe ali ndi luso lapamwamba lodzidalira nthawi zambiri amakhala odzidalira kwambiri akakumana ndi mavuto a maphunziro. Amakhala ndi mwayi wodzipangira zolinga zapamwamba, kugwira ntchito mwakhama kuti akwaniritse zolingazo, ndikubwerera m'mbuyo akalephera. Mosiyana ndi zimenezi, ophunzira omwe ali ndi luso lodzidalira nthawi zambiri amakhala ndi nkhawa, alibe chilimbikitso, ndipo nthawi zambiri amapewa ntchito zovuta.
Kudzidalira sikumangokhudza momwe ophunzira amachitira ndi mavuto a maphunziro komanso kumakhudza zisankho zawo pantchito, maubwenzi awo ndi anthu ena, komanso thanzi lawo la m'maganizo. Chifukwa chake, kumanga kudzidalira koyambirira kusukulu ndi ndalama yamtengo wapatali kwa nthawi yayitali.
Njira Zopangira Kudzidalira M'masukulu
Pali njira zingapo zomwe aphunzitsi ndi aphunzitsi angagwiritse ntchito kuti athandize ophunzira kudzidalira okha:
1. Chidziwitso Chogwira Ntchito Mwamanja (Zokumana Nazo Zaukadaulo)
Chidziwitso cholunjika ndi njira yothandiza kwambiri yowonjezera kudzidalira. Ophunzira akamaliza bwino ntchito zovuta, kudzidalira kwawo pa luso lawo kumawonjezeka. Chifukwa chake, aphunzitsi ayenera kupanga ntchito zovuta koma zomwe zili mkati mwa luso la ophunzira. Ndikofunikira kupereka ndemanga zabwino ophunzira akamaliza bwino ntchito, chifukwa izi zitha kulimbitsa kudzidalira kwawo.
2. Kupanga Zitsanzo (Zochitika Zofanana)
Kujambula zithunzi kumaphatikizapo kuona ena (nthawi zambiri ophunzira a giredi imodzi) akumaliza bwino ntchito. Izi zitha kukulitsa luso lawo lodzidalira, chifukwa ophunzira amaona kuti nawonso akhoza kupambana ndi khama lawo. Aphunzitsi amatha kugwiritsa ntchito nkhani za kupambana kwa ophunzira ena kapena kubweretsa ophunzira omwe adapambana pantchito inayake kuti awalimbikitse.
3. Kulimbikitsa Anthu (Kulimbikitsa Anthu Pakamwa)
Kulimbikitsa anthu pagulu kumaphatikizapo kulimbikitsa ndi mawu olimbikitsa. Aphunzitsi ndi makolo angathandize popereka chilimbikitso chabwino ndikuwonetsetsa kuti ophunzira akumva kuthandizidwa. Mawu olimbikitsa komanso olimbikitsa angathandize ophunzira kukhulupirira zomwe angathe kuchita. Komabe, ndikofunikira kupereka chiyamiko chenicheni komanso chenicheni kuti ophunzira asamve kukakamizidwa ndi ziyembekezo zopitirira muyeso.
4. Kuthetsa Mayankho a Maganizo
Kupsinjika maganizo ndi nkhawa zimatha kufooketsa kudzidalira kwa ophunzira. Chifukwa chake, ndikofunikira kuthandiza ophunzira kuthana ndi momwe akumvera. Izi zitha kuchitika kudzera munjira zopumulira, kuthana ndi kupsinjika maganizo, ndi mapulogalamu osamalira thanzi la maganizo. Kuphunzitsa ophunzira maluso othana ndi mavuto (kuthekera kothana ndi zochitika) kungawathandize kuthana ndi nkhawa zomwe zingabwere chifukwa cha ntchito zamaphunziro.
Udindo wa Aphunzitsi Polimbikitsa Ophunzira Kudzidalira
Aphunzitsi amachita gawo lofunika kwambiri pakulimbikitsa ophunzira kudzidalira. Nazi njira zina zomwe aphunzitsi angachite:
1. Khalani Wotsogolera Kuphunzira
Aphunzitsi samangopereka chidziwitso chokha komanso amathandiza ophunzira kupeza kudzidalira. Mwa kupatsa ophunzira mwayi woti ayambe kuchitapo kanthu komanso kukhala ndi udindo pa maphunziro awo, aphunzitsi angathandize kukulitsa luso lawo lodzidalira.
2. Perekani Ndemanga Zothandiza
Ndemanga zolimbikitsa zimathandiza ophunzira kumvetsetsa zomwe akuchita bwino komanso komwe akuyenera kusintha. Ndemanga zabwino sizimangoyang'ana pa zotsatira zake zokha komanso pa njira yomwe wophunzirayo adadutsamo.
3. Kupanga Malo Ophunzirira Othandiza
Malo ochirikizana ndi malo otetezeka komanso abwino komwe ophunzira amamva bwino kuphunzira ndi kuyesa zinthu zatsopano. Aphunzitsi amatha kupanga izi mwa kulimbikitsa mgwirizano, kupereka chilimbikitso chabwino, komanso kusonyeza kudera nkhawa za ubwino wa ophunzira.
4. Kuphatikiza Kuphunzira Kogwirizana
Kuphunzira mogwirizana kungawongolere kudzidalira kwa ophunzira mwa kuwapatsa mwayi wogawana ndi kuphunzira kuchokera kwa anzawo. Pantchito yogwirizana, ophunzira amatha kuthandizana, zomwe zingawonjezere kudzidalira kwawo pa luso lawo.
5. Kuphunzitsa Luso Lophunzira
Kuphunzitsa luso lophunzira bwino kungapatse ophunzira zida zothanirana ndi mavuto a maphunziro. Maluso amenewa angaphatikizepo njira zoyendetsera nthawi, njira zowerengera bwino, kulemba bwino zolemba, ndi njira zolembera mayeso.
Kufunika kwa Kusasinthasintha Pakumanga Kudzidalira
Kumanga kudzidalira kwa ophunzira si chinthu chongochitika mwadzidzidzi. Kumafuna kuti magulu onse omwe akukhudzidwa ndi maphunziro a ophunzira azikhala ogwirizana, kuphatikizapo aphunzitsi, makolo, ndi anthu ammudzi pasukulupo. Magulu onse ayenera kugwirira ntchito limodzi kuti apereke chithandizo chopitilira ndikumanga chikhalidwe chabwino kusukulu.
Masukulu amatha kukonza misonkhano yophunzitsira anthu kuti azitha kudzidalira, monga luso loganiza bwino, luso lochita zinthu zina, zochita zina zakunja kwa sukulu, komanso maphunziro a luso locheza ndi anthu. Mapulogalamuwa amathandiza ophunzira kufotokoza maganizo awo ndikupeza zokumana nazo zomwe zingawathandize kudzidalira.
Mapeto
Kudzidalira ndi gawo lofunika kwambiri pakukula kwa ophunzira lomwe nthawi zambiri limanyalanyazidwa m'maphunziro akale. Luso la ophunzira lodzidalira limakhudza kwambiri momwe amachitira ndi mavuto a maphunziro ndi moyo.
Aphunzitsi, monga othandizira kusintha kwa maphunziro, ali ndi udindo waukulu pakulimbikitsa ndi kukulitsa luso la ophunzira lodzidalira. Kudzera mu njira yokwanira komanso yokhazikika, kuyambira kupanga zokumana nazo zabwino, kupereka zitsanzo zolimbikitsa, mpaka kupereka ndemanga zolimbikitsa, tingathandize ophunzira athu kukhala odzidalira, odzidalira, okonzeka kukumana ndi mavuto aliwonse amtsogolo.
Ulendo wopita ku kudzidalira sungakhale wophweka, koma mphotho zake ndi zofunika kwambiri. Ndi kudzidalira kwambiri, ophunzira sadzangopambana maphunziro awo okha komanso adzakhala anthu olimba mtima, opanga zinthu zatsopano, komanso okhoza kukwaniritsa maloto awo.
